Category: Sanskrit

Sanatan means eternal, it is not created by anyone, so it shall not be destroyed by anyone.

Patanjali Mahabhasyam-महाभाष्यम्

Vedas first appears before Brahma

पस्पशाह्निकम् 1-0- ।। शास्त्रारम्भप्रतिज्ञाधिकरणम् ।। ।। अथ शब्दानुशासनम् ।। अथेत्ययं शब्दोऽधिकारार्थः प्रयुज्यते। शब्दानुशासनं नाम शास्त्रमधिकृतं वेदितव्यम् ।। 0-1-010- (2-0) ।। अनुशासनीयशब्दनिर्णयाधिकरणम् ।। केषां शब्दानाम्? लौकिकानां वैदिकानां च। तत्र लौकिकास्तावत्- गोरश्वः पुरुषो हस्ती […]

गोपथ ब्राह्मणम् – Gopath Brahman

ओं ब्रह्म ह वा इदम् अग्र आसीत् स्वयंभ्व् एकम् एव तदैक्षत महद् वै यक्षम् यद् एकम् एवास्मि हन्ताहं मद् एव मन्मात्रं द्वितीयं देवं निर्मिमा इति तद् अभ्यश्राम्यद् अभ्यतपत् समतपत् तस्य श्रान्तस्य तप्तस्य […]

बोधायन-धर्मसूत्राणि – Bodhayana Dharma Sutram

उपदिष्टो धर्मः प्रतिवेदम् ॥ तस्य अनु व्याख्यास्यामः ॥ स्मार्तो द्वितीयः ॥ तृतीयः शिष्ट-आगमः ॥ शिष्टाः खलु विगत-मत्सरा निरहंकाराः कुम्भी-धान्या अलोलुपा दम्भ-दर्प-लोभ-मोह-क्रोध-विवर्जिताः ॥ धर्मेण अधिगतो येषां वेदः सपरिबृंहणः । शिष्टास् तद्-अनुमान-ज्ञाः श्रुति-प्रत्यक्ष-हेतवः ॥ […]

तत्त्व चिन्तामणिः-Tattva Chintamani – Gangesh Upadhya – प्रत्यक्षखण्डः

प्रत्यक्षखण्डः अनुमानखण्डः उपमानखण्डः शब्दखण्डः प्रत्यक्षखण्डः ॥ मङ्गलवादः ॥   अथ प्रामाण्यवादः   तत्र ज्ञप्तिवादः अथ जगदेव दुःखपङ्कनिमग्नमुद्दिधीर्षुरष्टादशविद्यास्थानेष्वभ्यर्हिततमामान्वीक्षिकीं परमकारुणिको मुनिः प्रणिनाय। तत्र प्रेक्षावत्प्रवृत्त्यर्थं “प्रमाणादीनां तत्त्वज्ञानान्निःश्रेयसाधिगमः”( न्या.सू.1-1-1)इत्यादावसूत्रयत् । तेष्वपि प्रमाणाधीना सर्वेषां व्यवस्थितिरिति प्रमाणतत्त्वमत्र विविच्यते । […]

बौधायन शुल्ब सूत्रम् – Sulva Sutram of Baudhayana [ 900 BEC]

१ अथेमेऽग्निचयाः १ तेषां भूमेः परिमाणविहारान्व्याख्यास्यामः २ अथाङ्गु लप्रमाणं चतु र्दशाणवः चतु स्त्रिं शत्तिलाः पृथु सं श्लिष्टा इत्यपरम् । दशाङ्गुलं क्षुद्रपदम् । द्वादश प्रादेशः । पृथोत्तरयु गेत्रयोदशिके। पदं पञ्चदश । अष्टाशीतिशतमीषा । […]

मज्जा – Majja

मज्जा, [न्] पुं, (मज्जति अस्थिष्विति । मस्ज् + “श्वन् उक्षन् पूषन् प्लीहन् क्लेदन् स्नेहन् मूर्द्धन् मज्जन्नित्यादि ।” उणा० । १ । १५८ । इति कनिन् निपात्यते च ।) वृक्षादेरुत्तमस्थिरभागः । सार इति […]

What is Tal [तालः]

Sangeet Ratnakara -मार्गदेशीगतत्वेन तत्राऽऽद्यस्य क्रिया द्विधा
निःशब्दा शब्दयुक्ता च निःशब्दा तु कलोच्यते ४

Prashna Upanisad – प्रश्नोपनिषत्

ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ॥ स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवाँ सस्तनूभिर्व्यशेम देवहितं यदायुः ॥ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ॥ स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥ ॐ शान्तिः शान्तिः […]