Tag: Hindu Religion

पाशुपत योग व्रत – Pasupat yoga vrata

ॐ नमो नीलकण्ठाय।। किरीटिनं गदिनं चित्रमालं पिनाकिनं शूलिनं देवदेवम् । शार्दूलचर्माम्बरसंवृताङ्गं देव्या महादेवमसौ ददर्श ।। 24.51 प्रभुं पुराणं पुरुषं पुरुस्तात्। सनातनं योगिनमीशतारम्।। अणोरणीयांसमनन्तशक्तिं प्राणेश्वरं शम्भमसौ ददर्श।।24.52 परश्वधासक्तकरं त्रिनेत्रं. नृसिंहचर्मावृतभस्मगात्रम् ।। समुद्गिरन्तं प्रणवं […]

परं पदम् – Param Padam

यतः प्रवृत्तिर्भूतानां यस्मिन् सर्वं यतो जगत् ।२२.७४ स विष्णुः सर्वभूतात्मा तमाश्रित्य विमुच्यते ।। यमक्षरात्परतरात्परं प्राहुर्गुहश्रयम्।।२२.७५ आनन्दं परमं व्योम स वै नारायण स्मृतः।. नित्योदितो निर्विकल्पो नित्यानन्दो नरञ्जनः।।२२.७६ चतुर्व्यूहधरो विष्णुरव्यूहः प्रोच्यते स्वयम्। परमैत्मा परन्धाम […]

सृस्टि क्रम: -Sristi kram

अव्यक्तं महेश्वरः परोऽव्यक्तश्चतुर्व्यूहः सनातनः । अनन्तश्चाप्रमेयश्च नियन्ता विश्वतोमुखः ।। ४.५ अव्यक्तं कारणं यत्तन्नित्यं सदसदात्मकम् । प्रधानं प्रकृतिश्चेति यदाहुस्तत्त्वचिन्तकाः ।। ४.६ गन्धवर्णरसैर्हीनं शब्दस्पर्शविवर्जितम् । अजरं ध्रुवमक्षय्यं नित्यं स्वात्मन्यवस्थितम् ।। ४.७ जगद्योनिर्महाभूतं परं ब्रह्म सनातनम् […]

धर्मसाधनम् – Dharma sadhanam

त्रयाणामाश्रमाणां तु गृहस्थो योनिरुच्यते । अन्ये तमुपजीवन्ति तस्माच्छ्रेयान् गृहाश्रमी ।। २.४९ ऐकाश्रम्यं गृहस्थस्य चतुर्णां श्रुतिदर्शनात् । तस्माद् गार्हस्थ्यमेवैकं विज्ञेयं धर्मसाधनम् ।। २.५० परित्यजेदर्थकामौ यौ स्यातां धर्मवर्जितौ । सर्वलोकविरुद्धं च धर्ममप्याचरेन्न तु ।। […]

पुराण लक्षणम् – Purana Lakshanam

सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वन्तराणि च । वंशानुचरितं चैव पुराणं पञ्चलक्षणम् ।। १.१२ ब्राह्मं पुराणं प्रथमं पाद्मं वैष्णवमेव च । शैवं भागवतं चैव भविष्यं नारदीयकम् ।। १.१३ मार्कण्डेयमथाग्नेयं ब्रह्मवैवर्तमेव च । लैङ्गं तथा […]

नारी संगम

नाष्टमी चतुर्दशी पञ्चदशीषु स्त्रियं उपेयात् । । ६९.१ । । न श्राद्धं भुक्त्वा । । ६९.२ । । न दत्त्वा । । ६९.३ । । नोपनिमन्त्रितः श्राद्धे । । ६९.४ । । […]

पङ्क्तिपावनाः- Pankti pabana

अथ पङ्क्तिपावनाः । । ८३.१ । । त्रिणाचिकेतः । । ८३.२ । । पञ्चाग्निः । । ८३.३ । । ज्येष्ठसामगः । । ८३.४ । । वेदपारगः । । ८३.५ । । वेदाङ्गस्याप्येकस्य […]

अक्षय श्राद्धं [पिण्डं] – akshya sraddhya

पितरि जीवति यः श्राद्धं कुर्यात्, स येषां पिता कुर्यात्तेषां कुर्यात् । । ७५.१ । । पितरि पितामहे च जीवति येषां पितामहः । । ७५.२ । । पितरि पितामहे प्रपितामहे च जीवति नैव […]

प्रव्रज्याश्रमी – Prabajya Asrami

अथ त्रिष्वाश्रमेषु पक्वकषायः प्राजापत्यां इष्टिं कृत्वा सर्ववेदसं दक्षिणां दत्त्वा प्रव्रज्याश्रमी स्यात् । । ९६.१ । । आत्मन्यग्नीनारोप्य भिक्षार्थं ग्रामं इयात् । । ९६.२ । । सप्तागारिकं भैक्षं आचरेत् । । ९६.३ । […]

वानप्रस्थ – Bana prastha

गृही वलीपलितदर्शने वनाश्रयो भवेत् । । ९४.१ । । अपत्यस्य चापत्यदर्शने वा । । ९४.२ । । पुत्रेषु भार्यां निक्षिप्य तयानुग्म्यमानो वा । । ९४.३ । । तत्राप्यग्नीनुपचरेत् । । ९४.४ । […]

पुरुषध्यानं – Purusha Dhyanam

पुरुषध्यानं प्रशान्तात्मा चतुर्विंशत्या तत्त्वैर्व्यतीतं चिन्तयेत् । नित्यं अतीन्द्रियं अगुणं शब्दस्पर्शरूपरसगन्धातीतं सर्वज्ञं अतिस्थूलं । । ९७.२ । । सर्वगं अतिसूक्ष्मं । । ९७.३ । । सर्वतःपाणिपादं सर्वतोऽक्षिशिरोमुखं सर्वतः सर्वेन्द्रियशक्तिं । । ९७.४ । […]

सामान्य धर्मः – Samanya Dharma

ॐ। ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रश्चेति वर्णाश्चत्वारः । । २.१ । । तेषां आद्या द्विजातयस्त्रयः । । २.२ । । तेषां निषेकाद्यः श्मशानान्तो मन्त्रवत्क्रियासमूहः । । २.३ । । तेषां च धर्माः । […]

आश्रम – Asram Dharma

चत्वार आश्रमा गार्हस्थ्यमाचार्यकुलं मौनं वानप्रस्थ्यमिति १ तेषु सर्वेषु यथोपदेशमव्यग्रो वर्तमानः क्षेमं गच्छति २ सर्वेषामुपनयनप्रभृति समान आचार्यकुले वासः ३ सर्वेषामनूत्सर्गो विद्यायाः ४ बुद्ध्वा कर्माणि यत्कामयेत तदारभेत ५ यथा विद्यार्थस्य नियम एतेनैवान्तमनूपसीदत आचार्यकुले शरीरन्यासो […]

यज्ञ -Yagna

यज्ञं व्याख्यास्यामः १ स त्रयाणां वर्णानां ब्राह्मणराजन्ययोर्वैश्यस्य च २ स त्रिभिर्वेदैर्विधीयते ३ ऋग्वेदयजुर्वेदसामवेदैः ४ ऋग्वेदयजुर्वेदाभ्यां दर्शपूर्णमासौ ५ यजुर्वेदेनाग्निहोत्रम् ६ सर्वैरग्निष्टोमः ७ उच्चैरृग्वेदसामवेदाभ्यां क्रियते ८ उपांशु यजुर्वेदेन ९ अन्यत्राश्रुतप्रत्याश्रुतप्रवरसंवादसंप्रैषैश्च १० अन्तरा सामिधेनीष्वनूच्यम् ११ […]

तपः – Tapaha

नियमेषु तपःशब्दः १ तदतिक्रमे विद्याकर्म निःस्रवति ब्रह्म सहापत्यादेतस्मात् २ कर्तपत्यमनायुष्यं च ३ तस्मादृषयोऽवरेषु न जायन्ते नियमातिक्रमात् ४ श्रुतर्षयस्तु भवन्ति केचित्कर्मफलशेषेण पुनःसंभवे ५ यथा श्वेतकेतुः ६ यत्किं च समाहितो ऽब्रह्माप्याचार्यादुपयुङ्क्ते ब्रह्मवदेव तस्मिन्फलं भवति […]

उपनयनं – Upanayanam

उपनयनं विद्यार्थस्य श्रुतितः संस्कारः ८ उपनयनं विद्यार्थस्य श्रुतितः संस्कारः ९ सर्वेभ्यो वेदेभ्यः सावित्र् यनूच्यत इति हि ब्राह्मणम् १० तमसो वा एष तमः प्रविशति यमविद्वानुपनयते यश्चाविद्वानिति हि ब्राह्मनम् ११ तस्मिन्नभिजनविद्यासमुदेतं समाहितं संस्कर्तारमीप्सेत् १२ […]

दहनविधिः – Dahan Bidhi

अथातो दहनविधिः । आहिताग्नेरनाहिताग्नेः स्त्रियाश्चैव मरणसंशये शुचौ समे देशे गोमयेनोपलिप्य अवोक्ष्य सिकताभिरवकीर्य तासु दक्षिणाग्रान् दर्भान् संस्तीर्य तेषु दक्षिणाशिरसमेनं निधायास्वधायुक्ता ब्रह्माण्यभिश्रावयेत् आयुषः प्राणँ सन्तनु इति । अथ प्राणेषूत्क्रान्तेषु प्राचीनावीत्यवाचीनपाणिः हिरण्यशकलमास्ये प्रत्यस्याङ्गुष्ठबन्धं प्रबध्य ग्राम्येणालङ्कारेणालङ्कृत्य […]

आचमनविधि – Achamana Bidhi

अथात आचमनविधिं व्याख्यास्यामः । प्राङ्मुख उदङ्मुखो वा द्वौ पाणी प्रक्षाळ्य बद्धशिखो यज्ञोपवीती जले वाथ स्थले वान्तर्जानु नविवराङ्गुळीभिः गोकर्णाकृतिवत् करं कृत्वा तिष्ठन् न प्रणतो न हसन्न जल्पन् न व्रजन् नोष्णाभिर्न विवर्णाभिर्न बुद्बुदाभिः न […]

अक्ष मालिका – Aksha Malika

अ क्ष ओमङ्कार मृत्युञ्जय सर्वव्यापक प्रथमेऽक्षे प्रतितिष्ठ । [ ॐ अ] ओमाङ्काराकर्षणात्मकसर्वगत द्वितीयेऽक्षे प्रतितिष्ठ । ओमिङ्कारपुष्टिदाक्षोभकर तृतीयेऽक्षे प्रतितिष्ठ । ओमीङ्कार वाक्प्रसादकर निर्मल चतुर्थेऽक्षे प्रतितिष्ठ । ओमुङ्कार सर्वबलप्रद सारतर पञ्चमेऽक्षे प्रतितिष्ठ । ओमूङ्कारोच्चाटन दुःसह […]

अर्ध नारीश्वर मूर्ति – Ardha Nariswar Murti

अथार्धनारीमूर्तेस्तु वक्ष्येऽहं शृणु सुव्रत ! । चतुर्भुजं च द्विभुजं द्विविधं परिकीर्तितम् ॥ १ ॥ समभंगस्थानकस्योक्तमार्गेणैव नतायतः । सुस्थितं दक्षिणं पादं वामपादं तु कुंचितम् ॥ २ ॥ वामेऽर्धपार्वती युक्तं दक्षिणेऽर्धं महेश्वरम् । अभयं […]

पुराणम् – Puranam

पुराणानि अग्निपुराणम् कूर्मपुराणम् गरुडपुराणम् नारदपुराणम् पद्मपुराणम् ब्रह्मपुराणम् ब्रह्मवैवर्तपुराणम् ब्रह्माण्डपुराणम् भागवतपुराणम् मत्स्यपुराणम् मार्कण्डेयपुराणम् लिङ्गपुराणम् वराहपुराणम् वामनपुराणम् वायुपुराणम् विष्णुपुराणम् शिवपुराणम् स्कन्दपुराणम् उपपुराणाः कालिकापुराणम् देवीभागवतपुराणम् विष्णुधर्मोत्तरपुराणम् हरिवंशपुराणम् भविष्यपुराणम् Purans are not authoratative texts for the […]

एकादशी व्रत – Ekadasi Vrata

सनातन उवाच ।। एकादश्यां तु दलयोर्निराहारः समाहितः ।। नानापुष्पैर्मुने कृत्वा विचित्रं मण्डपं शुभम् ।। १२०-१ ।। स्रात्वा सम्यग्विधानेन सोपवासो जितेंद्रियः ।। संपूज्य विधिवद्विष्णुं श्रद्धया सुसमाहितः ।। १२०-२ ।। उपचारैर्बहुविधैर्जपैर्होमैः प्रदक्षिणैः ।। स्तोत्रपाठैर्बहुविधैर्गीतवाद्यैर्मनोहरैः […]

मङ्गलचण्डी – Mangal Chandi

मङ्गलचण्डी, स्त्री, (मङ्गला चासौ चण्डी चेति यद्वा, देषानां मुन्यादिभक्तानां मङ्गलाय दुर्जया- सुरादिमारणे चण्डी अत्यन्तकोपना । मङ्गले- चण्डी दक्षेति वा । अथवा सृष्टौ मङ्गला प्रलये चण्डी । भागवतेऽस्या नामनिरुक्तिर्यथा, — “सृष्टौ मङ्गलरूपा च […]