सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत्-18/48

सहजं कर्म  सदोषमपि न त्यजेत्    सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत् । सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः ॥ Gita 18/48 ॥   सहजं सह जन्मनैव उत्पन्नम् । किं तत् ? कर्म कौन्तेय सदोषमपि त्रिगुणात्मकत्वात् न त्यजेत् । सर्वारम्भाः आरभ्यन्त इति…

ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परन्तप-18/41

कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः   सर्वः संसारः क्रियाकारकफललक्षणः सत्त्वरजस्तमोगुणात्मकः अविद्यापरिकल्पितः समूलः अनर्थः उक्तः, वृक्षरूपकल्पनया च ‘ऊर्ध्वमूलम्’ (भ. गी. १५ । १) इत्यादिना,तं च ‘असङ्गशस्त्रेण दृढेन च्छित्त्वा' 'ततः पदं तत्परिमार्गितव्यम्’ (भ. गी. १५ । ३), (भ. गी. १५ । ४) इति च…

कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन-18/9

सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः   कः पुनः सात्त्विकः त्यागः इति, आह — कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन । सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः ॥Gita 18/9॥   कार्यं कर्तव्यम् इत्येव यत् कर्म नियतं नित्यं क्रियते…

Human Destiny: Karma and Reincarnation

To nearly everyone formed by our western Atlantic culture it seems self-evident that we came into existence at conception or birth and shall see the last of this world at death: in other words, we are born only once and we die only once. However, to one brought up within the Hindu culture of India it seems self-evident that we have, on the contrary, lived many times before and must live many times again in this world.

कुर्वन्नेवेह कर्माणि जिजीविषेच्छतं समाः….न कर्म लिप्यते नरे

कुर्वन्नेव निर्वर्तयन्नेव इह कर्माणि अग्निहोत्रादीनि जिजीविषेत् जीवितुमिच्छेत् शतं शतसङ्ख्याकाः समाः संवत्सरान् । तावद्धि पुरुषस्य परमायुर्निरूपितम् । तथा च प्राप्तानुवादेन यज्जिजीविषेच्छतं वर्षाणि तत्कुर्वन्नेव कर्माणीत्येतद्विधीयते । एवम् एवंप्रकारे त्वयि जिजीविषति नरे नरमात्राभिमानिनि इतः एतस्मादग्निहोत्रादीनि कर्माणि कुर्वतो वर्तमानात्प्रकारात् अन्यथा प्रकारान्तरं नास्ति, येन प्रकारेणाशुभं कर्म न लिप्यते ; कर्मणा न लिप्यस इत्यर्थः । अतः शास्त्रविहितानि कर्माण्यग्निहोत्रादीनि कुर्वन्नेव जिजीविषेत् ॥