कालस्तु त्रिविधो ज्ञेयोऽतीतोऽनागत एव च वर्त्तमानस्तृतीयस्तु वक्ष्यामि शृणु लक्षणम् ८ कालः कालयते लोकं कालः कालयते जगत् कालः...
Vedic Dictionary
Access a comprehensive Vedic Dictionary at Advocatetanmoy Law Library, featuring meticulously curated definitions, linguistic explanations, and etymological insights from ancient Vedic texts. This category serves scholars, researchers, and students seeking to understand key Sanskrit terms, philosophical concepts, and legal ideas rooted in India’s earliest scriptures. With clear, authoritative references drawn from the Rigveda, Yajurveda, Samaveda, Atharvaveda, and related commentaries, our Vedic Dictionary supports in-depth linguistic study, comparative legal research, and a deeper appreciation of India’s foundational intellectual and jurisprudential traditions.
क्षीणानां चाल्पवीर्याणां बृंहणं बलवर्द्धनम्तर्पणं समधातूनां वाजीकरणमुच्यते //
ग्रह भूत पिशाचाश्च शाकिनी डाकिनीग्रहाः एतेषां निग्रहः सम्यग्भूत विद्या निगद्यते //
रसैः पञ्चभिः संयुक्ता रसेनैकेन वर्जिता कषायाम्ला च कटुका तिक्ता स्वादुरसा स्मृता । लवणेन वर्जिता च शृणु तस्याः...
पञ्चभूतात्मकं देहं पञ्चेन्द्रियसमायुतम् – सप्तधातुगुणोपेतं दशवातात्मिकं विदुः १ जीवो मनस्तथाकाशस्तथैव त्रिगुणात्मिकः -शुक्रशोणितसम्भूतं शरीरं दोषभाजनम् पञ्चभूतमयं चैतद्विज्ञेयं भिषजां वर ...
प्रथमेऽहनि रेतश्च संयोगात्कललं च यत् जायते बुद्बुदाकारं शोणितञ्च दशाहनि १७ घनं पञ्चदशाहे स्याद्विंशाहे मांसपिण्डकम् पञ्चविंशत्तमे प्राप्ते पञ्चभूतात्मसम्भवः...
हरीतक्याश्चामलक्या विभीतकस्य च फलम् त्रिफलेत्युच्यते वैद्यैर्वक्ष्यामि भागनिर्णयम् १ एकभागो हरीतक्या द्वौभागौ च विभीतकम् आमलक्यास्त्रिभागश्च सहैकत्र प्रयोजयेत् २...
सर्षपस्य चतुर्थांशोऽणुः चतुःसर्षपैर्माषः चतुर्माषैर्वल्लः चतुर्वल्लैः सुवर्णैः कर्षः चतुःकर्षैः पलम् चतुः पलैः कुडवः चतुःकुडवैः प्रस्थः चतुःप्रस्थैराढकः चतुर्भिराढकैर्द्रोणः १...
संक्षेपतः प्रवक्ष्यामि योगस्थानानि साम्प्रतम् । कल्पितानि शिवेनैव हिताय जगतां द्विजाः ॥ १,८.१ ॥ गलादधो वितस्त्या यन्नाभेरुपरि चोत्तमम् ।...
ॐ नमो नीलकण्ठाय।। किरीटिनं गदिनं चित्रमालं पिनाकिनं शूलिनं देवदेवम् । शार्दूलचर्माम्बरसंवृताङ्गं देव्या महादेवमसौ ददर्श ।। 24.51 प्रभुं...
यतः प्रवृत्तिर्भूतानां यस्मिन् सर्वं यतो जगत् ।२२.७४ स विष्णुः सर्वभूतात्मा तमाश्रित्य विमुच्यते ।। यमक्षरात्परतरात्परं प्राहुर्गुहश्रयम्।।२२.७५ आनन्दं परमं...
हरिश्चन्द्रस्य पुत्रोऽभूद् रोहितो नाम वीर्यवान् । रोहितस्य वृकः पुत्रः तस्मात्बाहुरजायत।।२१.३ हरितो रोहितस्याथ धुन्धुस्तस्य सुतोऽभवत् । विजयश्च सुदेवश्च...
जम्बुद्वीपः प्रधानोऽयं प्लक्षः शाल्मलिरेव च । कुशः क्रौञ्चश्च शाकश्च पुष्करश्चैव सप्तमः ।। एते सप्त महाद्वीपाः समुद्रैः सप्तभिर्वृताः...
नमस्ते देव देवाय ब्रह्मणे परमेष्ठिने । पुरुषाय पुराणाय शाश्वताय जयाय च-नमः स्वयंभुवे तुभ्यं स्त्रष्ट्रे सर्वार्थ वेदिने । नमो हिरण्यगर्भाय...