Patanjali Yoga Sutra [Hindu]

hindu philosophy

॥ पातञ्जलयोगसूत्राणि ॥

॥ महर्षि पतञ्जलि प्रणीतं योगदर्शनम् ॥

॥ प्रथमोऽध्यायः ॥

॥ समाधि-पादः ॥

अथ योगानुशासनम् ॥ १॥

योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः ॥ २॥

तदा द्रष्टुः स्वरूपेऽवस्थानम् ॥ ३॥

वृत्तिसारूप्यमितरत्र ॥ ४॥

वृत्तयः पञ्चतय्यः क्लिष्टाऽक्लिष्टाः ॥ ५॥

प्रमाण विपर्यय विकल्प निद्रा स्मृतयः ॥ ६॥

प्रत्यक्षानुमानागमाः प्रमाणानि ॥ ७॥

विपर्ययो मिथ्याज्ञानमतद्रूपप्रतिष्ठम् ॥ ८॥

शब्दज्ञानानुपाती वस्तुशून्यो विकल्पः ॥ ९॥

अभावप्रत्ययालम्बना वृत्तिर्निद्रा ॥ १०॥

अनुभूतविषयासम्प्रमोषः स्मृतिः ॥ ११॥

अभ्यासवैराग्याभ्यां तन्निरोधः ॥ १२॥

तत्र स्थितौ यत्नोऽभ्यासः ॥ १३॥

स तु दीर्घकालनैरन्तर्यसत्कारासेवितो दृढभूमिः ॥ १४॥

दृष्टानुश्रविकविषयवितृष्णस्य वशीकारसंज्ञा वैराग्यम् ॥ १५॥

तत्परं पुरुषख्यातेर्गुणवैतृष्ण्यम् ॥ १६॥

वितर्कविचारानन्दास्मितारूपानुगमात् सम्प्रज्ञातः ॥ १७॥

विरामप्रत्ययाभ्यासपूर्वः संस्कारशेषोऽन्यः ॥ १८॥

भवप्रत्ययो विदेहप्रकृतिलयानाम् ॥ १९॥

श्रद्धावीर्यस्मृतिसमाधिप्रज्ञापूर्वक इतरेषाम् ॥ २०॥

तीव्रसंवेगानामासन्नः ॥ २१॥

मृदुमध्याधिमात्रत्वात् ततोऽपि विशेषः ॥ २२॥

ईश्वरप्रणिधानाद्वा ॥ २३॥

क्लेशकर्मविपाकाशयैरपरामृष्टः पुरुषविशेष ईश्वरः ॥ २४॥

तत्र निरतिशयं सार्वज्ञबीजम् ॥ २५॥

स पूर्वेषामपि गुरुः कालेनानवच्छेदात् ॥ २६॥

तस्य वाचकः प्रणवः ॥ २७॥

तज्जपस्तदर्थभावनम् ॥ २८॥

ततः प्रत्यक्चेतनाधिगमोऽप्यन्तरायाभावश्च ॥ २९॥

व्याधिस्त्यानसंशयप्रमादालस्याविरति- भ्रान्तिदर्शनालब्धभूमिकत्वानवस्थितत्वानि चित्तविक्षेपास्तेऽन्तरायाः ॥ ३०॥

दुःखदौर्मनस्याङ्गमेजयत्वश्वासप्रश्वासा विक्षेपसहभुवः ॥ ३१॥

तत्प्रतिषेधार्थमेकतत्त्वाभ्यासः ॥ ३२॥

मैत्रीकरुणामुदितोपेक्षाणां सुखदुःखपुण्यापुण्यविषयाणां भावनातश्चित्तप्रसादनम् ॥ ३३॥

प्रच्छर्दनविधारणाभ्यां वा प्राणस्य ॥ ३४॥

विषयवती वा प्रवृत्तिरुत्पन्ना मनसः स्थितिनिबन्धिनी ॥ ३५॥

विशोका वा ज्योतिष्मती ॥ ३६॥

वीतरागविषयं वा चित्तम् ॥ ३७॥

स्वप्ननिद्राज्ञानालम्बनं वा ॥ ३८॥

यथाभिमतध्यानाद्वा ॥ ३९॥

परमाणु परममहत्त्वान्तोऽस्य वशीकारः ॥ ४०॥

क्षीणवृत्तेरभिजातस्येव मणेर्ग्रहीतृग्रहणग्राह्येषु तत्स्थतदञ्जनता समापत्तिः ॥ ४१॥

तत्र शब्दार्थज्ञानविकल्पैः संकीर्णा सवितर्का समापत्तिः ॥ ४२॥

स्मृतिपरिशुद्धौ स्वरूपशून्येवार्थमात्रनिर्भासा निर्वितर्का ॥ ४३॥

एतयैव सविचारा निर्विचारा च सूक्ष्मविषया व्याख्याता ॥ ४४॥

सूक्ष्मविषयत्वं चालिङ्गपर्यवसानम् ॥ ४५॥

ता एव सबीजः समाधिः ॥ ४६॥

निर्विचारवैशारद्येऽध्यात्मप्रसादः ॥ ४७॥

ऋतम्भरा तत्र प्रज्ञा ॥ ४८॥

श्रुतानुमानप्रज्ञाभ्यामन्यविषया विशेषार्थत्वात् ॥ ४९॥

तज्जः संस्कारोऽन्यसंस्कारप्रतिबन्धी ॥ ५०॥

तस्यापि निरोधे सर्वनिरोधान्निर्बीजः समाधिः ॥ ५१॥

॥ इति पतञ्जलि-विरचिते योग-सूत्रे प्रथमः समाधि-पादः ॥


॥ द्वितीयोऽध्यायः ॥

॥ साधन-पादः ॥

तपःस्वाध्यायेश्वरप्रणिधानानि क्रियायोगः ॥ १॥

समाधिभावनार्थः क्लेशतनूकरणार्थश्च ॥ २॥

अविद्यास्मितारागद्वेषाभिनिवेशाः क्लेशाः ॥ ३॥

अविद्या क्षेत्रमुत्तरेषां प्रसुप्ततनुविच्छिन्नोदाराणाम् ॥ ४॥

अनित्याशुचिदुःखानात्मसु नित्यशुचिसुखात्मख्यातिरविद्या ॥ ५॥

दृग्दर्शनशक्त्योरेकात्मतेवास्मिता ॥ ६॥

सुखानुशयी रागः ॥ ७॥

दुःखानुशयी द्वेषः ॥ ८॥

स्वरसवाही विदुषोऽपि तथारूढोऽभिनिवेशः ॥ ९॥

ते प्रतिप्रसवहेयाः सूक्ष्माः ॥ १०॥

ध्यानहेयास्तद्वृत्तयः ॥ ११॥

क्लेशमूलः कर्माशयो दृष्टादृष्टजन्मवेदनीयः ॥ १२॥

सति मूले तद्विपाको जात्यायुर्भोगाः ॥ १३॥

ते ह्लादपरितापफलाः पुण्यापुण्यहेतुत्वात् ॥ १४॥

परिणामतापसंस्कारदुःखैर्गुणवृत्तिविरोधाच्च
दुःखमेव सर्वं विवेकिनः ॥ १५॥

हेयं दुःखमनागतम् ॥ १६॥

द्रष्टृदृश्ययोः संयोगो हेयहेतुः ॥ १७॥

प्रकाशक्रियास्थितिशीलं भूतेन्द्रियात्मकं
भोगापवर्गार्थं दृश्यम् ॥ १८॥

विशेषाविशेषलिङ्गमात्रालिङ्गानि गुणपर्वाणि ॥ १९॥

द्रष्टा दृशिमात्रः शुद्धोऽपि प्रत्ययानुपश्यः ॥ २०॥

तदर्थ एव दृश्यस्यात्मा ॥ २१॥

कृतार्थं प्रति नष्टमप्यनष्टं तदन्यसाधारणत्वात् ॥ २२॥

स्वस्वामिशक्त्योः स्वरूपोपलब्धिहेतुः संयोगः ॥ २३॥

तस्य हेतुरविद्या ॥ २४॥

तदभावात् संयोगाभावो हानं तद्दृशेः कैवल्यम् ॥ २५॥

विवेकख्यातिरविप्लवा हानोपायः ॥ २६॥

तस्य सप्तधा प्रान्तभूमिः प्रज्ञा ॥ २७॥

योगाङ्गानुष्ठानादशुद्धिक्षये ज्ञानदीप्तिरा विवेकख्यातेः ॥ २८॥

यमनियमासनप्राणायामप्रत्याहारधारणाध्यानसमाधयोऽष्टावङ्गानि ॥ २९॥

अहिंसासत्यास्तेयब्रह्मचर्यापरिग्रहा यमाः ॥ ३०॥

जातिदेशकालसमयानवच्छिन्नाः सार्वभौमा महाव्रतम् ॥ ३१॥

शौचसंतोषतपःस्वाध्यायेश्वरप्रणिधानानि नियमाः ॥ ३२॥

वितर्कबाधने प्रतिपक्षभावनम् ॥ ३३॥

वितर्का हिंसादयः कृतकारितानुमोदिता लोभक्रोधमोहपूर्वका
मृदुमध्याधिमात्रा दुःखाज्ञानानन्तफला इति प्रतिपक्षभावनम् ॥ ३४॥

अहिंसाप्रतिष्ठायां तत्सन्निधौ वैरत्यागः ॥ ३५॥

सत्यप्रतिष्ठायां क्रियाफलाश्रयत्वम् ॥ ३६॥

अस्तेयप्रतिष्ठायां सर्वरत्नोपस्थानम् ॥ ३७॥

ब्रह्मचर्यप्रतिष्ठायां वीर्यलाभः ॥ ३८॥

अपरिग्रहस्थैर्ये जन्मकथंतासम्बोधः ॥ ३९॥

शौचात् स्वाङ्गजुगुप्सा परैरसंसर्गः ॥ ४०॥

सत्त्वशुद्धिसौमनस्यैकाग्र्येन्द्रियजयात्मदर्शन-योग्यत्वानि च ॥ ४१॥

संतोषादनुत्तमसुखलाभः ॥ ४२॥

कायेन्द्रियसिद्धिरशुद्धिक्षयात् तपसः ॥ ४३॥

स्वाध्यायाद् इष्टदेवतासम्प्रयोगः ॥ ४४॥

समाधिसिद्धिरीश्वरप्रणिधानात् ॥ ४५॥

स्थिरसुखम् आसनम् ॥ ४६॥

प्रयत्नशैथिल्यानन्तसमापत्तिभ्याम् ॥ ४७॥

ततो द्वन्द्वानभिघातः ॥ ४८॥

तस्मिन्सति श्वासप्रश्वासयोर्गतिविच्छेदः प्राणायामः ॥ ४९॥

स तु बाह्याभ्यन्तरस्तम्भवृत्तिर्देशकालसंख्याभिः
परिदृष्टो दीर्घसूक्ष्मः ॥ ५०॥

बाह्याभ्यन्तरविषयाक्षेपी चतुर्थः ॥ ५१॥

ततः क्षीयते प्रकाशावरणम् ॥ ५२॥

धारणासु च योग्यता मनसः ॥ ५३॥

स्वविषयासम्प्रयोगे चित्तस्वरूपानुकार इवेन्द्रियाणां प्रत्याहारः ॥ ५४॥

ततः परमा वश्यतेन्द्रियाणाम् ॥ ५५॥

॥ इति पतञ्जलि-विरचिते योग-सूत्रे द्वितीयः साधन-पादः ॥


॥ तृतीयोऽध्यायः ॥

॥ विभूति-पादः ॥

देशबन्धश्चित्तस्य धारणा ॥ १॥

तत्र प्रत्ययैकतानता ध्यानम् ॥ २॥

तदेवार्थमात्रनिर्भासं स्वरूपशून्यमिव समाधिः ॥ ३॥

त्रयमेकत्र संयमः ॥ ४॥

तज्जयात्प्रज्ञालोकः ॥ ५॥

तस्य भूमिषु विनियोगः ॥ ६॥

त्रयमन्तरङ्गं पूर्वेभ्यः ॥ ७॥

तदपि बहिरङ्गं निर्बीजस्य ॥ ८॥

व्युत्थाननिरोधसंस्कारयोरभिभवप्रादुर्भावौ निरोधक्षणचित्तान्वयो निरोधपरिणामः ॥ ९॥

तस्य प्रशान्तवाहिता संस्कारात् ॥ १०॥

सर्वार्थतैकाग्रतयोः क्षयोदयौ चित्तस्य समाधिपरिणामः ॥ ११॥

ततः पुनः शान्तोदितौ तुल्यप्रत्ययौ चित्तस्यैकाग्रतापरिणामः ॥ १२॥

एतेन भूतेन्द्रियेषु धर्मलक्षणावस्थापरिणामा व्याख्याताः ॥ १३॥

शान्तोदिताव्यपदेश्यधर्मानुपाती धर्मी ॥ १४॥

क्रमान्यत्वं परिणामान्यत्वे हेतुः ॥ १५॥

परिणामत्रयसंयमाद् अतीतानागतज्ञानम् ॥ १६॥

शब्दार्थप्रत्ययानामितरेतराध्यासात् सङ्करस्तत्प्रविभागसंयमात्सर्वभूतरुतज्ञानम् ॥ १७॥

संस्कारसाक्षात्करणात्पूर्वजातिज्ञानम् ॥ १८॥

प्रत्ययस्य परचित्तज्ञानम् ॥ १९॥

न च तत्सालम्बनं तस्याविषयीभूतत्वात् ॥ २०॥

कायरूपसंयमात्तद्ग्राह्यशक्तिस्तम्भे चक्षुःप्रकाशासम्प्रयोगेऽन्तर्धानम् ॥ २१॥

सोपक्रमं निरुपक्रमं च कर्म तत्संयमादपरान्तज्ञानमरिष्टेभ्यो वा ॥ २२॥

मैत्र्यादिषु बलानि ॥ २३॥

बलेषु हस्तिबलादीनि ॥ २४॥

प्रवृत्त्यालोकन्यासात्सूक्ष्मव्यवहितविप्रकृष्टज्ञानम् ॥ २५॥

भुवनज्ञानं सूर्ये संयमात् ॥ २६॥

चन्द्रे ताराव्यूहज्ञानम् ॥ २७॥

ध्रुवे तद्गतिज्ञानम् ॥ २८॥

नाभिचक्रे कायव्यूहज्ञानम् ॥ २९॥

कण्ठकूपे क्षुत्पिपासानिवृत्तिः ॥ ३०॥

कूर्मनाड्यां स्थैर्यम् ॥ ३१॥

मूर्धज्योतिषि सिद्धदर्शनम् ॥ ३२॥

प्रातिभाद्वा सर्वम् ॥ ३३॥

हृदये चित्तसंवित् ॥ ३४॥

सत्त्वपुरुषयोरत्यन्तासंकीर्णयोः प्रत्ययाविशेषो भोगः परार्थत्वात्स्वार्थसंयमात्पुरुषज्ञानम् ॥ ३५॥

ततः प्रातिभश्रावणवेदनादर्शास्वादवार्ता जायन्ते ॥ ३६॥

ते समाधावुपसर्गा व्युत्थाने सिद्धयः ॥ ३७॥

बन्धकारणशैथिल्यात्प्रचारसंवेदनाच्च चित्तस्य परशरीरावेशः ॥ ३८॥

उदानजयाज्जलपङ्ककण्टकादिष्वसङ्ग उत्क्रान्तिश्च ॥ ३९॥

समानजयाज्ज्वलनम् ॥ ४०॥

श्रोत्राकाशयोः सम्बन्धसंयमाद्दिव्यं श्रोत्रम् ॥ ४१॥

कायाकाशयोः सम्बन्धसंयमाल्लघुतूल-
समापत्तेश्चाकाशगमनम् ॥ ४२॥

बहिरकल्पिता वृत्तिर्महाविदेहा ततः प्रकाशावरणक्षयः ॥ ४३॥

स्थूलस्वरूपसूक्ष्मान्वयार्थवत्त्वसंयमाद्भूतजयः ॥ ४४॥

ततोऽणिमादिप्रादुर्भावः कायसम्पत्तद्धर्मानभिघातश्च ॥ ४५॥

रूपलावण्यबलवज्रसंहननत्वानि कायसम्पत् ॥ ४६॥

ग्रहणस्वरूपास्मितान्वयार्थवत्त्वसंयमादिन्द्रियजयः ॥ ४७॥

ततो मनोजवित्वं विकरणभावः प्रधानजयश्च ॥ ४८॥

सत्त्वपुरुषान्यताख्यातिमात्रस्य सर्वभावाधिष्ठातृत्वं
सर्वज्ञातृत्वं च ॥ ४९॥

तद्वैराग्यादपि दोषबीजक्षये कैवल्यम् ॥ ५०॥

स्थान्युपनिमन्त्रणे सङ्गस्मयाकरणं पुनरनिष्टप्रसङ्गात् ॥ ५१॥

क्षणतत्क्रमयोः संयमाद्विवेकजं ज्ञानम् ॥ ५२॥

जातिलक्षणदेशैरन्यतानवच्छेदात् तुल्ययोस्ततः प्रतिपत्तिः ॥ ५३॥

तारकं सर्वविषयं सर्वथाविषयम् अक्रमं
चेति विवेकजं ज्ञानम् ॥ ५४॥

सत्त्वपुरुषयोः शुद्धिसाम्ये कैवल्यमिति ॥ ५५॥

॥ इति पतञ्जलि-विरचिते योग-सूत्रे तृतीयो विभूति-पादः ॥


॥ चतुर्थोऽध्यायः ॥

॥ कैवल्य-पादः ॥

जन्मौषधिमन्त्रतपःसमाधिजाः सिद्धयः ॥ १॥

जात्यन्तरपरिणामः प्रकृत्यापूरात् ॥ २॥

निमित्तमप्रयोजकं प्रकृतीनां वरणभेदस्तु ततः क्षेत्रिकवत् ॥ ३॥

निर्माणचित्तान्यस्मितामात्रात् ॥ ४॥

प्रवृत्तिभेदे प्रयोजकं चित्तमेकमनेकेषाम् ॥ ५॥

तत्र ध्यानजमनाशयम् ॥ ६॥

कर्माशुक्लाकृष्णं योगिनस्त्रिविधमितरेषाम् ॥ ७॥

ततस्तद्विपाकानुगुणानामेवाभिव्यक्तिर्वासनानाम् ॥ ८॥

जातिदेशकालव्यवहितानामप्यानन्तर्यं
स्मृतिसंस्कारयोरेकरूपत्वात् ॥ ९॥

तासामनादित्वं चाशिषो नित्यत्वात् ॥ १०॥

हेतुफलाश्रयालम्बनैः संगृहीतत्वादेषामभावे तदभावः ॥ ११॥

अतीतानागतं स्वरूपतोऽस्त्यध्वभेदाद्धर्माणाम् ॥ १२॥

ते व्यक्तसूक्ष्मा गुणात्मानः ॥ १३॥

परिणामैकत्वाद्वस्तुतत्त्वम् ॥ १४॥

वस्तुसाम्ये चित्तभेदात्तयोर्विभक्तः पन्थाः ॥ १५॥

न चैकचित्ततन्त्रं वस्तु तदप्रमाणकं तदा किं स्यात् ॥ १६॥

तदुपरागापेक्षित्वाच्चित्तस्य वस्तु ज्ञाताज्ञातम् ॥ १७॥

सदा ज्ञाताश्चित्तवृत्तयस्तत्प्रभोः पुरुषस्यापरिणामित्वात् ॥ १८॥

न तत्स्वाभासं दृश्यत्वात् ॥ १९॥

एकसमये चोभयानवधारणम् ॥ २०॥

चित्तान्तरदृश्ये बुद्धिबुद्धेरतिप्रसङ्गः स्मृतिसङ्करश्च ॥ २१॥

चितेरप्रतिसंक्रमायास्तदाकारापत्तौ स्वबुद्धिसंवेदनम् ॥ २२॥

द्रष्टृदृश्योपरक्तं चित्तं सर्वार्थम् ॥ २३॥

तदसंख्येयवासनाभिश्चित्रमपि परार्थं संहत्यकारित्वात् ॥ २४॥

विशेषदर्शिन आत्मभावभावनाविनिवृत्तिः ॥ २५॥

तदा विवेकनिम्नं कैवल्यप्राग्भारं चित्तम् ॥ २६॥

तच्छिद्रेषु प्रत्ययान्तराणि संस्कारेभ्यः ॥ २७॥

हानमेषां क्लेशवदुक्तम् ॥ २८॥

प्रसंख्यानेऽप्यकुसीदस्य सर्वथा विवेकख्यातेर्धर्ममेघः समाधिः ॥ २९॥

ततः क्लेशकर्मनिवृत्तिः ॥ ३०॥

तदा सर्वावरणमलापेतस्य ज्ञानस्यानन्त्याज्ज्ञेयमल्पम् ॥ ३१॥

ततः कृतार्थानां परिणामक्रमसमाप्तिर्गुणानाम् ॥ ३२॥

क्षणप्रतियोगी परिणामापरान्तनिर्ग्राह्यः क्रमः ॥ ३३॥

पुरुषार्थशून्यानां गुणानां प्रतिप्रसवः कैवल्यं स्वरूपप्रतिष्ठा वा चितिशक्तिरिति ॥ ३४॥

॥ इति पतञ्जलि-विरचिते योग-सूत्रे चतुर्थः कैवल्य-पादः ॥

॥ इति श्री पातञ्जल-योग-सूत्राणि ॥


 

Brahma Sutra [Hindu ]

॥ ब्रह्मसूत्राणि ॥

॥ श्री बादरायणाप्रणीत ॥

॥ अथ प्रथमोऽध्यायः॥

अथातो ब्रह्म जिज्ञासा  ॥ १.१.१॥
जन्माद्यस्य यतः ॥ १.१.२॥
शास्त्र योनित्वात्  ॥ १.१.३॥
तत्तु समन्वयात् ॥ १.१.४॥

ईक्षतेर्नाशब्दम्  ॥ १.१.५॥
गौणश्चेन्नात्मशब्दात्  ॥ १.१.६॥
तन्निष्ठस्य मोक्षोपदेशात्  ॥ १.१.७॥
हेयत्वावचनाच्च ॥ १.१.८॥
स्वाप्ययात् ॥ १.१.९॥
गतिसामान्यात् ॥ १.१.१०॥
श्रुतत्वाच्च ॥ १.१.११॥
आनन्दमयोऽभ्यासात् ॥ १.१.१२॥
विकारशब्दान्नेतिचेन्न प्राचुर्यात् ॥ १.१.१३॥
तद्धेतुव्यपदेशाच्च ॥ १.१.१४॥
मान्त्रवर्णिकमेव च गीयते ॥ १.१.१५॥
नेतरोऽनुपपत्तेः ॥ १.१.१६॥
भेदव्यपदेशाच्च ॥ १.१.१७॥
कामाच्च नानुमानापेक्षा ॥ १.१.१८॥
अस्मिन्नस्य च तद्योगं शास्ति ॥ १.१.१९॥
अन्तस्तद्धर्मोपदेशात् ॥ १.१.२०॥
भेदव्यपदेशाच्चान्यः ॥ १.१.२१॥
आकाशस्तल्लिङ्गात् ॥ १.१.२२॥
अत एव प्राणः ॥ १.१.२३॥
ज्योतिश्चरणाभिधानात् ॥ १.१.२४॥
छन्दोऽभिधानान्नेतिचेन्न तथाचेतोऽर्पणनिगदात्तथा हि दर्शनम् ॥ १.१.२५॥
भूतादिपादव्यपदेशोपपत्तेश्चैवम् ॥ १.१.२६॥
उपदेशभेदान्नेति चेन्नोभयस्मिन्नप्यविरोधात् ॥ १.१.२७॥
प्राणस्तथानुगमात् ॥ १.१.२८॥
न वक्तुरात्मोपदेशादिति चेदध्यात्मसंबन्ध भूमा ह्यस्मिन् ॥ १.१.२९॥
शास्त्रदृष्ट्या तूपदेशो वामदेववत् ॥ १.१.३०॥
जीवमुख्यप्राणलिङ्गान्नेति चेन्नोपास त्रैविध्यादाश्रितत्वादिह तद्योगात् ॥ १.१.३१॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु

प्रथमाध्यायस्य प्रथमः पादः समाप्तः


सर्वत्र प्रसिद्धोपदेशात् ॥ १.२.१॥
विवक्षितगुणोपपत्तेश्च ॥ १.२.२॥
अनुपपत्तेस्तु न शारीरः ॥ १.२.३॥
कर्मकर्तृव्यपदेशाच्च ॥ १.२.४॥
शब्दविशेषात् ॥ १.२.५॥
स्मृतेश्च ॥ १.२.६॥
अर्भकौकस्त्वात् तद्व्यपदेशाच्च नेति चेन्न निचाय्यत्वादेवं व्योमवच्च ॥ १.२.७॥
संभोगप्राप्तिरिति चेन्न वैशेष्यात् ॥ १.२.८॥
अत्ता चराचरग्रहणात् ॥ १.२.९॥
प्रकरणाच्च ॥ १.२.१०॥
गुहां प्रविष्टावात्मानौ हि तद्दर्शनात् ॥ १.२.११॥
विशेषणाच्च ॥ १.२.१२॥
अन्तर उपपत्तेः ॥ १.२.१३॥
स्थानादिव्यपदेशाच्च ॥ १.२.१४॥
सुखविशिष्टाभिधानादेव च ॥ १.२.१५॥
श्रुतोपनिषत्कगत्यभिधानाच्च ॥ १.२.१६॥
अनवस्थितेरसंभवाच्च नेतरः ॥ १.२.१७॥
अन्तर्याम्यधिदैवादिषु तद्धर्मव्यपदेशात् ॥ १.२.१८॥
न च स्मार्तं अतद्धर्माभिपालात् ॥ १.२.१९॥
शरीरश्चोभयेऽपि हि भेदेनैनमधीयते ॥ १.२.२०॥
अदृश्यत्वादिगुणको धर्मोक्तेः ॥ १.२.२१॥
विशेषणभेदव्यपदेशाभ्यां नेतरौ ॥ १.२.२२॥
रूपोपन्यासाच्च ॥ १.२.२३॥
वैश्वानरः साधारणशब्दविशेषात् ॥ १.२.२४॥
स्मर्यमाणमनुमानं स्यादिति ॥ १.२.२५॥
शब्दादिभ्योऽन्तः प्रतिष्ठानान्नेति चेन्न तथा दृष्ट्युपदेशादसंभवात्पुरुषविध्मपि चैनमधीयते ॥ १.२.२६॥
अत एव न देवता भूतं च ॥ १.२.२७॥
साक्षादप्यविरोधं जैमिनिः ॥ १.२.२८॥
अभिव्यक्तेरित्याश्मरथ्यः ॥ १.२.२९॥
अनुस्मृतेर्बादरिः ॥ १.२.३०॥
सम्पत्तेरिति जैमिनिः तथा हि दर्शयति ॥ १.२.३१॥
आमनन्ति चैनमस्मिन् ॥ १.२.३२॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु
प्रथमाध्यायस्य द्वितीयः पादः समाप्तः


द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ॥ १.३.१॥
मुक्तोपसृप्यव्यपदेशात् ॥ १.३.२॥
नानुमानमतच्छब्दात् ॥ १.३.३॥
प्राणभृच्च ॥ १.३.४॥
भेदव्यपदेशात् ॥ १.३.५॥
प्रकरणात् ॥ १.३.६॥
स्थित्यदनाभ्यां च ॥ १.३.७॥
भूमा सम्प्रसादादध्युपदेशात् ॥ १.३.८॥
धर्मोपपत्तेश्च ॥ १.३.९॥
अक्षरमम्बरान्तधृतेः ॥ १.३.१०॥
सा च प्रशासनात् ॥ १.३.११॥
अन्यभावव्यावृत्तेश्च ॥ १.३.१२॥
ईक्षतिकर्मव्यपदेशात् सः ॥ १.३.१३॥
दहर उत्तरेभ्यः ॥ १.३.१४॥
गतिशब्दाभ्यां तथा हि दृष्टं लिङ्गं च ॥ १.३.१५॥
धृतेश्च महिम्नोऽस्यास्मिन्नुपलब्धेः ॥ १.३.१६॥
प्रसिद्धेश्च ॥ १.३.१७॥
इतरपरामर्शात् स इति चेन्नासम्भवात् ॥ १.३.१८॥
उत्तराच्चेदाविर्भूतस्वरूपस्तु ॥ १.३.१९॥
अन्यार्थश्च परामर्शः ॥ १.३.२०॥
अल्पश्रुतेरिति चेत्तदुक्तम् ॥ १.३.२१॥
अनुकृतेस्तस्य च ॥ १.३.२२॥
अपि स्मर्यते ॥ १.३.२३॥ [पाठभेद : अपि च स्मर्यते]
शब्दादेव प्रमितः ॥ १.३.२४॥
हृद्यपेक्षया तु मनुष्याधिकारत्वात् ॥ १.३.२५॥
तदुपर्यपि बादरायणः संभवात् ॥ १.३.२६॥
विरोधः कर्मणीति चेदनेकप्रतिपत्तेर्दर्शनात् ॥ १.३.२७॥
शब्द इतिचेन्नातः प्रभवात्प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ॥ १.३.२८॥
अत एव च नित्यत्वम् ॥ १.३.२९॥
समाननामरूपत्वाच्चावृत्तावप्यविरोधो
दर्शनात्स्मृतेश्च ॥ १.३.३०॥
मध्वादिष्वसंभवादनधिकारं जैमिनिः ॥ १.३.३१॥
ज्योतिषि भावाच्च ॥ १.३.३२॥
भावं तु बादरायणोऽस्ति हि ॥ १.३.३३॥
शुगस्य तदनादरश्रवणात्तदाद्रवणात्सूच्यते हि ॥ १.३.३४॥
क्षत्रियत्वागतेश्चोत्तरत्र चैत्ररथेन लिङ्गात् ॥ १.३.३५॥
संस्कारपरामर्शात्तदभावाभिलापाच्च ॥ १.३.३६॥
तदभावनिर्धारणे च प्रवृत्तेः ॥ १.३.३७॥
श्रवणाध्ययनार्थप्रतिषेधात् स्मृतेश्च ॥ १.३.३८॥
कम्पनात् ॥ १.३.३९॥
ज्योतिर्दर्शनात् ॥ १.३.४०॥
आकाशोऽर्थान्तरत्वादिव्यपदेशात् ॥ १.३.४१॥
सुषुप्त्युत्क्रान्त्योर्भेदेन ॥ १.३.४२॥
पत्यादिशब्देभ्यः ॥ १.३.४३॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु
प्रथमाध्यायस्य तृतीयः पादः समाप्तः

आनुमानिकमप्येकेषामिति चेन्न शरीररूपकविन्यस्तगृहीतेर्दर्शयति
च ॥ १.४.१॥
सूक्ष्मं तु तदर्हत्वात् ॥ १.४.२॥
तदधीनत्वादर्थवत् ॥ १.४.३॥
ज्ञेयत्वावचनाच्च ॥ १.४.४॥
वदतीति चेन्न प्राज्ञो हि ॥ १.४.५॥
प्रकरणात् ॥ १.४.६॥
त्रयाणामेव चैवमुपन्यासः प्रश्नश्च ॥ १.४.७॥
महद्वच्च ॥ १.४.८॥
चमसवदविशेषात् ॥ १.४.९॥
ज्योतिरुपक्रमात्तु तथा ह्यधीयत एके ॥ १.४.१०॥
कल्पनोपदेशाच्च मध्वादिवदविरोधः ॥ १.४.११॥
न सङ्ख्योपसङ्ग्रहादपि नानाभावादतिरेकाच्च ॥ १.४.१२॥
प्राणादयो वाक्यशेषात् ॥ १.४.१३॥
ज्योतिषैकेषामसत्यन्ने ॥ १.४.१४॥
कारणत्वेन चाकाशादिषु यथाव्यपदिष्टोक्तेः ॥ १.४.१५॥
समाकर्षात् ॥ १.४.१६॥
जगद्वाचित्वात् ॥ १.४.१७॥
जीवमुख्यप्राणलिङ्गादिति चेत् तद्व्याख्यातम् ॥ १.४.१८॥
अन्यार्थं तु जैमिनिः प्रश्नव्याख्यानाभ्यामपि चैवमेके ॥ १.४.१९॥
वाक्यान्वयात् ॥ १.४.२०॥
प्रतिज्ञासिद्धेर्लिङ्गमाश्मरथ्यः ॥ १.४.२१॥
उत्क्रमिष्यत एवं भावादित्यौडुलोमिः ॥ १.४.२२॥
अवस्थितेरिति काशकृत्स्नः ॥ १.४.२३॥
प्रकृतिश्च प्रतिज्ञादृष्टान्तानुपरोधात् ॥ १.४.२४॥
अभिध्योपदेशाच्च ॥ १.४.२५॥
साक्षाच्चोभयाम्नानात् ॥ १.४.२६॥
आत्मकृतेः परिणामात् ॥ १.४.२७॥
योनिश्च हि गीयते ॥ १.४.२८॥
एतेन सर्वेव्याख्याताव्याख्याताः ॥ १.४.२९॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु
प्रथमाध्यायस्य चतुर्थः पादः समाप्तः
॥ इति प्रथमोऽध्यायः॥

 

॥ अथ द्वितीयोऽध्यायः॥

स्मृत्यनवकाशदोषप्रसङ्ग इति
चेन्नान्यस्मृत्यनवकाशदोषप्रसङ्गात् ॥ २.१.१॥
इतरेषां चानुपलब्धेः ॥ २.१.२॥
एतेन योगः प्रत्युक्तः ॥ २.१.३॥
न विलक्षणत्वादस्य तथात्वं च शब्दात् ॥ २.१.४॥
दृश्यते तु ॥ २.१.५॥
अभिमानिव्यपदेशस्तु विशेषानुगतिभ्याम् ॥ २.१.६॥
दृश्यते च ॥ २.१.७॥ [पाठभेद: दृश्यते तु]
असदिति चेन्न प्रतिषेधमात्रत्वात् ॥ २.१.८॥
अपीतौ तद्वत्प्रसङ्गादसमञ्जसम् ॥ २.१.९॥
न तु दृष्टान्तभावात् ॥ २.१.१०॥
स्वपक्षदोषाच्च ॥ २.१.११॥
तर्काप्रतिष्ठानादपि अन्यथानुमेयमिति
चेदेवमप्यनिर्मोक्षप्रसङ्गः ॥ २.१.१२॥
एतेन शिष्टापरिग्रहाऽपि व्याख्याताः ॥ २.१.१३॥
भोक्त्रापत्तेरविभागश्चेत्स्याल्लोकवत् ॥ २.१.१४॥
तदनन्यत्वमारम्भणशब्दादिभ्यः ॥ २.१.१५॥
भावे चोपलब्धेः ॥ २.१.१६॥
सत्त्वाच्चावरस्य ॥ २.१.१७॥
असद्व्यपदेशान्नेति चेन्न धर्मान्तरेण वाक्यशेषात् ॥ २.१.१८॥
युक्तेः शब्दान्तराच्च ॥ २.१.१९॥
पटवच्च ॥ २.१.२०॥
यथा प्राणादिः ॥ २.१.२१॥
इतरव्यपदेशाद्धिताकरणादिदोषप्रसक्तिः ॥ २.१.२२॥
अधिकं तु भेदनिर्देशात् ॥ २.१.२३॥
अश्मादिवच्च तदनुपपत्तिः ॥ २.१.२४॥
उपसंहारदर्शनान्नेति चेन्न क्षीरवद्धि ॥ २.१.२५॥
देवादिवदपि लोके ॥ २.१.२६॥
कृत्स्नप्रसक्तिर्निरवयवत्वशब्दकोपो वा ॥ २.१.२७॥
श्रुतेस्तु शब्दमूलत्वात् ॥ २.१.२८॥
आत्मनि चैवं विचित्राश्च हि ॥ २.१.२९॥
स्वपक्षदोषाच्च ॥ २.१.३०॥
सर्वोपेता च तद्दर्शनात् ॥ २.१.३१॥
विकरणत्वान्नेतिचेत्तदुक्तम् ॥ २.१.३२॥
न प्रयोजनत्त्वात् ॥ २.१.३३॥
लोकवत्तु लीलाकैवल्यम् ॥ २.१.३४॥
वैष्यम्यनैर्घृण्ये न सापेक्षत्वात्तथा हि दर्शयति ॥ २.१.३५॥
कर्माविभागादिति चेन्नानादित्वात् ॥ २.१.३६॥
उपपद्यते चाप्युपलभ्यते च ॥ २.१.३७॥
सर्वधर्मोपपत्तेश्च ॥ २.१.३८॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु

द्वितीयाध्यायस्य प्रथमः पादः समाप्तः


रचनानुपपत्तेश्च नानुमानम् ॥ २.२.१॥
प्रवृत्तेश्च ॥ २.२.२॥
पयोऽम्बुवच्चेत्तत्रापि ॥ २.२.३॥
व्यतिरेकानवस्थितेश्चानपेक्षत्वात् ॥ २.२.४॥
अन्यत्राभावाच्च न तृणादिवत् ॥ २.२.५॥
अभ्युपगमेऽप्यर्थाभावात् ॥ २.२.६॥
पुरुषाश्मवदितिचेत्तथापि ॥ २.२.७॥
अङ्गित्वानुपपत्तेः ॥ २.२.८॥
अन्यथानुमितौ च ज्ञशक्तिवियोगात् ॥ २.२.९॥
विप्रतिषेधाच्चासमञ्जसम् ॥ २.२.१०॥
महद्दीर्घवद्धा ह्रस्वपरिमण्डलाभ्याम् ॥ २.२.११॥
उभयथापि न कर्मातस्तदभावः ॥ २.२.१२॥
समवायाभ्युपगमाच्च साम्यादनवस्थितेः ॥ २.२.१३॥
नित्यमेव च भावात् ॥ २.२.१४॥
रूपादिमत्त्वाच्च विपर्ययो दर्शनात् ॥ २.२.१५॥
उभयथा च दोषात् ॥ २.२.१६॥
अपरिग्रहाच्चात्यन्तमनपेक्षा ॥ २.२.१७॥
समुदायोभयहेतुकेऽपि तदप्राप्तिः ॥ २.२.१८॥
इतरेतरप्रत्ययत्वादिति चेन्नौत्पत्तिमात्रनिमित्तत्वात् ॥ २.२.१९॥
उत्तरोत्पादे च पूर्वनिरोधात् ॥ २.२.२०॥
असति प्रतिज्ञोपरोधो यौगपद्यमन्यथा ॥ २.२.२१॥
प्रतिसङ्ख्याप्रतिसङ्ख्यानिरोधाप्राप्तिः अविच्छेदात् ॥ २.२.२२॥
उभयथा च दोषात् ॥ २.२.२३॥
आकाशे चाविशेषात् ॥ २.२.२४॥
अनुस्मृतेश्च ॥ २.२.२५॥
नासतोऽदृष्टत्वात् ॥ २.२.२६॥
उदासीनानामपि चैवं सिद्धिः ॥ २.२.२७॥
नाभाव उपलब्धेः ॥ २.२.२८॥
वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत् ॥ २.२.२९॥
न भावोऽनुपलब्धेः ॥ २.२.३०॥
क्षणिकत्वाच्च ॥ २.२.३१॥
सर्वथानुपपत्तेश्च ॥ २.२.३२॥
नैकस्मिन्नसम्भवात् ॥ २.२.३३॥
एवं चात्माकार्त्स्न्यम् ॥ २.२.३४॥
न च पर्यायादप्यविरोधः विकारादिभ्यः ॥ २.२.३५॥
अन्त्यावस्थितेश्चोभयनित्यत्वादविशेषत् ॥ २.२.३६॥
पत्युरसामञ्जस्यात् ॥ २.२.३७॥
संबन्धानुपपत्तेश्च ॥ २.२.३८॥
अधिष्ठानानुपपत्तेश्च ॥ २.२.३९॥
करणवच्चेन्न भोगादिभ्यः ॥ २.२.४०॥
अन्तवत्त्वमसर्वज्ञता वा ॥ २.२.४१॥
उत्पत्त्यसम्भवात् ॥ २.२.४२॥
न च कर्तुः करणम् ॥ २.२.४३॥
विज्ञानादिभावे वा तदप्रतिषेधः ॥ २.२.४४॥
विप्रतिषेधाच्च ॥ २.२.४५॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु

द्वितीयाध्यायस्य द्वितीयः पादः समाप्तः


न वियदश्रुतेः ॥ २.३.१॥
अस्ति तु ॥ २.३.२॥
गौण्यसम्भवात् ॥ २.३.३॥
शब्दाच्च ॥ २.३.४॥
स्याच्चैकस्य ब्रह्मशब्दवत् ॥ २.३.५॥
प्रतिज्ञाहानिरव्यतिरेकाच्छब्देभ्यः ॥ २.३.६॥
यावद्विकारं तु विभागो लोकवत् ॥ २.३.७॥
एतेन मातरिश्वा व्याख्यातः ॥ २.३.८॥
असम्भवस्तु सतोऽनुपपत्तेः ॥ २.३.९॥
तेजोऽतस्तथा ह्याह ॥ २.३.१०॥
आपः ॥ २.३.११॥
पृथिव्यधिकाररूपशब्दान्तरादिभ्यः ॥ २.३.१२॥
तदभिध्यानादेव तु तल्लिङ्गात् सः ॥ २.३.१३॥
विपर्ययेण तु क्रमोऽत उपपद्यते च ॥ २.३.१४॥
अन्तरा विज्ञानमनसी क्रमेण तल्लिङ्गादिति
चेन्नाविशेषात् ॥ २.३.१५॥
चराचरव्यपाश्रयस्तु स्यात् तद्व्यपदेशो भाक्तः
तद्भावभावित्वात् ॥ २.३.१६॥
नात्मा अश्रुतेर्नित्यत्वाच्च ताभ्यः ॥ २.३.१७॥
ज्ञोऽत एव ॥ २.३.१८॥
युक्तेश्च ॥ २.३.१९॥
उत्क्रान्तिगत्यागतीनाम् ॥ २.३.२०॥
स्वात्मना चोत्तरयोः ॥ २.३.२१॥
नाणुरतत् श्रुतेरिति चेन्न इतराधिकारात् ॥ २.३.२२॥
स्वशब्दोन्मानाभ्यां च ॥ २.३.२३॥
अविरोधश्चन्दनवत् ॥ २.३.२४॥
अवस्थितिवैशेष्यादिति चेन्नाभ्युपगमाद्धृद्धि हि ॥ २.३.२५॥
गुणाद्वाऽऽलोकवत् ॥ २.३.२६॥
व्यतिरेको गन्धवत् तथा च दर्शयति ॥ २.३.२७॥
पृथगुपदेशात् ॥ २.३.२८॥
तद्गुणसारत्वात्तु तद्व्यपदेशः प्राज्ञवत् ॥ २.३.२९॥
यावदात्मभावित्वाच्च न दोषस्तद्दर्शनात् ॥ २.३.३०॥
पुंस्त्वादिवत्त्वस्य सतोऽभिव्यक्तियोगात् ॥ २.३.३१॥
नित्योपलब्ध्यनुपलब्धिप्रसङ्गोऽन्यतरनियमो
वाऽन्यथा ॥ २.३.३२॥
कर्ता शास्त्रार्थवत्त्वात् ॥ २.३.३३॥
विहारोपदेशात् ॥ २.३.३४॥
उपादानात् ॥ २.३.३५॥
व्यपदेशाच्च क्रियायां न चेन्निर्देशविपर्ययः ॥ २.३.३६॥
उपलब्धिवदनियमः ॥ २.३.३७॥
शक्तिविपर्ययात् ॥ २.३.३८॥
समाध्यभावाछ ॥ २.३.३९॥
यथा च तक्षोभयथा ॥ २.३.४०॥
परात्तु तच्छ्रुतेः ॥ २.३.४१॥
कृतप्रयत्नोपेक्षस्तु विहितप्रतिषिद्धावैयर्थ्यादिभ्यः ॥ २.३.४२॥
अंशो नानाव्यपदेशादन्यथा चापि
दाशकितवादित्वमधीयत एके ॥ २.३.४३॥
मन्त्रवर्णात् ॥ २.३.४४॥
अपि स्मर्यते ॥ २.३.४५॥ [पाठभेद: अपि च स्मर्यते]
प्रकाशादिवन्नैवं परः ॥ २.३.४६॥
स्मरन्ति च ॥ २.३.४७॥
अनुज्ञापरिहारौ देहसम्बन्धाज्ज्योतिरादिवत् ॥ २.३.४८॥
असन्ततेश्चाव्यतिकरः ॥ २.३.४९॥
आभास एव च ॥ २.३.५०॥
अदृष्टानियमात् ॥ २.३.५१॥
अभिसन्ध्यादिष्वपि चैवम् ॥ २.३.५२॥
प्रदेशादिति चेन्नान्तर्भावात् ॥ २.३.५३॥

इतिब्रह्मसूत्रेषु

द्वितीयाध्यायस्य तृतीयः पादः समाप्तः


तथा प्राणाः ॥ २.४.१॥
गौण्यसम्भवात् ॥ २.४.२॥
प्रतिज्ञानुपरोधाच्च ॥ २.४.३॥
तत्प्राक्श्रुतेश्च ॥ २.४.४॥
तत्पूर्वकत्वाद्वाचः ॥ २.४.५॥
सप्त गतेर्विशेषितत्वाच्च ॥ २.४.६॥
हस्तादयस्तु स्थितेऽतो नैवम् ॥ २.४.७॥
अणवश्च ॥ २.४.८॥
श्रेष्ठश्च ॥ २.४.९॥
न वायुक्रिये पृथगुपदेशात् ॥ २.४.१०॥
चक्षुरादिवत्तु तत्सहशिष्ट्यादिभ्यः ॥ २.४.११॥
अकरणत्वाच्च न दोषस्तथा हि दर्शयति ॥ २.४.१२॥
पञ्चवृत्तिर्मनोवद्व्यपदिश्यते ॥ २.४.१३॥
अणुश्च ॥ २.४.१४॥
ज्योतिराद्यधिष्ठानं तु तदामननात् ॥ २.४.१५॥
प्राणवता शब्दात् ॥ २.४.१६॥
तस्य च नितयत्वात् ॥ २.४.१७॥
त इन्द्रियाणि तद्व्यपदेशादन्यत्र श्रेष्ठात् ॥ २.४.१८॥
भेदश्रुतेः ॥ २.४.१९॥
वैलक्षण्याच्च ॥ २.४.२०॥
संज्ञामूर्तिक्लृप्तिस्तु त्रिवृत्कुर्वत उपदेशात् ॥ २.४.२१॥
मांसादि भौमं यथाशब्दमितरयोश्च ॥ २.४.२२॥
वैशेष्यात्तु तद्वादस्तद्वादः ॥ २.४.२३॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु
द्वितीयाध्यायस्य चतुर्थः पादः समाप्तः

॥ इति द्वितीयोऽध्यायः॥

 


॥ अथ तृतीयोऽध्यायः॥

तदन्तरप्रतिपत्तौ रंहति सम्परिष्वक्तः
प्रश्ननिरूपणाभ्याम् ॥ ३.१.१॥
त्र्यात्मकत्वात्तु भूयस्त्वात् ॥ ३.१.२॥
प्राणगतेश्च ॥ ३.१.३॥
अग्न्यादिगतिश्रुतेरिति चेन्न भाक्तत्वात् ॥ ३.१.४॥
प्रथमेऽश्रवणादिति चेन्न ता एव ह्युपपत्तेः ॥ ३.१.५॥
अश्रुतत्वादिति चेन्नेष्टादिकारिणां प्रतीतेः ॥ ३.१.६॥
भाक्तं वाऽनात्मवित्त्वात् तथा हि दर्शयति ॥ ३.१.७॥
कृतात्ययेऽनुशयवान् दृष्टस्मृतिभ्याम् ॥ ३.१.८॥
यथेतमनेवं च ॥ ३.१.९॥
चरणादिति चेन्नोपलक्षणार्थेति कार्ष्णाजनिः ॥ ३.१.१०॥
आनर्थक्यमिति चेन्न तदपेक्षत्वात् ॥ ३.१.११॥
सुकृतदुष्कृते एवेति तु बादरिः ॥ ३.१.१२॥
अनिष्टादिकारिणामपि च श्रुतम् ॥ ३.१.१३॥
संयमने त्वनुभूयेतरेषामारोहावरोहौ
तद्गतिदर्शनात् ॥ ३.१.१४॥
स्मरन्ति च ॥ ३.१.१५॥
अपि सप्त ॥ ३.१.१६॥
तत्रापि च तद्व्यापारादविरोधः ॥ ३.१.१७॥
विद्याकर्मणोरिति तु प्रकृतत्वात् ॥ ३.१.१८॥
न तृतीये तथोपलब्धेः ॥ ३.१.१९॥
स्मर्यतेऽपि च लोके ॥ ३.१.२०॥
दर्शनाच्च ॥ ३.१.२१॥
तृतीये शब्दावरोधः संशोकजस्य ॥ ३.१.२२॥
स्मरणाच्च ॥ ३.१.२३॥
तत्स्वाभाव्यापत्तिरुपपत्तेः ॥ ३.१.२४॥
नातिचिरेण विशेषात् ॥ ३.१.२५॥
अन्याधिष्ठिते पूर्ववदभिलापात् ॥ ३.१.२६॥
अशुद्धमिति चेन्न शब्दात् ॥ ३.१.२७॥
रेतः सिग्योगोऽथ ॥ ३.१.२८॥
योनेः शरीरम् ॥ ३.१.२९॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु
तृतीयाध्यायस्य प्रथमः पादः समाप्तः


सन्ध्ये सृष्टिराह हि ॥ ३.२.१॥
निर्मातारं चैके पुत्रादयश्च ॥ ३.२.२॥
मायामात्रं तु कार्त्स्न्येनानभिव्यक्तस्वरूपत्वात् ॥ ३.२.३॥
सूचकश्च हि श्रुतेः आचक्षते च तद्विदः ॥ ३.२.४॥
पराभिध्यानात्तु तिरोहितं ततो ह्यस्य बन्धविपर्ययौ ॥ ३.२.५॥
देहयोगाद्वासोऽपि ॥ ३.२.६॥
तदभावो नाडीषु तच्छ्रुतेः आत्मनि च ॥ ३.२.७॥
अतः प्रबोधोऽस्मात् ॥ ३.२.८॥
स एव तु कर्मानुस्मृतिशब्दविधिभ्यः ॥ ३.२.९॥
मुग्धेऽर्थसम्पत्तिर्परिशेषात् ॥ ३.२.१०॥
न स्थानतोऽपि परस्योभयलिङ्गं सर्वत्र हि ॥ ३.२.११॥
न भेदादिति चेन्न प्रत्येकमतद्वचनात् ॥ ३.२.१२॥
अपि चैवमेके ॥ ३.२.१३॥
अरूपवदेव हि तत्प्रधानत्वात् ॥ ३.२.१४॥
प्रकाशवच्चावैयर्थ्यम् ॥ ३.२.१५॥
आह च तन्मात्रम् ॥ ३.२.१६॥
दर्शयति चाथोऽपि स्मर्यते ॥ ३.२.१७॥
अत एव चोपमा सूर्यकादिवत् ॥ ३.२.१८॥
अम्बुवदग्रहणात्तु न तथात्वम् ॥ ३.२.१९॥
वृद्धिह्रासभाक्त्वमन्तर्भावात्
उभयसामञ्जस्यादेवम् ॥ ३.२.२०॥
दर्शनाच्च ॥ ३.२.२१॥
प्रकृतैतावत्त्वं हि प्रतिषेधति ततो ब्रवीति
च भूयः ॥ ३.२.२२॥
तदव्यक्तमाह हि ॥ ३.२.२३॥
अपि संराधने प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ॥ ३.२.२४॥
प्रकाशवच्चावैशेष्यं ॥ ३.२.२५॥
प्रकाशश्च कर्मण्यभ्यासात् ॥ ३.२.२६॥
अतोऽनन्तेन तथा हि लिङ्गम् ॥ ३.२.२७॥
उभयव्यपदेशात्तु अहिकुण्डलवत् ॥ ३.२.२८॥
प्रकाशाश्रयवद्वा तेजस्त्वात् ॥ ३.२.२९॥
पूर्ववद्वा ॥ ३.२.३०॥
प्रतिषेधाच्च ॥ ३.२.३१॥
परमतस्सेतून्मानसंबन्धभेदव्यपदेशेभ्यः ॥ ३.२.३२॥
दर्शनात् ॥ ३.२.३३॥
बुद्ध्यर्थः पादवत् ॥ ३.२.३४॥
स्थानविशेषात्प्रकाशादिवत् ॥ ३.२.३५॥
उपपत्तेश्च ॥ ३.२.३६॥
तथाऽन्यप्रतिषेधात् ॥ ३.२.३७॥
अनेन सर्वगतत्वमायामयशब्दादिभ्यः ॥ ३.२.३८॥
फलमत उपपत्तेः ॥ ३.२.३९॥
श्रुतत्वाच्च ॥ ३.२.४०॥
धर्मं जैमिनिः अत एव ॥ ३.२.४१॥
पूर्वं तु बादरायणो हेतुव्यपदेशात् ॥ ३.२.४२॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु
तृतीयाध्यायस्य द्वितीयः पादः समाप्तः


सर्ववेदान्तप्रत्ययं चोदनाद्यविशेषात् ॥ ३.३.१॥
भेदान्नेति चेदेकस्यामपि ॥ ३.३.२॥
स्वाध्यायस्य तथात्वेन हि समाचारेऽधिकाराच्च ॥ ३.३.३॥ [पाठभेद : समाचारेऽधिकाराच्च सववच्च तन्नियमः]
सलिलवच्च तन्नियमः ॥ ३.३.४॥
दर्शयति च ॥ ३.३.५॥
उपसंहारोऽर्थाभेदाद्विधिशेषवत्समाने च ॥ ३.३.६॥
अन्यथात्वं च शब्दादिति चेन्नाविशेषात् ॥ ३.३.७॥
न वा प्रकरणभेदात्परोवरीयस्त्वादिवत् ॥ ३.३.८॥
संज्ञातश्चेत्तदुक्तमस्ति तु तदपि ॥ ३.३.९॥
प्राप्तेश्च समञ्जसम् ॥ ३.३.१०॥
सर्वाभेदादन्यत्रेमे ॥ ३.३.११॥
आनन्दादयः प्रधानस्य ॥ ३.३.१२॥
प्रियशिरस्त्वाद्यप्राप्तिरुपचयापचयौ हि भेदे ॥ ३.३.१३॥
इतरे त्वर्थसामान्यात् ॥ ३.३.१४॥
आध्यानाय प्रयोजनाभावात् ॥ ३.३.१५॥
आत्मशब्दाच्च ॥ ३.३.१६॥
आत्मगृहीतिरितरवदुत्तरात् ॥ ३.३.१७॥
अन्वयादिति चेत्स्यादवधारणात् ॥ ३.३.१८॥
कार्याख्यानादपूर्वम् ॥ ३.३.१९॥
समान एवञ्चाभेदात् ॥ ३.३.२०॥
संबन्धादेवमन्यत्रापि ॥ ३.३.२१॥
न वा विशेषात् ॥ ३.३.२२॥
दर्शयति च ॥ ३.३.२३॥
सम्भृतिद्युव्याप्त्यपि चातः ॥ ३.३.२४॥
पुरुषविद्यायामिव चेतरेषामनाम्नानात् ॥ ३.३.२५॥
वेधाद्यर्थभेदात् ॥ ३.३.२६॥
हानौ तूपायनशब्दशेषात् कुशाच्छन्दस्स्तुत्युपगानवत्
तदुक्तम् ॥ ३.३.२७॥
साम्पराये तर्तव्याभावात् तथा ह्यन्ये ॥ ३.३.२८॥
छन्दत उभयाविरोधात् ॥ ३.३.२९॥
गतेरर्थवत्त्वमुभयथाऽन्यथा हि विरोधः ॥ ३.३.३०॥
उपपन्नस्तल्लक्षणार्थोपलब्धेः लोकवत् ॥ ३.३.३१॥
अनियमः सर्वेषामविरोधश्शब्दानुमानाभ्याम् ॥ ३.३.३२॥
यावदधिकारमवस्थितिराधिकारिकाणाम् ॥ ३.३.३३॥
अक्षरधियां त्वविरोधः
सामान्यतद्भावाभ्यामौपसदवत्तदुक्तम् ॥ ३.३.३४॥
इयदामननात् ॥ ३.३.३५॥
अन्तरा भूतग्रामवदिति चेत् तदुक्तम् ॥ ३.३.३६॥
अन्यथा भेदानुपपत्तिरितिचेन्नोपदेशवत् ॥ ३.३.३७॥
व्यतिहारो विशिंषन्ति हीतरव्रत् ॥ ३.३.३८॥
सैव हि सत्यादयः ॥ ३.३.३९॥
कामादितरत्र तत्र च आयतनादिभ्यः ॥ ३.३.४०॥
आदारादलोपः ॥ ३.३.४१॥
उपस्थितेस्तद्वचनात् ॥ ३.३.४२॥
तन्निर्धारणार्थनियमस्तद्दृष्टेर्पृथग्ध्यप्रतिबन्धः
फलम् ॥ ३.३.४३॥
प्रदानवदेव हि तदुक्तम् ॥ ३.३.४४॥
लिङ्गभूयस्त्वात्तद्धि बलीयस्तदपि ॥ ३.३.४५॥
पूर्वविकल्पः प्रकरणात्स्यात्क्रियामानसवत् ॥ ३.३.४६॥
अतिदेशाच्च ॥ ३.३.४७॥
विद्यैव तु निर्धारणात् ॥ ३.३.४८॥
दर्शनाच्च ॥ ३.३.४९॥
श्रुत्यादिबलीयस्त्वाच्च न बाधः ॥ ३.३.५०॥
अनुबन्धादिभ्यः ॥ ३.३.५१॥
प्रज्ञान्तरपृथक्त्ववद्दृष्टिश्च तदुक्तम् ॥ ३.३.५२॥
न सामान्यादप्युपलब्धेर्मृत्युवन्नहि लोकापत्तिः ॥ ३.३.५३॥
परेण च शब्दस्य ताद्विध्यं भूयस्त्वात्त्वनुबन्धः ॥ ३.३.५४॥
एक आत्मनः शरीरे भावात् ॥ ३.३.५५॥
व्यतिरेकस्तद्भावभावित्वान्न तूपलब्धिवत् ॥ ३.३.५६॥
अङ्गावबद्धास्तु न शाखासु हि प्रतिवेदम् ॥ ३.३.५७॥
मन्त्रादिवद्वाऽविरोधः ॥ ३.३.५८॥
भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति ॥ ३.३.५९॥
नानाशब्दादिभेदात् ॥ ३.३.६०॥
विकल्पो विशिष्टफलत्वात् ॥ ३.३.६१॥
काम्यास्तु यथाकामं समुच्चीयेरन्न वा पूर्वहेत्वभावात् ॥ ३.३.६२॥
अङ्गेषु यथाश्रयभावः ॥ ३.३.६३॥
शिष्टेश्च ॥ ३.३.६४॥
समाहारात् ॥ ३.३.६५॥
गुणसाधारण्यश्रुतेश्च ॥ ३.३.६६॥
न वा तत्सहभावश्रुतेः ॥ ३.३.६७॥
दर्शनाच्च ॥ ३.३.६८॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु
तृतीयाध्यायस्य तृतीयः पादः समाप्तः

 


पुरुषार्थोऽतः शब्दादिति बादरायणः ॥ ३.४.१॥
शेषत्वात्पुरुषार्थवादो यथाऽन्येष्विति जैमिनिः ॥ ३.४.२॥
आचारदर्शनात् ॥ ३.४.३॥
तच्छ्रुतेः ॥ ३.४.४॥
समन्वारम्भणात् ॥ ३.४.५॥
तद्वतो विधानात् ॥ ३.४.६॥
नियमाच्च ॥ ३.४.७॥
अधिकोपदेशात्तु बादरायणस्यैवं तद्दर्शनात् ॥ ३.४.८॥
तुल्यं तु दर्शनम् ॥ ३.४.९॥
असार्वत्रिकी ॥ ३.४.१०॥
विभागः शतवत् ॥ ३.४.११॥
अध्ययनमात्रवतः ॥ ३.४.१२॥
नाविशेषात् ॥ ३.४.१३॥
स्तुतयेऽनुमतिर्वा ॥ ३.४.१४॥
कामकारेण चैके ॥ ३.४.१५॥
उपमर्दं च ॥ ३.४.१६॥
ऊर्ध्वरेतस्सु च शब्दे हि ॥ ३.४.१७॥
परामर्शं जैमिनिरचोदना चापवदिति हि ॥ ३.४.१८॥
अनुष्ठेयं बादरायणः साम्यश्रुतेः ॥ ३.४.१९॥
विधिर्वा धारणवत् ॥ ३.४.२०॥
स्तुतिमात्रमुपादानादिति चेन्नापूर्वत्वात् ॥ ३.४.२१॥
भावशब्दाच्च ॥ ३.४.२२॥
पारिप्लवार्था इति चेन्न विशेषितत्वात् ॥ ३.४.२३॥
तथा चैकवाक्योपबन्धात् ॥ ३.४.२४॥
अत एव चाग्नीन्धनाद्यनपेक्षा ॥ ३.४.२५॥
सर्वापेक्षा च यज्ञादिश्रुतेः अश्ववत् ॥ ३.४.२६॥
शमदमाद्युपेतः स्यात्तथाऽपि तु तद्विधेस्तदङ्गतया
तेषामवश्यानुष्ठेयत्वात् ॥ ३.४.२७॥
सर्वान्नानुमतिश्च प्राणात्यये तद्दर्शनात् ॥ ३.४.२८॥
अबाधाच्च ॥ ३.४.२९॥
अपि स्मर्यते ॥ ३.४.३०॥
शब्दश्चातोऽकामचारे ॥ ३.४.३१॥
विहितत्वाच्चाश्रमकर्मापि ॥ ३.४.३२॥
सहकारित्वेन च ॥ ३.४.३३॥
सर्वथापि तु त एवोभयलिङ्गात् ॥ ३.४.३४॥
अनभिभवं च दर्शयति ॥ ३.४.३५॥
अन्तरा चापि तु तद्दृष्टेः ॥ ३.४.३६॥
अपि स्मर्यते ॥ ३.४.३७॥
विशेषणानुग्रहं च ॥ ३.४.३८॥
अतस्त्वितरज्ज्यायो लिङ्गाच्च ॥ ३.४.३९॥
तद्भूतस्य तु तद्भावो जैमिनेरपि
नियमातद्रूपाऽभावेभ्यः ॥ ३.४.४०॥
न चाधिकारिकमपि पतनानुमानात्तदयोगात् ॥ ३.४.४१॥
उपपूर्वमपीत्येके भावशमनवत्तदुक्तम् ॥ ३.४.४२॥
बहिस्तूभयथापि स्मृतेराचाराच्च ॥ ३.४.४३॥
स्वामिनः श्रुतेरित्यात्रेयः ॥ ३.४.४४॥
आर्त्विज्यमित्यौडुलोमिः तस्मै हि परिक्रियते ॥ ३.४.४५॥
सहकार्यन्तरविधिः पक्षेण तृतीयं तद्वतो विध्यादिवत् ॥ ३.४.४६॥
कृत्स्नभावात्तु गृहिणोपसंहारः ॥ ३.४.४७॥
मौनवदितरेषामप्युपदेशात् ॥ ३.४.४८॥
अनाविष्कुर्वन्नन्वयात् ॥ ३.४.४९॥
ऐहिकमप्रस्तुतप्रतिबन्धे तद्दर्शनात् ॥ ३.४.५०॥
एवं मुक्तिफलानियमस्तदवस्थावधृतेस्तदवस्थावधृतेः ॥ ३.४.५१॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु
तृतीयाध्यायस्य चतुर्थः पादः समाप्तः

॥ इति तृतीयोऽध्यायः॥


॥ अथ चतुर्थोऽध्यायः॥

आवृत्तिः असकृदुपदेशात् ॥ ४.१.१॥
लिङ्गाच्च ॥ ४.१.२॥
आत्मेति तूपगच्छन्ति ग्राहयन्ति च ॥ ४.१.३॥
न प्रतीके न हि सः ॥ ४.१.४॥
ब्रह्मदृष्टिरुत्कर्षात् ॥ ४.१.५॥
आदित्यादिमतयश्चाङ्ग उपपत्तेः ॥ ४.१.६॥

आसीनस्सम्भवात् ॥ ४.१.७॥
ध्यानाच्च ॥ ४.१.८॥
अचलत्वं चापेक्ष्य ॥ ४.१.९॥
स्मरन्ति च ॥ ४.१.१०॥
यत्रैकाग्रता तत्राविशेषात् ॥ ४.१.११॥

आ प्रायणात्तत्रापि हि दृष्टम् ॥ ४.१.१२॥
तदधिगम उत्तरपूर्वाघयोरश्लेषविनाशौ
तद्व्यपदेशात् ॥ ४.१.१३॥
इतरस्याप्येवमसंश्लेषः पाते तु ॥ ४.१.१४॥
अनारब्धकार्ये एव तु पूर्वे तदवधेः ॥ ४.१.१५॥
अग्निहोत्रादि तु तत्कार्यायैव तद्दर्शनात् ॥ ४.१.१६॥
अतोऽन्यदपीत्येकेषामुभयोः ॥ ४.१.१७॥
यदेव विद्ययेति हि ॥ ४.१.१८॥
भागेन त्वितरे क्षपयित्वा सम्पत्स्यते ॥ ४.१.१९॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु
चतुर्थाध्यायस्य प्रथमः पादः समाप्तः


वाङ्ग्मनसि दर्शनाच्छब्दाच्च ॥ ४.२.१॥
अत एव च सर्वाण्यनु ॥ ४.२.२॥
तन्मनः प्राण उत्तरात् ॥ ४.२.३॥
सोऽध्यक्षे तदुपगमादिभ्यः ॥ ४.२.४॥
भूतेषु तच्छ्रुतेः ॥ ४.२.५॥
नैकस्मिन् दर्शयतो हि ॥ ४.२.६॥
समाना चासृत्युपक्रमादमृतत्वं चानुपोष्य ॥ ४.२.७॥
तदपीतेः संसारव्यपदेशात् ॥ ४.२.८॥
सूक्ष्मं प्रमाणतश्च तथोपलब्धेः ॥ ४.२.९॥
नोपमर्देनातः ॥ ४.२.१०॥
अस्यैव चोपपत्तेरूष्मा ॥ ४.२.११॥
प्रतिषेधादिति चेन्न शारीरात् ॥ ४.२.१२॥
स्पष्टो ह्येकेषाम् ॥ ४.२.१३॥
स्मर्यते च ॥ ४.२.१४॥
तानि परे तथा ह्याह ॥ ४.२.१५॥
अविभागो वचनात् ॥ ४.२.१६॥
तदोकोऽग्रज्वलनं तत्प्रकाशितद्वारो
विद्यासामर्थ्यात्तच्छेषगत्यनुस्मृति योगाच्च हार्दानुगृहीताः शताधिकया ॥ ४.२.१७॥
रश्म्यनुसारी ॥ ४.२.१८॥
निशि नेति चेन्न संभन्धात् ॥ ४.२.१९॥
यावद्देहभावित्वाद्दर्शयति च ॥ ४.२.२०॥
अतश्चायनेऽपि दक्षिणे ॥ ४.२.२१॥
योगिनः प्रति स्मर्यते स्मार्ते चैते ॥ ४.२.२२॥

इति श्रीमत्कृष्णद्वैपायनकृतब्रह्मसूत्रेषु
चतुर्थाध्यायस्य द्वितीयः पादः समाप्तः

 


अर्चिरादिना तत्प्रथितेः ॥ ४.३.१॥
वायुशब्दादविशेषविशेषाभ्याम् ॥ ४.३.२॥
तटितोऽधि वरुणः संबन्धात् ॥ ४.३.३॥
आतिवाहिकस्तल्लिङ्गात् ॥ ४.३.४॥
उभयव्यामोहात्तत्सिद्धेः ॥ ४.३.५॥
वैद्युतेनैव ततस्तच्छ्रुतेः ॥ ४.३.६॥
कार्यं बादरिरस्य गत्युपपत्तेः ॥ ४.३.७॥
विशेषितत्वाच्च ॥ ४.३.८॥
सामीप्यात्तु तद्व्यपदेशः ॥ ४.३.९॥
कार्यात्यये तदध्यक्षेण सहातः परमभिधानात् ॥ ४.३.१०॥
स्मृतेश्च ॥ ४.३.११॥
परं जैमिनिर्मुख्यत्वात् ॥ ४.३.१२॥
दर्शनाच्च ॥ ४.३.१३॥
न च कार्ये प्रतिपत्त्यभिसन्धिः ॥ ४.३.१४॥
अप्रतीकालम्बनान्नयतीति बादरायणरुभयथा च दोषात् तत्क्रतुश्च ॥ ४.३.१५॥
विशेषं च दर्शयति ॥ ४.३.१६॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु
चतुर्थाध्यायस्य तृतीयः पादः समाप्तः

 


सम्पद्याविहाय स्वेनशब्दात् ॥ ४.४.१॥
मुक्तः प्रतिज्ञानात् ॥ ४.४.२॥
आत्मा प्रकरणात् ॥ ४.४.३॥
अविभागेन दृष्टत्वात् ॥ ४.४.४॥
ब्राह्मेण जैमिनिरुपन्यासादिभ्यः ॥ ४.४.५॥
चितिमात्रेण तदात्मकत्वादित्यौडुलोमिः ॥ ४.४.६॥
एवमप्युपन्यासात्पूर्वभावादविरोधं बादरायणः ॥ ४.४.७॥
सङ्कल्पादेव च तच्छ्रुतेः ॥ ४.४.८॥
अत एव चानन्याधिपतिः ॥ ४.४.९॥
अभावं बादरिराह ह्येवम् ॥ ४.४.१०॥
भावं जैमिनिर्विकल्पाम्नानात् ॥ ४.४.११॥
द्वादशाहवदुभयविधं बादरायणोऽतः ॥ ४.४.१२॥
तन्वभावे सन्ध्यवदुपपत्तेः ॥ ४.४.१३॥
भावे जाग्रद्वत् ॥ ४.४.१४॥
प्रदीपवदावेशः तथा हि दर्शयति ॥ ४.४.१५॥
स्वाप्ययसम्पत्त्योरन्यतरापेक्षमाविष्कृतं हि ॥ ४.४.१६॥
जगद्व्यापारवर्जम् ॥ ४.४.१७॥
प्रकरणादसन्निहितत्वाच्च ॥ ४.४.१८॥
प्रत्यक्षोपदेशादिति चेन्नाधिकारिकमण्डलस्थोक्तेः ॥ ४.४.१९॥
विकारावर्ति च तथा हि दर्शयति ॥ ४.४.२०॥
स्थितिमाह दर्शयतश्चैवं प्रत्यक्षानुमाने ॥ ४.४.२१॥
भोगमात्रसाम्यलिङ्गाच्च ॥ ४.४.२२॥
अनावृत्तिः शब्दादनावृत्तिः शब्दात् ॥ ४.४.२३॥

इति ब्रह्मसूत्रेषु
चतुर्थाध्यायस्य चतुर्थः पादः समाप्तः

॥ इति चतुर्थोऽध्यायः॥


 

Panini Dhatu Path- Verbal Roots

॥ पाणिनीयधातुपाठस्य सूचिः निस्स्वरा ॥

॥ अथ धातुपाठसूची ॥

अंस (अंस्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अंस समाघाते १०.४६० ॥

अंह् । भ्वा० सेट् आ० । अहि गतौ १.७२२ ॥

अंह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अहि- [[भाषार्थः] च] १०.३२८ ॥

अक् । भ्वा० सेट् प० । अक(म्)- [कुटिलायां गतौ] १.९०१ ॥

अक्ष् । भ्वा० सेट् प० । अक्षू व्याप्तौ १.७४२ ॥

अग् । भ्वा० सेट् प० । अग(म्) कुटिलायां गतौ १.९०२ ॥

अङ्क (अङ्क्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अङ्क पदे लक्षणे च १०.४७३ ॥

अङ्क् । भ्वा० सेट् आ० । अकि लक्षणे १.९२ ॥

अङ्ग (अङ्ग्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अङ्ग [पदे लक्षणे] च १०.४७४ ॥

अङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । अगि- [गत्यर्थः] १.१५५ ॥

अङ्घ् । भ्वा० सेट् आ० । अघि- [गत्याक्षेपे । गतौ गत्यारम्भे चेत्यपरे] १.११५ ॥

अच् । भ्वा० सेट् उ० । अचु [गतौ याचने च] इत्येके १.९९९ ॥

अज् । भ्वा० सेट् प० । अज गतिक्षपनयोः १.२६२ ॥

अञ्च् । भ्वा० सेट् उ० । अचि [गतौ याचने च] इत्येपरे १.१००० ॥

अञ्च् । भ्वा० सेट् उ० । अञ्चु गतौ याचने च १.९९८ ॥

अञ्च् । भ्वा० सेट् प० । अञ्चु गतिपूजनयोः १.२१५ ॥

अञ्च् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अञ्चु विशेषणे १०.२६६ ॥

अञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अजि- [[भाषार्थः] च] १०.३१६ ॥

अञ्ज् । रु० सेट् प० । अञ्जू व्यक्तिम्रक्षणकान्तिगतिषु (व्यक्तिमर्षणकान्तिगतिषु) ७.२१ ॥

अट् । भ्वा० सेट् प० । अट- [गतौ] १.३३२ ॥

अट्ट् । भ्वा० सेट् आ० । अट्ट अतिक्रमणहिंसनयोः (अतिक्रमहिंसयोः) १.२८७ ॥

अट्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अट्ट- [अनादरे] १०.३७ ॥

अड् । भ्वा० सेट् प० । अड उद्यमे १.४१४ ॥

अड्ड् । भ्वा० सेट् प० । अड्ड (अद्ड) अभियोगे १.४०३ ॥

अण् । भ्वा० सेट् प० । अण- [शब्दार्थः] १.५१२ ॥

अण् । दि० सेट् आ० । अण प्राणने ४.७१ ॥

अण्ठ् । भ्वा० सेट् आ० । अठि गतौ १.२९४ ॥

अत् । भ्वा० सेट् प० । अत सातत्यगमने १.३८ ॥

अद् । अ० अनिट् प० । अद भक्षणे २.१ ॥

अद्ड् । भ्वा० सेट् प० । अड्ड (अद्ड) अभियोगे १.४०३ ॥

अधी । अधि-इ । अ० अनिट् प० । इङ् अध्ययने (नित्यमधिपूर्वः) २.४१ ॥

अधी । अधि-इ । अ० अनिट् प० । इक् स्मरणे (अयमप्यधिपूर्वः) २.४२ ॥

अनुरुध् । अनु-रुध् । दि० अनिट् आ० । अनोरुध कामे ४.७० ॥

अन् । अ० सेट् प० । अन च [प्राणने] २.६५ ॥

अन् । दि० सेट् आ० । अन [प्राणने] इत्येके ४.७२ ॥

अन्त् । भ्वा० सेट् प० । अति- [बन्धने] १.६३ ॥

अन्द् । भ्वा० सेट् प० । अदि बन्धने १.६४ ॥

अन्ध (अन्ध्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) ।
              अन्ध दृष्ट्युपघाते । उपसंहार इत्यन्ये १०.४७१ ॥

अभ्र् । भ्वा० सेट् प० । अभ्र- [गत्यर्थः] १.६३७ ॥

अम् । [न] अमि- [मित्] १.९५० ॥

अम् । भ्वा० सेट् प० । अम गत्यादिषु (गतौ शब्दे सम्भक्तौ च) १.५३६ ॥

अम् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अम रोगे १०.२४५ ॥

अम्ब् । भ्वा० सेट् आ० । अबि शब्दे १.४३८ ॥

अम्भ् । भ्वा० सेट् आ० । अभि- [[शब्दे] क्वचित्पठ्यते] १.४४८ ॥

अय् । भ्वा० सेट् आ० । अय- [गतौ] १.५४६ ॥

अय् । भ्वा० सेट् उ० । (अय गतौ) १.१०३१ ॥

अर्क् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अर्क स्तवने १०.१४५ ॥

अर्घ् । भ्वा० सेट् प० । (अर्घ मूल्ये) १.१८५ ॥

अर्च् । भ्वा० सेट् प० । अर्च पूजायाम् १.२३२ ॥

अर्च् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अर्च पूजायाम् १०.३४० ॥

अर्ज् । भ्वा० सेट् प० । अर्ज- [अर्जने] १.२५६ ॥

अर्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अर्ज प्रतियत्ने (सम्पादने च) १०.२५० ॥

अर्थ (अर्थ्) । चु० सेट् आ० । अर्थ उपयाच्ञायाम् १०.४४७ ॥

अर्द् । भ्वा० सेट् प० । अर्द गतौ याचने च १.५७ ॥

अर्द् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अर्द (अर्द) हिंसायाम् १०.३६५ ॥

अर्ब् । भ्वा० सेट् प० । अर्ब- [गतौ] १.४८१ ॥

अर्व् । भ्वा० सेट् प० । अर्व- [हिंसायाम्] १.६६७ ॥

अर्ह् । भ्वा० सेट् प० । अर्ह पूजायाम् १.८४१ ॥

अर्ह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अर्ह पूजायाम् १०.२५७ ॥

अर्ह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । अर्ह पूजायाम् १०.३६७ ॥

अल् । भ्वा० सेट् प० (उ०) । अल (अल) भूषणपर्याप्तिवारणेषु १.५९३ ॥

अव् । भ्वा० सेट् प० । अव रक्षणगतिकान्तिप्रीतितृप्त्यवगमप्रवेशश्रवण-
      स्वाम्यर्थयाचनक्रियेच्छादीप्त्यवाप्त्यालिङ्गनहिंसा-
      दानभागवृद्धिषु १.६८४ ॥

अश् । स्वा० सेट् आ० । अशू व्याप्तौ सङ्घाते च ५.२० ॥

अश् । क्र्या० सेट् प० । अश भोजने ९.५९ ॥

अष् । भ्वा० सेट् उ० । अष [गतिदीप्त्यादानेषु] इत्येके १.१०३० ॥

अस् । भ्वा० सेट् उ० । अस गतिदीप्त्यादानेषु १.१०२९ ॥

अस् । अ० सेट् प० । अस भुवि २.६० ॥

अस् । दि० सेट् प० । असु क्षेपने ४.१०६ ॥

अह् । स्वा० सेट् प० । अह व्याप्तौ ५.२९ ॥

आक्रन्द् । आङ्-क्रन्द् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । आङः क्रन्द सातत्ये १०.२५२ ॥

आञ्छ् । भ्वा० सेट् प० । आछि आयामे १.२३७ ॥

आप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । आपॢ (आपॢ) लम्भने १०.३७६ ॥

आप् । स्वा० अनिट् प० । आपॢ व्याप्तौ ५.१६ ॥

आशंस् । आङ्-शंस् । भ्वा० सेट् आ० । आङः शसि इच्छायाम् १.७१६ ॥

आशास् । आङ्-शास् । अ० सेट् आ० । आङः शासु इच्छायाम् २.१२ ॥

आसद् । आङ्-सद् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । आङः षद पद्यर्थे १०.३६८ ॥

आस् । अ० सेट् आ० । आस उपवेशने २.११ ॥

इ । अ० अनिट् आ० । इङ् अध्ययने । नित्यमधिपूर्वः २.४१ ॥

इ । अ० अनिट् प० । इक् स्मरणे । अयमप्यधिपूर्वः २.४२ ॥

इ । अ० अनिट् प० । इण् गतौ २.४० ॥

इख् । भ्वा० सेट् प० । इख- [गत्यर्थः] १.१४८ ॥

इङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । इखि- [गत्यर्थः] १.१४९ ॥

इङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । इगि- [गत्यर्थः] १.१६३ ॥

इट् । भ्वा० सेट् प० । इट- [गतौ] १.३५७ ॥

इन्द् । भ्वा० सेट् प० । इदि परमैश्वर्ये १.६५ ॥

इन्ध् । रु० सेट् आ० । ञि-इन्धी दीप्तौ ७.११ ॥

इन्व् । भ्वा० सेट् प० । इवि व्याप्तौ १.६७० ॥

इल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । इल प्रेरणे १०.१६७ ॥

इल् । तु० सेट् प० । इल स्वप्नक्षेपनयोः ६.८४ ॥

इष् । दि० सेट् प० । इष [ईष] गतौ ४.२२ ॥

इष् । तु० सेट् प० । इष (इषु) इच्छायाम् ६.७८ ॥

इष् । क्र्या० सेट् प० । इष आभीक्ष्ण्ये ९.६१ ॥

ई । दि० अनिट् आ० । ईङ् गतौ ४.३८ ॥

ईक्ष् । भ्वा० सेट् आ० । ईक्ष दर्शने १.६९४ ॥

ईख् । भ्वा० सेट् प० । ईखि- [गत्यर्थः] १.१५० ॥

ईङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । ईखि- [गत्यर्थः] १.१५१ ॥

ईज् । भ्वा० सेट् आ० । ईज गतिकुत्सनयोः १.२०७ ॥

ईञ्ज् । भ्वा० सेट् आ० । ईजि [गतिकुत्सनयोः] इत्येके १.२०८ ॥

ईड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ईड स्तुतौ १०.१८३ ॥

ईड् । अ० सेट् आ० । ईड स्तुतौ २.९ ॥

ईर् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ईर क्षेपे १०.३४२ ॥

ईर् । अ० सेट् आ० । ईर गतौ कम्पने च २.८ ॥

ईर्क्ष्य् । भ्वा० सेट् प० । ईर्क्ष्य- [ईर्ष्यार्थः] १.५८७ ॥

ईर्ष्य् । भ्वा० सेट् प० । ईर्ष्य ईर्ष्यार्थाः १.५८८ ॥

ईश् । अ० सेट् आ० । ईश ऐश्वर्ये २.१० ॥

ईष् । भ्वा० सेट् आ० । ईष गतिहिंसादर्शनेषु १.६९५ ॥

ईष् । भ्वा० सेट् प० । ईष उञ्छे १.७८० ॥

ईह् । भ्वा० सेट् आ० । ईह चेष्टायाम् १.७१९ ॥

उ । भ्वा० अनिट् आ० । उङ्- [शब्दे] १.११०२ ॥

उक्ष् । भ्वा० सेट् प० । उक्ष सेचने १.७४५ ॥

उख् । भ्वा० सेट् प० । उख- [गत्यर्थः] १.१३६ ॥

उङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । उखि- [गत्यर्थः] १.१३७ ॥

उच् । दि० सेट् प० । उच समवाये ४.१३५ ॥

उछ् । भ्वा० सेट् प० । उछी विवासे १.२४४ ॥

उछ् । तु० सेट् प० । उछी विवासे ६.१५ ॥

उज्झ् । तु० सेट् प० । उज्झ- (उद्झ) उत्सर्गे ६.२४ ॥

उञ्छ् । भ्वा० सेट् प० । उछि उञ्छे १.२४३ ॥

उञ्छ् । तु० सेट् प० । उछि उञ्छे ६.१४ ॥

उठ् । भ्वा० सेट् आ० । उठ उपघाते (प्रतिघाते) १.८५२ ॥

उठ् । भ्वा० सेट् प० । उठ [उपघाते] इत्येके १.३९२ ॥

उत्कण्ठ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कठि शोके । प्रायेणोत्पूर्व उत्कण्ठावचनः १०.३८५ ॥

उद्झ् । तु० सेट् प० । उज्झ- (उद्झ) उत्सर्गे ६.२४ ॥

उध्रस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । उघ्रस [उञ्छे] इत्येके १०.२७१ ॥

उन्द् । रु० सेट् प० । उन्दी क्लेदने ७.२० ॥

उब्ज् । तु० सेट् प० । उब्ज आर्जवे ६.२३ ॥

उभ् । तु० सेट् प० । उभ- [पूरणे] ६.४४ ॥

उम्भ् । तु० सेट् प० । उम्भ पूरणे ६.४५ ॥

उर्द् । भ्वा० सेट् आ० । उर्द माने क्रीडायां च १.२० ॥

उर्व् । भ्वा० सेट् प० । उर्वी- [हिंसार्थः] १.६५० ॥

उष् । भ्वा० सेट् प० । उष दाःए १.७९२ ॥

उह् । भ्वा० सेट् प० । उहिर् अर्दने १.८४० ॥

ऊठ् । भ्वा० सेट् प० । ऊठ उपघाते १.३९१ ॥

ऊन (ऊन्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ऊन परिहाणे १०.४३० ॥

ऊय् । भ्वा० सेट् आ० । ऊयी तन्तुसन्ताने १.५५६ ॥

ऊर्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ऊर्ज बलप्राणनयोः १०.२३ ॥

ऊर्णु । अ० सेट् उ० । ऊर्णुञ् आच्छादने २.३४ ॥

ऊष् । भ्वा० सेट् प० । ऊष रुजायाम् १.७७९ ॥

ऊह् । भ्वा० सेट् आ० । ऊह वितर्के १.७३५ ॥

ऋ । भ्वा० अनिट् प० । ऋ गतिप्रापणयोः १.१०८६ ॥

ऋ । जु० अनिट् प० । ऋ- [गतौ] ३.१७ ॥

ऋ । स्वा० सेट् प० । ऋ [हिंसायाम्] [इत्येके] ५.३८ ॥

ऋच् । तु० सेट् प० । ऋच स्तुतौ ६.२२ ॥

ऋछ् । तु० सेट् प० । ऋछ गतीन्द्रियप्रलयमूर्तिभावेषु ६.१६ ॥

ऋज् । भ्वा० सेट् आ० । ऋज गतिस्थानार्जनोपार्जनेषु १.२०० ॥

ऋञ्ज् । भ्वा० सेट् आ० । ऋजि- [भर्जने] १.२०१ ॥

ऋण् । त० सेट् उ० । ऋणु गतौ ८.५ ॥

ऋध् । दि० सेट् प० । ऋधु वृद्धौ ४.१६० ॥

ऋध् । स्वा० सेट् प० । ऋधु वृद्धौ ५.२७ ॥

ऋफ् । तु० सेट् प० । ऋफ- [हिंसायाम्] ६.४० ॥

ऋम्फ् । तु० सेट् प० । ऋम्फ हिंसायाम् ६.४१ ॥

ऋष् । तु० सेट् प० । ऋषी गतौ ६.७ ॥

ॠ । क्र्या० सेट् प० । ॠ गतौ ९.३२ ॥

एज् । भ्वा० सेट् आ० । एजृ- [दीप्तौ] १.२०३ ॥

एज् । भ्वा० सेट् प० । एजृ कम्पने १.२६७ ॥

एठ् । भ्वा० सेट् आ० । एठ च [विबाधायां] १.३०० ॥

एध् । भ्वा० सेट् आ० । एध वृद्धौ १.२ ॥

एष् । भ्वा० सेट् आ० । एषृ [प्रयत्ने] इत्येके १.७०१ ॥

एष् । भ्वा० सेट् आ० । एषृ- [गतौ] १.७०५ ॥

ओख् । भ्वा० सेट् प० । ओखृ- [शोषणालमर्थ्योः] १.१२९ ॥

ओण् । भ्वा० सेट् प० । ओणृ अपनयने १.५२३ ॥

ओलण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ओलडि [उत्क्षेपने] इत्येके १०.१४ ॥

कंस् । अ० सेट् आ० । कसि गतिशासनयोः २.१४ ॥

कक् । भ्वा० सेट् आ० । कक लौल्ये १.९५ ॥

कख् । भ्वा० सेट् प० । कख हसने १.१२८ ॥

कख् । भ्वा० सेट् प० । कखे(म्) हसने १.८९३ ॥

कग् । भ्वा० सेट् प० । कगे(म्) नोच्यते । क्रियासामान्यार्थत्वात् ।
                  अनेकार्थत्वादित्यन्ये १.९०० ॥

कङ्क् । भ्वा० सेट् आ० । ककि- [गत्यर्थः] १.९९ ॥

कच् । भ्वा० सेट् आ० । कच बन्धने १.१९२ ॥

कज् । भ्वा० सेट् प० । कज मदे इत्येके १.२६५ ॥

कञ्च् । भ्वा० सेट् आ० । कचि- [दीप्तिबन्धनयोः] १.१९३ ॥

कट् । भ्वा० सेट् प० । कटी गतौ १.३५९ ॥

कट् । भ्वा० सेट् प० । कटे वर्षावरणयोः १.३३० ॥

कठ् । भ्वा० सेट् प० । कठ कृच्छ्रजीवने १.३८५ ॥

कड् । भ्वा० सेट् प० । कड मदे १.४१७ ॥

कड् । तु० सेट् प० । कड मदे ६.१०८ ॥

कड्ड् । भ्वा० सेट् प० । कड्ड (कद्ड) कार्कश्ये १.४०४ ॥

कण् । भ्वा० सेट् प० । कण(म्)- [गतौ] १.९०३ ॥

कण् । भ्वा० सेट् प० । कण- [शब्दार्थः] १.५१७ ॥

कण् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कण निमीलने १०.२४० ॥

कण्ठ् । भ्वा० सेट् आ० । कठि शोके १.२९७ ॥

कण्ठ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कठि शोके । प्रायेणोत्पूर्व उत्कण्ठावचनः १०.३८५ ॥

कण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । कडि मदे १.३१६ ॥

कण्ड् । भ्वा० सेट् प० । कडि [मदे] इत्येके १.४१८ ॥

कण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कडि खण्डने (भेदने) १०.६७ ॥

कत्त्र (कत्त्र्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कत्र (कत्त्र) शैथिल्ये १०.४५६ ॥

कत्थ् । भ्वा० सेट् आ० । कत्थ श्लाघायाम् १.३७ ॥

कत्र (कत्र्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कत्र (कत्त्र) शैथिल्ये १०.४५६ ॥

कथ (कथ्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) ।
                   कथ वाक्यप्रबन्धे (वाक्यप्रबन्धने) १०.३८९ ॥

कद् । भ्वा० सेट् आ० । कद(म्)- [[वैक्लव्ये । वैकल्य इत्येके] इत्यन्ये] १.८८१ ॥

कद्ड् । भ्वा० सेट् प० । कड्ड (कद्ड) कार्कश्ये १.४०४ ॥

कन् । भ्वा० सेट् प० । कनी दीप्तिकान्तिगतिषु १.५३१ ॥

कन्द् । भ्वा० सेट् आ० । कदि(म्)- [वैक्लव्ये । वैकल्य इत्येके] १.८७८ ॥

कन्द् । भ्वा० सेट् प० । कदि- [आःवाने रोदने च] १.७३ ॥

कप् । भ्वा० सेट् आ० । कप(म्) [कृपायां गतौ च] इत्यन्ये १.८७७ ॥

कब् । भ्वा० सेट् आ० । कबृ वर्णे १.४४० ॥

कम् । भ्वा० सेट् आ० । कमु कान्तौ १.५११ ॥

कम् । न कमि- [मित्] १.९४९ ॥

कम्प् । भ्वा० सेट् आ० । कपि चलने १.४३५ ॥

कर्ज् । भ्वा० सेट् प० । कर्ज व्यथने १.२६० ॥

कर्ण (कर्ण्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) ।
                  कर्ण भेदने (इति धात्वन्तरमित्यपरे) १०.४७० ॥

कर्त (कर्त्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कर्त इत्यप्येके १०.४५७ ॥

कर्द् । भ्वा० सेट् प० । कर्द कुत्सिते शब्दे १.६१ ॥

कर्ब् । भ्वा० सेट् प० । कर्ब- [गतौ] १.४८६ ॥

कर्व् । भ्वा० सेट् प० । कर्व- [दर्पे] १.६६४ ॥

कल (कल्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कल गतौ सङ्ख्याने च १०.४०४ ॥

कल् । भ्वा० सेट् आ० । कल शब्दसङ्ख्यानयोः १.५७० ॥

कल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कल- [क्षेपे] १०.९३ ॥

कल्ल् । भ्वा० सेट् आ० । कल्ल अव्यक्ते शब्दे । अशब्द इत्येके १.५७१ ॥

कश् । अ० सेट् आ० । कश [गतिशासनयोः] इत्यन्ये (इत्यपि) २.१६ ॥

कष् । भ्वा० सेट् प० । कष- [हिंसार्थः] १.७८१ ॥

कस् । भ्वा० सेट् प० । कस गतौ १.९९६ ॥

कस् । अ० सेट् आ० । कस [गतिशासनयोः] इत्येके २.१५ ॥

काङ्क्ष् । भ्वा० सेट् प० । काक्षि- [काङ्क्षायाम्] १.७६० ॥

काञ्च् । भ्वा० सेट् आ० । काचि दीप्तिबन्धनयोः १.१९४ ॥

काल (काल्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) ।
           काल [कालोपदेशे] च । इति पृथग्धातुरित्येके १०.४२२ ॥

काश् । भ्वा० सेट् आ० । काशृ दीप्तौ १.७३४ ॥

काश् । दि० सेट् आ० । काशृ दीप्तौ ४.५८ ॥

कास् । भ्वा० सेट् आ० । कासृ शब्दकुत्सायाम् १.७१० ॥

कि । जु० अनिट् प० । कि ज्ञाने ३.२० ॥

किट् । भ्वा० सेट् प० । किट- [गतौ] १.३५८ ॥

किट् । भ्वा० सेट् प० । किट- [त्रासे] १.३३८ ॥

कित् । भ्वा० सेट् प० । कित निवासे रोगापनयने च १.११४८ ॥

कित् । जु० सेट् प० । (कित [ज्ञाने] च) ३.२१ ॥

किल् । तु० सेट् प० । किल श्वैत्यक्रीडनयोः (श्वैत्ये) ६.८० ॥

कीट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कीट वर्णे (वरणे) १०.१४२ ॥

कील् । भ्वा० सेट् प० । कील बन्धने १.६०२ ॥

कुंश् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुशि- [भाषार्थः] १०.२९६ ॥

कुंश् । दि० सेट् प० । कुंश [संश्लेषणे (श्लेषणे)] इत्यपरे ४.१२८ ॥

कुंस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुसि- [भाषार्थः] १०.२९४ ॥

कुंस् । दि० सेट् प० । कुंस [संश्लेषणे (श्लेषणे)] इत्यन्ये ४.१२७ ॥

कु । भ्वा० अनिट् आ० । कुङ्- [शब्दे] १.११०३ ॥

कु । अ० अनिट् प० । कु शब्दे २.३७ ॥

कु । तु० सेट् आ० । कुङ् शब्दे ६.१३६ ॥

कुक् । भ्वा० सेट् आ० । कुक- [आदाने] १.९६ ॥

कुच् । भ्वा० सेट् प० । कुच शब्दे तारे १.२११ ॥

कुच् । भ्वा० सेट् प० । कुच सम्पर्चनकौटिल्यप्रतिष्टम्भविलेखनेषु १.९९३ ॥

कुच् । तु० सेट् प० । कुच सङ्कोचने ६.९५ ॥

कुज् । भ्वा० सेट् प० । कुजु- स्तेयकरणे १.२२६ ॥

कुञ्च् । भ्वा० सेट् प० । कुञ्च- [कौटिल्याल्पीभावयोः] १.२१२ ॥

कुञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । कुजि अव्यक्ते शब्दे १.२५५ ॥

कुट् । चु० सेट् आ० । कुट [छेदने] इत्येके १०.२२२ ॥

कुट् । तु० सेट् प० । कुट कौटिल्ये ६.९३ ॥

कुट्ट् । चु० सेट् आ० । कुट्ट प्रतापने १०.२२६ ॥

कुट्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुट्ट छेदनभर्त्सनयोः १०.३४ ॥

कुड् । तु० सेट् प० । कुड बाल्ये ६.११३ ॥

कुण (कुण्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुण- [आमन्त्रणे] १०.४३५ ॥

कुण् । तु० सेट् प० । कुण शब्दोपकरणयोः (शब्दोपतापयोः) ६.६१ ॥

कुण्ट् । भ्वा० सेट् प० । कुटि [वैकल्ये] इत्येके १.३६३ ॥

कुण्ठ् । भ्वा० सेट् प० । कुठि च [गतिप्रतिघाते (प्रतिघाते) इत्येके] १.३९७ ॥

कुण्ठ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुठि [[रक्षणे]
                वेष्टने (च) । रक्षण इत्येके] इत्यन्ये १०.७० ॥

कुण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । कुडि दाःए १.३०३ ॥

कुण्ड् । भ्वा० सेट् प० । कुडि वैकल्ये १.३६२ ॥

कुण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुडि [अनृतभाषणे] इत्यपरे १०.९ ॥

कुण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुडि रक्षणे १०.६८ ॥

कुत्स् । चु० सेट् आ० । कुत्स अवक्षेपने १०.२२० ॥

कुथ् । दि० सेट् प० । कुथ पूतीभावे ४.१२ ॥

कुद् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुदृ [अनृतभाषणे] इत्येके १०.८ ॥

कुन्थ् । भ्वा० सेट् प० । कुथि- [हिंसासङ्क्लेशनयोः] १.४५ ॥

कुन्थ् । क्र्या० सेट् प० । कुन्थ संश्लेषणे ९.५० ॥

कुन्द्र् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुद्रि अनृतभाषणे १०.७ ॥

कुप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुप- (कृप-) [भाषार्थः] १०.३१० ॥

कुप् । दि० सेट् प० । कुप क्रोधे ४.१४६ ॥

कुमार (कुमार्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुमार क्रीडायाम् १०.४१८ ॥

कुम्ब् । भ्वा० सेट् प० । कुबि आच्छादने (छादने) १.४९२ ॥

कुम्ब् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुबि आच्छादने (छादने) १०.१५७ ॥

कुम्भ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कुभि [आच्छादने (छादने)] इत्येके १०.१५८ ॥

कुर् । तु० सेट् प० । कुर शब्दे ६.६७ ॥

कुर्द् । भ्वा० सेट् आ० । कुर्द- [क्रीडायामेव] १.२१ ॥

कुल् । भ्वा० सेट् प० । कुल संस्त्याने बन्धुषु च १.९७६ ॥

कुश् । दि० सेट् प० । कुश [संश्लेषणे (श्लेषणे)] इत्येके ४.१२६ ॥

कुष् । क्र्या० सेट् प० । कुष निष्कर्षे ९.५४ ॥

कुस् । दि० सेट् प० । कुस संश्लेषणे (श्लेषणे) ४.१२५ ॥

कुस्म् । चु० सेट् आ० । कुस्म नाम्नो वा । कुत्सिस्मयने १०.२३६ ॥

कुह (कुह्) । चु० सेट् आ० । कुह विस्मापने १०.४४३ ॥

कू । तु० सेट् आ० । कूङ् [शब्दे] इत्येके ६.१३७ ॥

कूज् । भ्वा० सेट् प० । कूज- [अव्यक्ते शब्दे] १.२५४ ॥

कूट (कूट्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कूट परितापे । परिदाःअ इत्यन्ये १०.४३२ ॥

कूट् । चु० सेट् आ० । कूट अप्रदाने । अवसादन इत्येके १०.२२५ ॥

कूण (कूण्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) ।
             कूण [श्रावणे निमन्त्रणे च] सङ्कोचने-पि १०.४३८ ॥

कूण् । चु० सेट् आ० । कूण सङ्कोचने १०.२११ ॥

कूल् । भ्वा० सेट् प० । कूल आवरणे १.६०३ ॥

कृ । भ्वा० अनिट् उ० । (कृञ् करणे) १.१०४८ ॥

कृ । स्वा० अनिट् उ० । कृञ् हिंसायाम् ५.७ ॥

कृ । त० अनिट् उ० । डुकृञ् करणे ८.१० ॥

कृड् । तु० सेट् प० । कृड घनत्वे ६.११२ ॥

कृण्व् । भ्वा० सेट् प० । कृवि हिंसाकरणयोश्च १.६८२ ॥

कृत् । तु० सेट् प० । कृती छेदने ६.१७१ ॥

कृत् । रु० सेट् प० । कृती वेष्टने ७.१० ॥

कृप (कृप्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कृप- [दौर्बल्ये] १०.४०८ ॥

कृप् । भ्वा० सेट् आ० । कृप(म्) [क्रप(म्)
                  कप(म्)] कृपायां गतौ च १.८७५ ॥

कृप् । भ्वा० सेट् आ० । कृपू सामर्थ्ये १.८६६ ॥

कृप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कृपेश्च [अवकल्कने ।
                     मिश्रीकरण इत्येके । चिन्तन इत्यन्ये] १०.२७८ ॥

कृश् । दि० सेट् प० । कृश तनूकरणे ४.१४० ॥

कृष् । भ्वा० अनिट् प० । कृष विलेखने १.११४५ ॥

कृष् । तु० अनिट् उ० । कृष विलेखने ६.६ ॥

कॄ । तु० सेट् प० । कॄ विक्षेपे (निक्षेपे) ६.१४५ ॥

कॄ । क्र्या० सेट् उ० । कॄञ् हिंसायाम् ९.१८ ॥

कॄ । क्र्या० सेट् प० । कॄ हिंसायाम् ९.३१ ॥

कॄत् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । कॄत संशब्दने १०.१५५ ॥

कॢप् । भ्वा० सेट् आ० । कृपू सामर्थ्ये १.८६६ ॥

केत (केत्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । केत श्रावणे निमन्त्रणे च १०.४३७ ॥

केप् । भ्वा० सेट् आ० । केपृ- [[कम्पने] च] १.४२६ ॥

केल् । भ्वा० सेट् प० । केलृ- [चलने] १.६१६ ॥

केव् । भ्वा० सेट् आ० । केवृ [सेवने] इत्यप्येके १.५८३ ॥

कै । भ्वा० अनिट् प० । कै- [शब्दे] १.१०६४ ॥

क्नथ् । भ्वा० सेट् प० । क्नथ(म्)- [हिंसार्थः] १.९११ ॥

क्नस् । दि० सेट् प० । क्नसु ह्वरणदीप्त्योः ४.७ ॥

क्नस् । क्नसु- [मित्] १.९३९ ॥

क्नू । क्र्या० सेट् उ० । क्नूञ् शब्दे ९.१२ ॥

क्नूय् । भ्वा० सेट् आ० । क्नूयी शब्द उन्दे च १.५५८ ॥

क्मर् । भ्वा० सेट् प० । क्मर हूर्छने १.६३६ ॥

क्रथ् । भ्वा० सेट् प० । क्रथ(म्)- [हिंसार्थः] १.९१२ ॥

क्रद् । भ्वा० सेट् आ० । क्रद(म्)- [[वैक्लव्ये ।
               वैकल्य इत्येके] इत्यन्ये] १.८८२ ॥

क्रन्द् । भ्वा० सेट् आ० । क्रदि(म्)- [वैक्लव्ये । वैकल्य इत्येके] १.८७९ ॥

क्रन्द् । भ्वा० सेट् प० । क्रदि- [आःवाने रोदने च] १.७४ ॥

क्रप् । भ्वा० सेट् आ० । क्रप(म्) [कृपायां गतौ च] इत्येके १.८७६ ॥

क्रम् । भ्वा० सेट् प० । क्रमु पादविक्षेपे १.५४५ ॥

क्री । क्र्या० अनिट् उ० । डुक्रीञ् द्रव्यविनिमये ९.१ ॥

क्रीड् । भ्वा० सेट् प० । क्रीडृ विहारे १.४०५ ॥

क्रुञ्च् । भ्वा० सेट् प० । क्रुञ्च कौटिल्याल्पीभावयोः १.२१३ ॥

क्रुड् । तु० सेट् प० । क्रुड- [निमज्जने इत्येके] ६.१२८ ॥

क्रुध् । दि० अनिट् प० । क्रुध क्रोधे (कोपे) ४.८६ ॥

क्रुश् । भ्वा० अनिट् प० । क्रुश आःवाने रोदने च १.९९२ ॥

क्लथ् । भ्वा० सेट् प० । क्लथ(म्) हिंसार्थाः १.९१३ ॥

क्लद् । भ्वा० सेट् आ० । क्लद(म्) [वैक्लव्ये । वैकल्य इत्येके] इत्यन्ये १.८८३ ॥

क्लन्द् । भ्वा० सेट् आ० । क्लदि(म्) वैक्लव्ये । वैकल्य इत्येके इत्यन्ये १.८८० ॥

क्लन्द् । भ्वा० सेट् प० । क्लदि आःवाने रोदने च १.७५ ॥

क्लप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । क्लप [व्यक्तायां वाचि] इत्येके १०.१६२ ॥

क्लम् । दि० सेट् प० । क्लमु ग्लानौ ४.१०४ ॥

क्लिद् । दि० सेट् प० । क्लिदू आद्रीभावे ४.१५७ ॥

क्लिन्द् । भ्वा० सेट् आ० । क्लिदि परिदेवने १.१५ ॥

क्लिन्द् । भ्वा० सेट् प० । क्लिदि परिदेवने १.७६ ॥

क्लिश् । दि० सेट् आ० । क्लिश उपतापे ४.५७ ॥

क्लिश् । क्र्या० सेट् वेट् प० । क्लिशू विबाधने ९.५८ ॥

क्लीब् । भ्वा० सेट् आ० । क्लीबृ अधार्ष्ठ्ये १.४४१ ॥

क्लु । भ्वा० अनिट् आ० । क्लुङ्  [गतौ] इत्येके १.१११३ ॥

क्लेश् । भ्वा० सेट् आ० । क्लेश अव्यक्तायां वाचि । बाधन इत्यन्ये (इति दुर्गः) १.६९१ ॥

क्वण् । भ्वा० सेट् प० । क्वण- [शब्दार्थः] १.५१८ ॥

क्वथ् । भ्वा० सेट् प० । क्वथे निष्पाके १.९८१ ॥

क्षञ्ज् । भ्वा० सेट् आ० । क्षजि(म्) गतिदानयोः १.८७३ ॥

क्षञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । क्षजि कृच्छ्रजीवने १०.११३ ॥

क्षण् । त० सेट् उ० । क्षणु हिंसायाम् ८.३ ॥

क्षप (क्षप्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । क्षप प्रेरणे १०.४८७ ॥

क्षप् । भ्वा० सेट् प० । -क्षपयश्च [मित्] [इति भोजः] १.९३५ ॥

क्षम् । भ्वा० सेट् आ० । क्षमूष् सहने १.५१० ॥

क्षम् । दि० सेट् वेट् प० । क्षमू सहने ४.१०३ ॥

क्षम्प् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । क्षपि क्षान्त्याम् १०.११२ ॥

क्षर् । भ्वा० सेट् प० । क्षर सञ्चलने १.९८६ ॥

क्षल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । क्षल शौचकर्मणि १०.८६ ॥

क्षि । भ्वा० अनिट् प० । क्षि क्षये १.२६९ ॥

क्षि । स्वा० सेट् प० । क्षि- [क्षी-] [हिंसायाम्] । क्षिर्भाषायामित्येके ५.३३ ॥

क्षि । तु० अनिट् प० । क्षि निवासगत्योः ६.१४३ ॥

क्षिण् । त० सेट् उ० । क्षिणु [हिंसायाम्] च ८.४ ॥

क्षिप् । दि० अनिट् प० । क्षिप प्रेरने ४.१५ ॥

क्षिप् । तु० अनिट् उ० । क्षिप प्रेरणे ६.५ ॥

क्षिव् । भ्वा० सेट् प० । क्षिवु- (क्षीवु-) [निरसने] १.६४८ ॥

क्षी । स्वा० सेट् प० । क्षी [हिंसायाम्] इत्येके । क्षिर्भाषायामित्येके ५.३९ ॥

क्षीज् । भ्वा० सेट् प० । क्षीज अव्यक्ते शब्दे १.२७० ॥

क्षीब् । भ्वा० सेट् आ० । क्षीबृ मदे १.४४२ ॥

क्षीव् । भ्वा० सेट् आ० । क्षीवृ [मदे] इत्येके १.४४३ ॥

क्षीष् । क्र्या० अनिट् प० । क्षीष् हिंसायाम् ९.४२ ॥

क्षु । अ० सेट् प० । टुक्षु शब्दे २.३१ ॥

क्षुद् । रु० अनिट् उ० । क्षुदिर् सम्प्रेषणे ७.६ ॥

क्षुध् । दि० अनिट् प० । क्षुध बुभुक्षायाम् ४.८७ ॥

क्षुभ् । भ्वा० सेट् आ० । क्षुभ सञ्चलने १.८५४ ॥

क्षुभ् । दि० सेट् प० । क्षुभ सञ्चलने ४.१५४ ॥

क्षुभ् । क्र्या० सेट् प० । क्षुभ सञ्चलने ९.५५ ॥

क्षुर् । भ्वा० सेट् प० । क्षुर सञ्चये १.९८७ ॥

क्षुर् । तु० सेट् प० । क्षुर विलेखने ६.७० ॥

क्षेव् । भ्वा० सेट् प० । क्षेवु निरसने १.६४९ ॥

क्षै । भ्वा० अनिट् प० । क्षै- [क्षये] १.१०६१ ॥

क्षोट (क्षोट्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । क्षोट क्षेपे १०.४१६ ॥

क्ष्णु । अ० सेट् प० । क्ष्णु तेजने २.३२ ॥

क्ष्माय् । भ्वा० सेट् आ० । क्ष्मायी विधूनने १.५५९ ॥

क्ष्मील् । भ्वा० सेट् प० । क्ष्मील निमेषणे १.५९८ ॥

क्ष्विद् । भ्वा० सेट् आ० । ञिक्ष्विदा [स्नेहनमोचनयोः
     (गात्रप्रस्रवणे) । स्नेहनमोहनयोरित्येके] चेत्येके १.८४६ ॥

क्ष्विद् । भ्वा० सेट् प० । ञिक्ष्विदा अव्यक्ते शब्दे १.११३३ ॥

क्ष्विद् । दि० सेट् प० । ञिक्ष्विदा स्नेहनमोचनयोः ४.१५९ ॥

क्ष्वेल् । भ्वा० सेट् प० । क्ष्वेलृ- [चलने] १.६१८ ॥

खच् । क्र्या० सेट् प० । खच भूतप्रादुर्भावे ९.६७ ॥

खज् । भ्वा० सेट् प० । खज मन्थे १.२६४ ॥

खञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । खजि गतिवैकल्ये १.२६६ ॥

खट् । भ्वा० सेट् प० । खट काङ्क्षायाम् १.३४६ ॥

खट्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । खट्ट संवरणे १०.१२७ ॥

खड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । खड- [खण्डने (भेदने)] १०.६५ ॥

खण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । खडि मन्थे १.३१७ ॥

खण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । खडि- [खण्डने (भेदने)] १०.६६ ॥

खद् । भ्वा० सेट् प० । खद स्थैर्ये हिंसायां च १.५२ ॥

खन् । भ्वा० सेट् उ० । खनु अवदारणे १.१०२० ॥

खर्ज् । भ्वा० सेट् प० । खर्ज [व्यथने] पूजने च १.२६१ ॥

खर्द् । भ्वा० सेट् प० । खर्द दन्दशूके १.६२ ॥

खर्ब् । भ्वा० सेट् प० । खर्ब- [गतौ] १.४८७ ॥

खर्व् । भ्वा० सेट् प० । खर्व- [दर्पे] १.६६५ ॥

खल् । भ्वा० सेट् प० । खल [सञ्चलने] सञ्चये (च) १.६२६ ॥

खव् । क्र्या० सेट् प० । खव [भूतप्रादुर्भावे] इत्येके ९.६८ ॥

खष् । भ्वा० सेट् प० । खष- [हिंसार्थः] १.७८२ ॥

खाद् । भ्वा० सेट् प० । खादृ भक्षणे १.५१ ॥

खिट् । भ्वा० सेट् प० । खिट त्रासे १.३३९ ॥

खिद् । दि० अनिट् आ० । खिद दैन्ये ४.६६ ॥

खिद् । तु० अनिट् प० । खिद परिघाते (परिघातने) ६.१७२ ॥

खिद् । रु० अनिट् आ० । खिद दैन्ये ७.१२ ॥

खु । भ्वा० अनिट् आ० । खुङ्- [शब्दे] १.११०४ ॥

खुज् । भ्वा० सेट् प० । खुजु स्तेयकरणे १.२२७ ॥

खुड् । तु० सेट् प० । खुड- [[संवरणे] इत्येके] ६.११९ ॥

खुण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । खुडि खण्डने १०.७२ ॥

खुर् । तु० सेट् प० । खुर छेदने ६.६८ ॥

खुर्द् । भ्वा० सेट् आ० । खुर्द- [क्रीडायामेव] १.२२ ॥

खेट (खेट्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । खेट भक्षणे १०.४१३ ॥

खेड (खेड्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । खेड [भक्षणे] इत्येके १०.४१४ ॥

खेल् । भ्वा० सेट् प० । खेलृ- [चलने] १.६१७ ॥

खेव् । भ्वा० सेट् आ० । खेवृ- [[सेवने] इत्यप्येके] १.५८१ ॥

खै । भ्वा० अनिट् प० । खै खदने १.१०६० ॥

खोट (खोट्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । खोट [भक्षणे] इत्यन्ये १०.४१५ ॥

खोर् । भ्वा० सेट् प० । खोरृ गतिप्रतिघाते १.६३३ ॥

खोल् । भ्वा० सेट् प० । खोलृ- [गतिप्रतिघाते] १.६३२ ॥

ख्या । अ० अनिट् प० । ख्या प्रकथने २.५५ ॥

गज् । भ्वा० सेट् प० । गज- [शब्दार्थः] १.२७९ ॥

गज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गज- [शब्दार्थः] १०.१४९ ॥

गञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । गजि- [शब्दार्थः] १.२८० ॥

गड् । भ्वा० सेट् प० । गड(म्) सेचने १.८८६ ॥

गण (गण्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गण सङ्ख्याने १०.३९१ ॥

गण्ड् । भ्वा० सेट् प० । गडि वदनैकदेशे १.४१९ ॥

गण्ड् । भ्वा० सेट् प० । गडि वदनैकदेशे १.६८ ॥

गद (गद्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गदी देवशब्दे १०.३९९ ॥

गद् । भ्वा० सेट् प० । गद व्यक्तायां वाचि १.५४ ॥

गन्ध् । चु० सेट् आ० । गन्ध अर्दने १०.२०४ ॥

गम् । भ्वा० अनिट् प० । गमॢ- [गतौ] १.११३७ ॥

गर्ज् । भ्वा० सेट् प० । गर्ज शब्दे १.२५८ ॥

गर्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गर्ज- [शब्दे] १०.१७७ ॥

गर्द् । भ्वा० सेट् प० । गर्द शब्दे १.५९ ॥

गर्द् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गर्द शब्दे १०.१७८ ॥

गर्ध् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गर्ध अभिकाङ्क्षायाम् १०.१७९ ॥

गर्ब् । भ्वा० सेट् प० । गर्ब- [गतौ] १.४८८ ॥

गर्व (गर्व्) । चु० सेट् आ० । गर्व माने १०.४४९ ॥

गर्व् । भ्वा० सेट् प० । गर्व दर्पे १.६६६ ॥

गर्ह् । भ्वा० सेट् आ० । गर्ह- [कुत्सायाम्] १.७२३ ॥

गर्ह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गर्ह विनिन्दने १०.३८३ ॥

गल् । भ्वा० सेट् प० । गल अदने (भक्षणे स्रावे च) १.६२७ ॥

गल् । चु० सेट् आ० । गल स्रवणे १०.२२३ ॥

गल्भ् । भ्वा० सेट् आ० । गल्भ धार्ष्ट्ये १.४५७ ॥

गल्ह् । भ्वा० सेट् आ० । गल्ह कुत्सायाम् १.७२४ ॥

गवेष (गवेष्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गवेष मार्गणे १०.४२५ ॥

गा । भ्वा० अनिट् आ० । गाङ् गतौ १.११०१ ॥

गा । जु० अनिट् प० । गा स्तुतौ ३.२६ ॥

गाध् । भ्वा० सेट् आ० । गाधृ प्रतिष्ठालिप्सयोर्ग्रन्थे च १.४ ॥

गाह् । भ्वा० सेट् आ० । गाहू विलोडने १.७३६ ॥

गु । भ्वा० अनिट् आ० । गुङ् अव्यक्ते शब्दे १.११०० ॥

गु । भ्वा० अनिट् आ० । गुङ्- [शब्दे] १.११०५ ॥

गु । तु० अनिट् प० । गु पुरीषोत्सर्गे ६.१३४ ॥

गुज् । भ्वा० सेट् प० । गुज- [अव्यक्ते शब्दे] १.२३० ॥

गुज् । तु० सेट् प० । गुज शब्दे ६.९६ ॥

गुञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । गुजि अव्यक्ते शब्दे १.२३१ ॥

गुड् । तु० सेट् प० । गुड रक्षायाम् ६.९७ ॥

गुण (गुण्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गुण चामन्त्रणे १०.४३६ ॥

गुण्ठ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गुठि [[रक्षणे]
               वेष्टने (च) । रक्षण इत्येके] इत्यपरे १०.७१ ॥

गुण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गुडि [रक्षणे] वेष्टने
                  (च) । रक्षण इत्येके १०.६९ ॥

गुद् । भ्वा० सेट् आ० । गुद क्रीडायामेव १.२४ ॥

गुध् । दि० सेट् प० । गुध परिवेष्टने ४.१४ ॥

गुध् । क्र्या० सेट् प० । गुध रोषे ९.५३ ॥

गुप् । भ्वा० सेट् आ० । गुप गोपने १.११२५ ॥

गुप् । भ्वा० सेट् प० । गुपू रक्षणे १.४६१ ॥

गुप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गुप- [भाषार्थः] १०.३०२ ॥

गुप् । दि० सेट् प० । गुप व्याकुलत्वे ४.१४७ ॥

गुफ् । तु० सेट् प० । गुफ- [ग्रन्थे] ६.४२ ॥

गुम्फ् । तु० सेट् प० । गुम्फ ग्रन्थे ६.४३ ॥

गुर् । तु० सेट् आ० । गुरी उद्यमने ६.१३१ ॥

गुर्द् । भ्वा० सेट् आ० । गुर्द- [क्रीडायामेव (गुडक्रीडायामेव)] १.२३ ॥

गुर्द् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गुर्द पूर्वनिकेतने । निकेतने इत्यन्ये १०.१८० ॥

गुर्व् । भ्वा० सेट् प० । गुर्वी उद्यमने १.६५५ ॥

गुह् । भ्वा० सेट् उ० । गुहू संवरणे १.१०४३ ॥

गूर् । चु० सेट् आ० । गूर उद्यमने १०.२१७ ॥

गूर् । दि० सेट् आ० । गूरी हिंसागत्योः ४.४९ ॥

गूह् । भ्वा० सेट् आ० । गृहू ग्रहणे १.७३७ ॥

गृ । भ्वा० अनिट् प० । गृ- [सेचने] १.१०८७ ॥

गृज् । भ्वा० सेट् प० । गृज- [शब्दार्थः] । गज मदने च १.२८१ ॥

गृञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । गृजि- [शब्दार्थः] १.२८२ ॥

गृध् । दि० सेट् प० । गृधु अभिकाङ्क्षायाम् ४.१६१ ॥

गृह (गृह्) । चु० सेट् आ० । गृह ग्रहणे १०.४४१ ॥

गॄ । चु० सेट् आ० । गॄ विज्ञाने १०.२३१ ॥

गॄ । तु० सेट् प० । गॄ निगरणे ६.१४६ ॥

गॄ । क्र्या० सेट् प० । गॄ शब्दे ९.३३ ॥

गेप । भ्वा० सेट् आ० । गेपृ- [[कम्पने] च] १.४२७ ॥

गेव् । भ्वा० सेट् आ० । गेवृ- [सेवने] १.५७५ ॥

गेष् । भ्वा० सेट् आ० । गेषृ अन्विच्छायाम् १.६९८ ॥

गै । भ्वा० अनिट् प० । गै शब्दे १.१०६५ ॥

गोम (गोम्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । गोम उपलेपने १०.४१७ ॥

गोष्ट् । भ्वा० सेट् आ० । गोष्ट- [सङ्घाते] १.२९० ॥

ग्रन्थ् । भ्वा० सेट् आ० । ग्रथि कौटिल्ये १.३६ ॥

ग्रन्थ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ग्रन्थ बन्धने १०.३६२ ॥

ग्रन्थ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ग्रन्थ सन्दर्भे १०.३७५ ॥

ग्रन्थ् । क्र्या० सेट् प० । ग्रन्थ सन्दर्भे ९.४९ ॥

ग्रस् । भ्वा० सेट् आ० । ग्रसु- [अदने] १.७१७ ॥

ग्रस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ग्रस ग्रहणे १०.२७९ ॥

ग्रह् । क्र्या० सेट्० उ० । ग्रह उपादाने ९.७१ ॥

ग्राम (ग्राम्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ग्राम- [आमन्त्रणे] १०.४३४ ॥

ग्रुच् । भ्वा० सेट् प० । ग्रुचु- स्तेयकरणे १.२२४ ॥

ग्लस् । भ्वा० सेट् आ० । ग्लसु अदने १.७१८ ॥

ग्लह् । भ्वा० सेट् आ० । ग्लह [ग्रहणे] च (अपादाने) १.७३८ ॥

ग्ला । ग्ला- [[अनुपसर्गाद्वा] च] [मित्] १.९४५ ॥

ग्लुच् । भ्वा० सेट् प० । ग्लुचु- स्तेयकरणे १.२२५ ॥

ग्लुञ्च् । भ्वा० सेट् प० । ग्लुञ्च- [गतौ] १.२२८ ॥

ग्लेप् । भ्वा० सेट् आ० । ग्लेपृ च [कम्पने] १.४२८ ॥

ग्लेप् । भ्वा० सेट् आ० । ग्लेपृ दैन्ये १.४२४ ॥

ग्लेव् । भ्वा० सेट् आ० । ग्लेवृ- [सेवने] १.५७६ ॥

ग्लेष् । भ्वा० सेट् आ० । ग्लेषृ [अन्विच्छायाम्] इत्येके १.६९९ ॥

ग्लै । भ्वा० अनिट् प० । ग्लै- [हर्षक्षये] १.१०५१ ॥

ग्लै । भ्वा० सेट् प० । ग्ला- [[अनुपसर्गाद्वा] च] [मित्] १.९४५ ॥

घग्घ् । भ्वा० सेट् प० । घग्घ [हसने] इत्येके १.१८० ॥

घघ् । भ्वा० सेट् प० । घघ हसने १.१७९ ॥

घट् । भ्वा० सेट् आ० । घट(म्) चेष्टायाम् १.८६७ ॥

घट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । घट सङ्घाते । हन्त्यर्थाश्च १०.२४८ ॥

घट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । घट- [भाषार्थः] १०.२९७ ॥

घट्ट् । भ्वा० सेट् आ० । घट्ट चलने १.२९२ ॥

घट्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । घट्ट चलने १०.१२५ ॥

घण्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । घटि- [भाषार्थः] १०.२९८ ॥

घष् । भ्वा० सेट् आ० । घष [कान्तिकरणे] इति केचित् १.७४० ॥

घस् । भ्वा० सेट् प० । घसॢ अदने १.८१२ ॥

घिण्ण् । भ्वा० सेट् आ० । घिणि- [ग्रहणे] १.५०२ ॥

घुंष् । भ्वा० सेट् आ० । घुषि कान्तिकरणे १.७३९ ॥

घु । भ्वा० अनिट् आ० । घुङ्- [शब्दे] १.११०६ ॥

घुट् । भ्वा० सेट् आ० । घुट परिवर्तने १.८४८ ॥

घुट् । तु० सेट् प० । घुट प्रतिघाते ६.११५ ॥

घुण् । भ्वा० सेट् आ० । घुण- [भ्रमणे] १.५०५ ॥

घुण् । तु० सेट् प० । घुण- [भ्रमणे] ६.६४ ॥

घुण्ण् । भ्वा० सेट् आ० । घुणि- [ग्रहणे] १.५०३ ॥

घुर् । तु० सेट् प० । घुर भीमार्थशब्दयोः ६.७१ ॥

घुष् । भ्वा० सेट् प० । घुषिर् अविशब्दने । शब्द इत्यन्ये पेठुः १.७४१ ॥

घुष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । घुषिर् विशब्दने १०.२५१ ॥

घूर् । दि० सेट् आ० । घूरी- [हिंसावयोहन्योः] ४.५० ॥

घूर्ण् । भ्वा० सेट् आ० । घूर्ण भ्रमणे १.५०६ ॥

घूर्ण् । तु० सेट् प० । घूर्ण भ्रमणे ६.६५ ॥

घृ । भ्वा० अनिट् प० । घृ सेचने १.१०८८ ॥

घृ । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । घृ प्रस्रवणे । स्रावण इत्येके १०.१५२ ॥

घृ । जु० अनिट् प० । घृ क्षरणदीप्त्योः ३.१५ ॥

घृण् । त० सेट् उ० । घृणु दीप्तौ ८.७ ॥

घृण्ण् । भ्वा० सेट् आ० । घृणि ग्रहणे १.५०४ ॥

घृष् । भ्वा० सेट् प० । घृषु सङ्घर्षे १.८०५ ॥

घ्रा । भ्वा० अनिट् प० । घ्रा गन्धोपादाने (घ्राणे) १.१०७५ ॥

घ्राघ् । भ्वा० सेट् आ० । ध्राघृ [सामर्थ्ये] इत्यपि केचित् १.१२१ ॥

ङु । भ्वा० अनिट् आ० । ङुङ् शब्दे १.११०७ ॥

चकास् । अ० सेट् प० । चकासृ दीप्तौ २.६९ ॥

चक् । भ्वा० सेट् आ० । चक तृप्तौ प्रतिघाते च १.९८ ॥

चक् । भ्वा० सेट् प० । चक(म्) तृप्तौ १.८९२ ॥

चक्क् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चक्क- [व्यथने] १०.८४ ॥

चक्ष् । अ० अनिट् आ० । चक्षिङ् व्यक्तायां वाचि । अयं दर्शने-पि २.७ ॥

चञ्च् । भ्वा० सेट् प० । चञ्चु- [गत्यर्थः] १.२१७ ॥

चट् । भ्वा० सेट् प० । चटे [वर्षावरणयोः] इत्येके १.३३१ ॥

चट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चट- [भेदने] १०.२४६ ॥

चण् । भ्वा० सेट् प० । चण(म्)- [[गतौ] दाने च] १.९०५ ॥

चण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । चडि कोपे १.३१२ ॥

चण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चडि कोपे । चण्ड इत्यन्ये १०.७५ ॥

चत् । भ्वा० सेट् उ० । चते- [[परिभाषणे] याचने (च)] १.१००३ ॥

चद् । भ्वा० सेट् उ० । चदे [परिभाषणे] याचने (च) १.१००४ ॥

चन् । भ्वा० सेट् प० । चन(म्) च [हिंसार्थः] १.९१४ ॥

चन् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चन श्रद्धोपहननयोरित्येके १०.३७८ ॥

चन्द् । भ्वा० सेट् प० । चदि आह्लादे दीप्तौ च १.७१ ॥

चप् । भ्वा० सेट् प० । चप सान्त्वने १.४६५ ॥

चप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चप(म्) [परिकल्पने] इत्येके १०.१२१ ॥

चम् । [न] -चमाम् [मित्] १.९५१ ॥

चम् । भ्वा० सेट् प० । चमु- [अदने] १.५४० ॥

चम् । स्वा० सेट् प० । चमु भक्षणे ५.३१ ॥

चम्प् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चपि गत्याम् १०.१११ ॥

चय् । भ्वा० सेट् आ० । चय- [गतौ] १.५५० ॥

चर् । भ्वा० सेट् प० । चर गत्यर्थाः । चरतिर्भक्षणर्थो-पि
        (चर भक्षणे च) (चरतिर्भक्षणे-पि) १.६४० ॥

चर् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चर संशये १०.२७४ ॥

चर्च् । भ्वा० सेट् प० । चर्च- [परिभाषणहिंसातर्जनेषु] १.८१४ ॥

चर्च् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चर्च अध्ययने १०.२३७ ॥

चर्च् । तु० सेट् प० । चर्च- [परिभाषणभर्त्सनयोः] ६.१९ ॥

चर्ब् । भ्वा० सेट् प० । चर्ब गतौ । चर्ब अदने च १.४९१ ॥

चर्व् । भ्वा० सेट् प० । चर्व अदने १.६६० ॥

चल् । भ्वा० सेट् प० । चल कम्पने १.९६६ ॥

चल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चल भृतौ १०.९७ ॥

चल् । तु० सेट् प० । चल विलसने ६.८३ ॥

चल् । कम्पने चलिः [मित्] १.९२४ ॥

चष् । भ्वा० सेट् उ० । चष भक्षणे १.१०३४ ॥

चह (चह्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चह परिकल्कने १०.४०५ ॥

चह् । भ्वा० सेट् प० । चह परिकल्कने १.८३० ॥

चह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चह(म्) परिकल्पने १०.१२० ॥

चाय् । भ्वा० सेट् उ० । चायृ पूजानिशामनयोः १.१०२३ ॥

चि । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चि- (जुचि जिवि)
                   [[भाषार्थः] च] १०.३२५ ॥

चि । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चिञ्(म्) चयने १०.१२४ ॥

चि । स्वा० अनिट् उ० । चिञ् चयने ५.५ ॥

चिट् । भ्वा० सेट् प० । चिट परप्रैष्ये (परप्रेष्ये) १.३५३ ॥

चित् । भ्वा० सेट् प० । चिती सञ्ज्ञाने १.३९ ॥

चित् । चु० सेट् आ० । चित सञ्चेतने १०.१९२ ॥

चित्र (चित्र्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) ।
                    चित्र चित्रीकरणे । कदाचिद्दर्शने १०.४५९ ॥

चिन्त् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चिति स्मृत्याम् १०.२ ॥

चिरि । स्वा० सेट् प० । चिरि- [हिंसायाम्] ५.३४ ॥

चिल् । तु० सेट् प० । चिल वसने ६.८२ ॥

चिल्ल् । भ्वा० सेट् प० । चिल्ल शैथिल्ये भावकरणे च १.६११ ॥

चीक् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चीक [आमर्षणे] च १०.३६४ ॥

चीब् । भ्वा० सेट् उ० । चीबृ [आदानसंवरणयोः] इत्येके १.१०२२ ॥

चीब् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चीव- (चीब-) [भाषार्थः] १०.३०५ ॥

चीभ् । भ्वा० सेट् आ० । चीभृ च [कत्थने] १.४४६ ॥

चीव् । भ्वा० सेट् उ० । चीवृ आदानसंवरणयोः १.१०२१ ॥

चीव् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चीव- (चीब-) [भाषार्थः] १०.३०५ ॥

चुक्क् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चुक्क व्यथने १०.८५ ॥

चुच्य् । भ्वा० सेट् प० । चुच्य [अभिषवे] इत्येके १.५९१ ॥

चुट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चुट छेदने १०.१०३ ॥

चुट् । तु० सेट् प० । चुट- [छेदने] ६.१०४ ॥

चुट्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चुट्ट अल्पीभावे १०.३६ ॥

चुड् । तु० सेट् प० । चुड- [संवरणे] ६.१२६ ॥

चुड्ड् । भ्वा० सेट् प० । चुड्ड (चुद्ड) भावकरणे १.४०२ ॥

चुण्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चुटि छेदने १०.१६४ ॥

चुण्ड् । भ्वा० सेट् प० । चुडि अल्पीभावे १.३६८ ॥

चुद् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चुद सञ्चोदने १०.८१ ॥

चुद्ड् । भ्वा० सेट् प० । चुड्ड (चुद्ड) भावकरणे १.४०२ ॥

चुप् । भ्वा० सेट् प० । चुप मन्दायां गतौ १.४६९ ॥

चुम्ब् । भ्वा० सेट् प० । चुबि वक्त्रसंयोगे १.४९५ ॥

चुम्ब् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चुबि हिंसायाम् १०.१३० ॥

चुर् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चुर स्तेये १०.१ ॥

चुल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चुल समुच्छ्राये १०.९१ ॥

चुल्ल् । भ्वा० सेट् प० । चुल्ल भावकरणे १.६०९ ॥

चूर् । दि० सेट् आ० । चूरी दाःए ४.५३ ॥

चूर्ण् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चूर्ण प्रेरणे १०.२६ ॥

चूर्ण् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चूर्ण सङ्कोचने १०.१४३ ॥

चूष् । भ्वा० सेट् प० । चूष पाने १.७६७ ॥

चृत् । तु० सेट् प० । चृती हिंसाग्रन्थनयोः ६.४९ ॥

चृप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चृप- [सन्दीपने (इत्येके)] १०.३५३ ॥

चेल् । भ्वा० सेट् प० । चेलृ- [चलने] १.६१५ ॥

चेष्ट् । भ्वा० सेट् आ० । चेष्ट चेष्टायाम् १.२८९ ॥

च्यु । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । च्यु हसने । सहने चेत्येके १०.२७५ ॥

च्युत् । भ्वा० सेट् प० । च्युतिर् आसेचने १.४० ॥

छञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । छजि [कृच्छ्रजीवने] इत्येके १०.११४ ॥

छद (छद्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । छद अपवारणे १०.४८१ ॥

छद् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । छद अपवारणे १०.३७० ॥

छद् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । छद संवरणे १०.३५९ ॥

छद् । छदिर् ऊर्जने [मित्] १.९२५ ॥

छन्द् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । छदि संवरणे १०.६२ ॥

छम् । भ्वा० सेट् प० । छमु- [अदने] १.५४१ ॥

छर्द् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । छर्द (छृद) वमने १०.७८ ॥

छष् । भ्वा० सेट् उ० । छष हिंसायाम् १.१०३५ ॥

छिद् । रु० अनिट् उ० । छिदिर् द्वैधीकरणे ७.३ ॥

छिद्र (छिद्र्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) ।
                    छिद्र कर्णभेदने । करणभेदन इत्येके १०.४६९ ॥

छुट् । तु० सेट् प० । छुट छेदने ६.१०५ ॥

छुड् । तु० सेट् प० । छुड [संवरणे] इत्येके ६.१२० ॥

छुप् । तु० अनिट् प० । छुप स्पर्शे ६.१५४ ॥

छुर् । तु० सेट् प० । छुर छेदने ६.९९ ॥

छृद् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । छृदी सन्दीपने १०.३५२ ॥

छृद् । रु० सेट् उ० । उछृदिर् दीप्तिदेवनयोः ७.८ ॥

छृप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । छृप- [सन्दीपने (इत्येके)] १०.३५४ ॥

छेद (छेद्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । छेद द्वैधीकरणे १०.४८० ॥

छो । दि० अनिट् प० । छो छेदने ४.४१ ॥

जंस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । जसि रक्षणे । मोक्षण इत्येके १०.१८२ ॥

जक्ष् । अ० सेट् प० । जक्ष भक्ष्यहसनयोः २.६६ ॥

जज् । भ्वा० सेट् प० । जज- [युद्धे] १.२७५ ॥

जञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । जजि युद्धे १.२७६ ॥

जट् । भ्वा० सेट् प० । जट- [सङ्घाते] १.३४२ ॥

जन् । जु० सेट् प० । जन जनने ३.२५ ॥

जन् । दि० सेट् आ० । जनी प्रादुर्भावे ४.४४ ॥

जन् । जनी- [मित्] १.९३७ ॥

जप् । भ्वा० सेट् प० । जप- [व्यक्तायां वाचि] । जप मानसे च १.४६३ ॥

जभ् । भ्वा० सेट् आ० । जभी- [गात्रविनामे] १.४५३ ॥

जम् । भ्वा० सेट् प० । जमु- [अदने] १.५४२ ॥

जम्भ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । जभि नाशने १०.२४१ ॥

जर्च् । भ्वा० सेट् प० । जर्त्स- (जर्ज- जर्च-)
                    [परिभाषणहिंसातर्जनेषु] १.८१३ ॥

जर्ज् । भ्वा० सेट् प० । जर्त्स- (जर्ज- जर्च-)
                    [परिभाषणहिंसातर्जनेषु] १.८१३ ॥

जर्ज् । तु० सेट् प० । जर्ज- [परिभाषणभर्त्सनयोः] ६.१८ ॥

जर्त्स् । भ्वा० सेट् प० । जर्त्स- (जर्ज- जर्च-)
                    [परिभाषणहिंसातर्जनेषु] १.८१३ ॥

जल् । भ्वा० सेट् प० । जल घातने १.९६७ ॥

जल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । जल अपवारणे १०.१५ ॥

जल्प् । भ्वा० सेट् प० । जल्प व्यक्तायां वाचि १.४६४ ॥

जष् । भ्वा० सेट् प० । जष- [हिंसार्थः] १.७८४ ॥

जस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । जसु ताडने १०.२४३ ॥

जस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । जसु हिंसायाम् १०.१८४ ॥

जस् । दि० सेट् प० । जसु मोक्षने ४.१०८ ॥

जागृ । अ० सेट् प० । जागृ निद्राक्षये २.६७ ॥

जि । भ्वा० अनिट् प० । जि जये १.६४२ ॥

जि । भ्वा० अनिट् प० । जि- [अभिभवे] १.१०९६ ॥

जि । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । जि- [[भाषार्थः] च] १०.३२४ ॥

जिन्व् । भ्वा० सेट् प० । जिवि प्रीणनार्थाः १.६७८ ॥

जिन्व् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चि- (जुचि जिवि)
                    [[भाषार्थः] च] १०.३२५ ॥

जिम् । भ्वा० सेट् प० । जिमु [अदने] इति केचित् १.५४४ ॥

जिरि । स्वा० सेट् प० । जिरि- [हिंसायाम्] ५.३५ ॥

जिष् । भ्वा० सेट् प० । जिषु- [सेचने] १.७९३ ॥

जीव् । भ्वा० सेट् प० । जीव प्राणधारणे १.६४३ ॥

जु । भ्वा० अनिट् आ० । जुङ्- [गतौ] १.१११० ॥

जु । भ्वा० अनिट् प० । जु इति सौत्रो धातुः गत्यर्थः १.१०९८ ॥

जुङ्ग्? । भ्वा० सेट् प० । जुगि- [वर्जने] १.१७६ ॥

जुञ्च् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । चि- (जुचि जिवि)
                    [[भाषार्थः] च] १०.३२५ ॥

जुट् । तु० सेट् प० । जुट [बन्धने] इत्येके ६.१०७ ॥

जुड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । जुड प्रेरणे १०.१४८ ॥

जुड् । तु० सेट् प० । जुड गतौ ६.५१ ॥

जुड् । तु० सेट् प० । जुड बन्धने ६.१०६ ॥

जुत् । भ्वा० सेट् आ० । जुतृ भासणे १.३२ ॥

जुन् । तु० सेट् प० । जुन [गतौ] इत्येके ६.५२ ॥

जुष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । जुष परितर्कने । परितर्पण इत्यन्ये १०.३७१ ॥

जुष् । तु० सेट् आ० । जुषी प्रीतिसेवनयोः ६.८ ॥

जूर् । दि० सेट् आ० । जूरी हिंसावयोहन्योः ४.५१ ॥

जूष् । भ्वा० सेट् प० । जूष च [हिंसायाम्] १.७७६ ॥

जृम्भ् । भ्वा० सेट् आ० । जृभि गात्रविनामे १.४५४ ॥

जॄ । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । जॄ वयोहानौ १०.३४६ ॥

जॄ । दि० सेट् प० । जॄष्- [वयोहानौ] ४.२५ ॥

जॄ । क्र्या० सेट् प० । जॄ वयोहानौ ९.२७ ॥

जॄ । जॄष्- [मित्] १.९३८ ॥

जेष् । भ्वा० सेट् आ० । जेषृ- [गतौ] १.७०३ ॥

जेह् । भ्वा० सेट् आ० । जेहृ- [प्रयत्ने] जेहृ गतावपि १.७३१ ॥

जै । भ्वा० अनिट् प० । जै- [क्षये] १.१०६२ ॥

ज्ञप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ज्ञप(म्) [ज्ञप]
                    ज्ञानज्ञापनमारणतोषणनिशाननिशामनेषु १०.११८ ॥

ज्ञा । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ज्ञा नियोगे १०.२५८ ॥

ज्ञा । क्र्या० अनिट् प० । ज्ञा अवबोधने ९.४३ ॥

ज्ञा । मारणतोषणनिशामनेषु ज्ञा [मित्] ।
                    मारणतोषणनिशानेष्विति पाठान्तरम् १.९२३ ॥

ज्या । क्र्या० अनिट् प० । ज्या वयोहानौ ९.३४ ॥

ज्यु । भ्वा० अनिट् आ० । ज्युङ्- [गतौ] १.११०९ ॥

ज्युत् । भ्वा० सेट् प० । ज्युतिर् भासने १.४३ ॥

ज्रि । भ्वा० अनिट् प० । ज्रि अभिभवे १.१०९७ ॥

ज्रि । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ज्रि [वयोहानौ] च १०.३४७ ॥

ज्वर् । भ्वा० सेट् प० । ज्वर(म्) रोगे १.८८५ ॥

ज्वल् । भ्वा० सेट् प० । ज्वल दीप्तौ १.९६५ ॥

ज्वल् । भ्वा० सेट् प० । ज्वल(म्) दीप्तौ १.९१६ ॥

ज्वल् । ज्वल- [अनुपसर्गाद्वा] [मित्] १.९४१ ॥

झट् । भ्वा० सेट् प० । झट सङ्घाते १.३४३ ॥

झम् । भ्वा० सेट् प० । झमु अदने १.५४३ ॥

झर्ज् । भ्वा० सेट् प० । झर्त्स (झर्झ झर्ज) परिभाषणहिंसातर्जनेषु १.८१५ ॥

झर्झ् । भ्वा० सेट् प० । झर्त्स (झर्झ झर्ज) परिभाषणहिंसातर्जनेषु १.८१५ ॥

झर्झ् । तु० सेट् प० । झर्झ परिभाषणभर्त्सनयोः ६.२० ॥

झर्त्स् । भ्वा० सेट् प० । झर्त्स (झर्झ झर्ज) परिभाषणहिंसातर्जनेषु १.८१५ ॥

झष् । भ्वा० सेट् उ० । झष आदानसंवरणयोः १.१०३६ ॥

झष् । भ्वा० सेट् प० । झष- [हिंसार्थः] १.७८५ ॥

झॄ । दि० सेट् प० । झॄष् वयोहानौ ४.२६ ॥

झॄ । क्र्या० सेट् प० । झॄ [वयोहानौ] इत्येके ९.२८ ॥

टङ्क् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । टकि बन्धने १०.१३५ ॥

टल् । भ्वा० सेट् प० । टल- [वैकल्ये] १.९६८ ॥

टिक् । भ्वा० सेट् आ० । टिकृ- [गत्यर्थः] १.१०८ ॥

टीक् । भ्वा० सेट् आ० । टीकृ- [गत्यर्थः] १.१०९ ॥

ट्वल् । भ्वा० सेट् प० । ट्वल वैकल्ये १.९६९ ॥

डप् । चु० सेट् आ० । डप- [सङ्घाते] १०.१९६ ॥

डिप् । चु० सेट् आ० । डिप सङ्घाते १०.१९७ ॥

डिप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । डिप क्षेपे १०.१८९ ॥

डिप् । दि० सेट् प० । डिप क्षेपे ४.१४५ ॥

डिप् । तु० सेट् प० । डिप क्षेपे ६.९८ ॥

डी । भ्वा० सेट् आ० । डीङ् विहायसा गतौ १.११२३ ॥

डी । दि० अनिट् आ० । (ओ)डीङ् विहायसा गतौ ४.३० ॥

ढौक् । भ्वा० सेट् आ० । ढौकृ- [गत्यर्थः] १.१०३ ॥

तंस् । भ्वा० सेट् प० । तसि अलङ्कारे १.७७८ ॥

तंस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तसि- [अलङ्कारे] १०.२५४ ॥

तक् । भ्वा० सेट् प० । तक हसने १.१२४ ॥

तक्ष् । भ्वा० सेट् प० । तक्ष त्वचने १.७५६ ॥

तक्ष् । भ्वा० सेट् प० । तक्षू- [तनूकरणे] १.७४३ ॥

तङ्क् । भ्वा० सेट् प० । तकि कृच्छ्रजीवने १.१२५ ॥

तङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । तगि- [गत्यर्थः] १.१५८ ॥

तञ्च् । भ्वा० सेट् प० । तञ्चु- [गत्यर्थः] १.२१८ ॥

तञ्च् । रु० सेट् प० । तञ्चू सङ्कोचने ७.२२ ॥

तट् । भ्वा० सेट् प० । तट उच्छ्राये १.३४५ ॥

तड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तड आघाते १०.६४ ॥

तण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । तडि ताडने १.३१४ ॥

तण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तड- [[भाषार्थः] च] १०.३३२ ॥

तन् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तनु श्रद्धोपकरणयोः । उपसर्गाच्च दैर्घ्ये १०.३७७ ॥

तन् । त० सेट् उ० । तनु विस्तारे ८.१ ॥

तन्त्र् । चु० सेट् आ० । तत्रि कुटुम्बधारणे १०.१९८ ॥

तप् । भ्वा० अनिट् प० । तप सन्तापे १.११४० ॥

तप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तप दाःए १०.३५० ॥

तप् । दि० अनिट् आ० । तप [दाःए] ऐश्वेर्ये वा ४.५४ ॥

तम् । दि० सेट् प० । तमु काङ्क्षायाम् ४.९९ ॥

तय् । भ्वा० सेट् आ० । तय- [गतौ] १.५५१ ॥

तर्क् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तर्क- [भाषार्थः] १०.३११ ॥

तर्ज् । भ्वा० सेट् प० । तर्ज भर्त्सने १.२५९ ॥

तर्ज् । चु० सेट् आ० । तर्ज- [सन्तर्जने (तर्जने)] १०.२०१ ॥

तर्द् । भ्वा० सेट् प० । तर्द हिंसायाम् १.६० ॥

तल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तल प्रतिष्ठायाम् १०.८७ ॥

तस् । दि० सेट् प० । तसु उपक्षये ४.१०९ ॥

ताय् । भ्वा० सेट् आ० । तायृ सन्तानपालनयोः १.५६२ ॥

तिक् । भ्वा० सेट् आ० । तिकृ- [गत्यर्थः] १.११० ॥

तिक् । स्वा० सेट् प० । तिक- [[आस्कन्दने] गतौ च] ५.२२ ॥

तिग् । स्वा० सेट् प० । तिग [आस्कन्दने] गतौ च ५.२३ ॥

तिज् । भ्वा० सेट् आ० । तिज निशाने १.११२६ ॥

तिज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तिज निशाने (निशातने) १०.१५४ ॥

तिप् । भ्वा० अनिट् आ० । तिपृ- [क्षरणार्थः] १.४२० ॥

तिम् । दि० सेट् प० । तिम- [आर्द्रीभावे] ४.१७ ॥

तिल् । भ्वा० सेट् प० । तिल गतौ १.६१२ ॥

तिल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तिल स्नेहने १०.९६ ॥

तिल् । तु० सेट् प० । तिल स्नेहने (स्नेहे) ६.८१ ॥

तिल्ल् । भ्वा० सेट् प० । तिल्ल [गतौ] इत्येके १.६१३ ॥

तीक् । भ्वा० सेट् आ० । तीकृ- [गत्यर्थः] १.१११ ॥

तीम् । दि० सेट् प० । तीम- [आर्द्रीभावे] ४.१८ ॥

तीर (तीर्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तीर कर्मसमाप्तौ १०.४५४ ॥

तीव् । भ्वा० सेट् प० । तीव- [स्थौल्ये] १.६४६ ॥

तु । अ० सेट् (अनिट्) प० । तु (तु) गतिवृद्धिहिंसासु
                    (वृद्ध्यर्थः) । इति सौत्रो धातुः २.२९ ॥

तुज् । भ्वा० सेट् प० । तुज हिंसायाम् १.२७७ ॥

तुज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तुज- [हिंसाबलादाननिकेतनेषु] १०.४४ ॥

तुञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । तुजि पालने १.२७८ ॥

तुञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तुजि- [भाषार्थः] १०.२८५ ॥

तुञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तुजि- [हिंसाबलादाननिकेतनेषु] १०.४५ ॥

तुट् । तु० सेट् प० । तुट कलहकर्मणि ६.१०३ ॥

तुड् । भ्वा० सेट् प० । तुडृ तोडने १.४०६ ॥

तुड् । तु० सेट् प० । तुड तोडने ६.११६ ॥

तुण् । तु० सेट् प० । तुण कौटिल्ये ६.५८ ॥

तुण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । तुडि तोडने १.३०९ ॥

तुण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । (तुडि- [प्रेरणे]) १०.१६६ ॥

तुत्थ (तुत्थ्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तुत्थ आवरणे १०.४८९ ॥

तुद् । तु० अनिट् उ० । तुद व्यथने ६.१ ॥

तुप् । भ्वा० सेट् प० । तुप- [हिंसार्थः] १.४७० ॥

तुप् । तु० सेट् प० । तुप- [हिंसायाम्] ६.३२ ॥

तुफ् । भ्वा० सेट् प० । तुफ- [हिंसार्थः] १.४७४ ॥

तुफ् । तु० सेट् प० । तुफ- [हिंसायाम्] ६.३४ ॥

तुभ् । भ्वा० सेट् आ० । तुभ हिंसायाम् १.८५६ ॥

तुभ् । दि० सेट् प० । तुभ हिंसायाम् ४.१५६ ॥

तुभ् । क्र्या० सेट् प० । तुभ हिंसायाम् ९.५७ ॥

तुम्प् । भ्वा० सेट् प० । तुम्प- [हिंसार्थः] १.४७१ ॥

तुम्प् । तु० सेट् प० । तुम्प- [हिंसायाम्] ६.३३ ॥

तुम्फ् । भ्वा० सेट् प० । तुम्फ- [हिंसार्थः] १.४७५ ॥

तुम्फ् । तु० सेट् प० । तुम्फ हिंसायाम् ६.३५ ॥

तुम्ब् । भ्वा० सेट् प० । तुबि अर्दने १.४९४ ॥

तुम्ब् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तुबि अदर्शने । अर्दन इत्येके १०.१६० ॥

तुर् । जु० सेट् प० । तुर त्वरणे ३.२२ ॥

तुर्व् । भ्वा० सेट् प० । तुर्वी- [हिंसार्थः] १.६५१ ॥

तुल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तुल उन्माने १०.८८ ॥

तुष् । दि० अनिट् प० । तुष प्रीतौ ४.८१ ॥

तुस् । भ्वा० सेट् प० । तुस- [शब्दे] १.८०७ ॥

तुह् । भ्वा० सेट् प० । तुहिर्- [अर्दने] १.८३८ ॥

तूड् । भ्वा० सेट् प० । तूडृ [तोडने] इत्येके १.४०७ ॥

तूण् । चु० सेट् आ० । तूण पूरणे १०.२१२ ॥

तूर् । दि० सेट् आ० । तूरी गतित्वरणहिंसनयोः ४.४७ ॥

तूल् । भ्वा० सेट् प० । तूल निष्कर्षे १.६०५ ॥

तूष् । भ्वा० सेट् प० । तूष तुष्टौ १.७६८ ॥

तृंह् । तु० सेट् प० । तृंहू हिंसार्थाः ६.७७ ॥

तृक्ष् । भ्वा० सेट् प० । तृक्ष- [गतौ] १.७५० ॥

तृण् । त० सेट् उ० । तृणु अदने ८.६ ॥

तृद् । रु० सेट् उ० । उतृदिर् हिंसानादरयोः ७.९ ॥

तृप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तृप तृप्तौ । सन्दीपन इत्येके १०.३५१ ॥

तृप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । तृप- [सन्दीपने (इत्येके)] १०.३५५ ॥

तृप् । दि० अनिट् वेट् (७.२.४५ । रधादि०) प० । तृप प्रीणने ४.९२ ॥

तृप् । स्वा० सेट् प० । तृप प्रीणन इत्येके ५.२८ ॥

तृप् । तु० सेट् प० । तृप- [तृप्तौ] ६.२८ ॥

तृफ् । तु० सेट् प० । तृफ- [[तृप्तौ] इत्येके] ६.३० ॥

तृम्प् । तु० सेट् प० । तृम्प- तृप्तौ ६.२९ ॥

तृम्फ् । तु० सेट् प० । तृम्फ [तृप्तौ] इत्येके ६.३१ ॥

तृष् । दि० सेट् प० । ञितृष (ञितृषा) पिपासायाम् ४.१४१ ॥

तृह् । तु० सेट् प० । तृहू- [हिंसार्थः] ६.७५ ॥

तृह् । रु० सेट् प० । तृह हिंसायाम् ७.१८ ॥

तॄ । भ्वा० सेट् प० । तॄ प्लवनतरणयोः १.११२४ ॥

तेज् । भ्वा० सेट् प० । तेज पालने १.२६३ ॥

तेप् । भ्वा० सेट् आ० । तेपृ- [क्षरणार्थः] । तेपृ कम्पने च १.४२१ ॥

तेव् । भ्वा० सेट् आ० । तेवृ- [देवने] १.५७२ ॥

त्यज् । भ्वा० अनिट् प० । त्यज हानौ १.११४१ ॥

त्रंस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । त्रसि- [भाषार्थः] १०.२९२ ॥

त्रक्ष् । भ्वा० सेट् प० । त्रक्ष- [गतौ] १.७४८ ॥

त्रख् । भ्वा० सेट् प० । त्रख- [गत्यर्थः [इत्यपि केचित्]] १.१७२ ॥

त्रङ्क् । भ्वा० सेट् आ० । त्रकि- [गत्यर्थः] १.१०२ ॥

त्रङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । त्रगि- [गत्यर्थः] १.१६० ॥

त्रन्द् । भ्वा० सेट् प० । त्रदि चेष्टायाम् १.७२ ॥

त्रप् । भ्वा० सेट् आ० । त्रपूष् लज्जायाम् १.४३४ ॥

त्रप् । भ्वा० सेट् प० । त्रपि- [मित्] [इति भोजः] १.९३४ ॥

त्रस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । त्रस धारणे । ग्रहण इत्येके ।
                    वारण इत्यन्ये (धारणग्रहणवारणेषु) १०.२६९ ॥

त्रस् । दि० सेट् प० । त्रसी उद्वेगे ४.११ ॥

त्रिङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । त्रिखि- [गत्यर्थः [इत्यपि केचित्]] १.१७३ ॥

त्रुट् । चु० सेट् आ० । त्रुट छेदने १०.२२१ ॥

त्रुट् । तु० सेट् प० । त्रुट छेदने ६.१०२ ॥

त्रुप् । भ्वा० सेट् प० । त्रुप- [हिंसार्थः] १.४७२ ॥

त्रुफ् । भ्वा० सेट् प० । त्रुफ- [हिंसार्थः] १.४७६ ॥

त्रुम्प् । भ्वा० सेट् प० । त्रुम्प- [हिंसार्थः] १.४७३ ॥

त्रुम्फ् । भ्वा० सेट् प० । त्रुम्फ हिंसार्थाः १.४७७ ॥

त्रै । भ्वा० अनिट् आ० । त्रैङ् पालने १.११२० ॥

त्रौक् । भ्वा० सेट् आ० । त्रौकृ- [गत्यर्थः] १.१०४ ॥

त्वक्ष् । भ्वा० सेट् प० । त्वक्षू तनूकरणे १.७४४ ॥

त्वङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । त्वगि- [गत्यर्थः] । त्वगि कम्पने च १.१५९ ॥

त्वच् । तु० सेट् प० । त्वच संवरणे ६.२१ ॥

त्वञ्च् । भ्वा० सेट् प० । त्वञ्चु- [गत्यर्थः] १.२१९ ॥

त्वर् । भ्वा० सेट् आ० । ञित्वरा(म्) सम्भ्रमे १.८८४ ॥

त्विष् । भ्वा० अनिट् उ० । त्विष दीप्तौ १.११५६ ॥

त्सर् । भ्वा० सेट् प० । त्सर छद्मगतौ १.६३५ ॥

थङ्क् । भ्वा० सेट् प० । (थकि-) [गत्यर्थः [इत्यपि केचित्]] १.१६७ ॥

थुड् । तु० सेट् प० । थुड- [संवरणे] ६.११७ ॥

थुर्व् । भ्वा० सेट् प० । थुर्वी- [हिंसार्थः] १.६५२ ॥

दंश् । भ्वा० अनिट् प० । दंश दशने १.११४४ ॥

दंश् । चु० सेट् आ० । दशि दंशने (दर्शनदंशनयोः) १०.१९३ ॥

दंश् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । दशि- [भाषार्थः] १०.२९५ ॥

दंस् । चु० सेट् आ० । दसि दर्शनदंशनयोः १०.१९४ ॥

दंस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । दसि- [[भाषार्थः] च] १०.३१७ ॥

दक्ष् । भ्वा० सेट् आ० । दक्ष वृद्धौ शीघ्रार्थे च १.६९२ ॥

दक्ष् । भ्वा० सेट् आ० । दक्ष(म्) गतिहिंसनयोः
                    (गतिशासनयोः) (वृद्धौ शीघ्रार्थे च) १.८७४ ॥

दघ् । स्वा० सेट् प० । दघ घातने पालने च ५.३० ॥

दङ्घ् । भ्वा० सेट् प० । दघि पालने १.१८१ ॥

दण्ड (दण्ड्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । दण्ड दण्डनिपाते १०.४७२ ॥

दद् । भ्वा० सेट् आ० । दद दाने १.१७ ॥

दध् । भ्वा० सेट् आ० । दध धारणे १.८ ॥

दम् । दि० सेट् प० । दमु उपशमे ४.१०० ॥

दम्भ् । स्वा० सेट् प० । दम्भु दम्भने (दम्भे) ५.२६ ॥

दय् । भ्वा० सेट् आ० । दय दानगतिरक्षणहिंसादानेषु १.५५३ ॥

दरिद्रा । अ० सेट् प० । दरिद्रा दुर्गतौ २.६८ ॥

दल् । भ्वा० सेट् प० । दल विशरणे १.६२९ ॥

दल् । भ्वा० सेट् प० । दलि- [मित्] [इति भोजः] १.९२९ ॥

दल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । दल विदारणे १०.२८१ ॥

दश् । स्वा० सेट् प० । दाश- [हिंसायाम्] ५.३६ ॥

दस् । चु० सेट् आ० । दस [दर्शनदंशनयोः] इत्यप्येके १०.१९५ ॥

दस् । दि० सेट् प० । दसु च [उपक्षये] ४.११० ॥

दह् । भ्वा० अनिट् प० । दःअ भस्मीकरणे १.११४६ ॥

दा । भ्वा० अनिट् प० । दाण् दाने १.१०७९ ॥

दा । अ० अनिट् प० । दाप् लवने २.५४ ॥

दा । जु० अनिट् उ० । डुदाञ् दाने ३.१० ॥

दान् । भ्वा० सेट् उ० । दान खण्डने (अवखण्डने) १.११४९ ॥

दाश् । भ्वा० सेट् उ० । दाशृ दाने १.१०२५ ॥

दास् । भ्वा० सेट् उ० । दासृ दाने १.१०४१ ॥

दिन्व् । भ्वा० सेट् प० । दिवि- [प्रीणनार्थः] १.६७६ ॥

दिव् । चु० सेट् आ० । दिवु परिकूजने १०.२३० ॥

दिव् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । दिवु मर्दने १०.२४९ ॥

दिव् । दि० सेट् प० । दिवु क्रीडाविजिगीषाव्यवहारद्युतिस्तुतिमोदमदस्वप्नकान्तिगतिषु ४.१ ॥

दिश् । तु० अनिट् उ० । दिश अतिसर्जने ६.३ ॥

दिह् । अ० अनिट् उ० । दिःअ उपचये २.५ ॥

दी । दि० सेट् आ० । (ओ)दीङ् क्षये ४.२९ ॥

दीक्ष् । भ्वा० सेट् आ० । दीक्ष मौण्ड्येज्योपनयननियमव्रतादेशेषु १.६९३ ॥

दीधी । अ० सेट् आ० । दीधीङ् दीप्तिदेवनयोः २.७१ ॥

दीप् । दि० सेट् आ० । दीपी दीप्तौ ४.४५ ॥

दुःख (दुःख्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । दुःख तत्क्रियायाम् १०.४७६ ॥

दु । भ्वा० अनिट् प० । दु- [गतौ] १.१०९४ ॥

दु । स्वा० अनिट् प० । टुदु उपतापे ५.११ ॥

दुर्व् । भ्वा० सेट् प० । दुर्वी- [हिंसार्थः] १.६५३ ॥

दुल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । दुल उत्क्षेपे १०.८९ ॥

दुष् । दि० अनिट् प० । दुष वैकृत्ये ४.८२ ॥

दुह् । भ्वा० सेट् प० । दुहिर्- [अर्दने] १.८३९ ॥

दुह् । अ० अनिट् उ० । दुःअ प्रपूरणे २.४ ॥

दू । दि० सेट् आ० । (ओ)दूङ् परितापे ४.२८ ॥

दृंह् । भ्वा० सेट् प० । दृहि- [वृद्धौ] १.८३५ ॥

दृ । तु० अनिट् आ० । दृङ् आदरे ६.१४७ ॥

दृप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । दृप सन्दीपने [इत्येके] १०.३५६ ॥

दृप् । दि० अनिट् वेट् (७.२.४५ । रधादि०) प० । दृप हर्षमोहनयोः ४.९३ ॥

दृप् । तु० सेट् प० । दृप- [उत्क्लेशे] ६.३६ ॥

दृफ् । तु० सेट् प० । दृफ- [[उत्क्लेशे] इत्येके] ६.३८ ॥

दृभ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । दृभ सन्दर्भे १०.३५८ ॥

दृभ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । दृभी भये (ग्रन्थे) १०.३५७ ॥

दृभ् । तु० सेट् प० । दृभी ग्रन्थे ६.४८ ॥

दृम्प् । तु० सेट् प० । दृम्प उत्क्लेशे ६.३७ ॥

दृम्फ् । तु० सेट् प० । दृम्फ [उत्क्लेशे] इत्येके ६.३९ ॥

दृश् । भ्वा० अनिट् प० । दृशिर् प्रेक्षणे १.११४३ ॥

दृह् । भ्वा० सेट् प० । दृह- [वृद्धौ] १.८३४ ॥

दॄ । भ्वा० सेट् प० । दॄ(म्) भये १.९२० ॥

दॄ । स्वा० सेट् प० । दॄ हिंसायाम् ५.३७ ॥

दॄ । क्र्या० सेट् प० । दॄ विदारणे ९.२६ ॥

दे । भ्वा० अनिट् आ० । देङ् रक्षणे १.१११७ ॥

देव् । भ्वा० सेट् आ० । देवृ देवने १.५७३ ॥

दै । भ्वा० अनिट् प० । दैप् शोधने १.१०७३ ॥

दो । दि० अनिट् प० । दो अवखण्डने ४.४३ ॥

द्यु । अ० अनिट् प० । द्यु अभिगमने २.३५ ॥

द्युत् । भ्वा० सेट् आ० । द्युत दीप्तौ १.८४२ ॥

द्यै । भ्वा० अनिट् प० । द्यै न्यक्करणे १.१०५३ ॥

द्रम् । भ्वा० सेट् प० । द्रम- [गतौ] १.५३७ ॥

द्रा । अ० अनिट् प० । द्रा कुत्सायां गतौ २.४९ ॥

द्राख् । भ्वा० सेट् प० । द्राखृ- [शोषणालमर्थ्योः] १.१३२ ॥

द्राघ् । भ्वा० सेट् आ० । द्राघृ सामर्थ्ये । [द्राघृ आयामे च] १.१२० ॥

द्राङ्क्ष् । भ्वा० सेट् प० । द्राक्षि- [[काङ्क्षायाम्] घोरवासिते च] १.७६३ ॥

द्राड् । भ्वा० सेट् आ० । द्राडृ- [विशरेणे] १.३२२ ॥

द्राह् । भ्वा० सेट् आ० । द्राहृ निद्राक्षये । निक्षेप इत्येके १.७३३ ॥

द्रु । भ्वा० अनिट् प० । द्रु गतौ १.१०९५ ॥

द्रुण् । तु० सेट् प० । द्रुण हिंसागतिकौटिल्येषु ६.६३ ॥

द्रुह् । दि० अनिट् वेट् (७.२.४५ । रधादि०) प० । द्रुःअ जिघांसायाम् ४.९४ ॥

द्रू । क्र्या० सेट् उ० । द्रूञ् हिंसायाम् ९.१३ ॥

द्रेक् । भ्वा० सेट् आ० । द्रेकृ- [शब्दोत्साःअयोः] १.८३ ॥

द्रै । भ्वा० अनिट् प० । द्रै स्वप्ने १.१०५४ ॥

द्विष् । अ० अनिट् उ० । द्विष अप्रीतौ २.३ ॥

द्वृ । भ्वा० अनिट् प० । द्वृ संवरणे (वरणे) १.१०८३ ॥

धक्क् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । धक्क नाशने १०.८३ ॥

धण् । भ्वा० सेट् प० । धण [शब्दार्थः] इत्यपि केचित् १.५२२ ॥

धन् । जु० सेट् प० । धन धान्ये ३.२४ ॥

धन्व् । भ्वा० सेट् प० । धवि गत्यर्थाः १.६८१ ॥

धा । जु० अनिट् उ० । डुधाञ् धारणपोषणयोः । दान इत्यप्येके ३.११ ॥

धाव् । भ्वा० सेट् उ० । धावु गतिशुद्ध्योः १.६८५ ॥

धि । तु० अनिट् प० । धि धारणे ६.१४२ ॥

धिक्ष् । भ्वा० सेट् आ० । धिक्ष सन्दीपनक्लेशनजीवनेषु १.६८७ ॥

धिन्व् । भ्वा० सेट् प० । धिवि- [प्रीणनार्थः] १.६७७ ॥

धिष् । जु० सेट् प० । धिष शब्दे ३.२३ ॥

धी । दि० अनिट् आ० । (ओ)धीङ् आधारे ४.३१ ॥

धु । स्वा० अनिट् उ० । धुञ् कम्पने ५.९ ॥

धु । तु० सेट् प० । धू (धु) विधूनने ६.१३३ ॥

धुक्ष् । भ्वा० सेट् आ० । धुक्ष- [सन्दीपनक्लेशनजीवनेषु] १.६८६ ॥

धुप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । धूप- [धुप-] [भाषार्थः] १०.३०३ ॥

धुर्व् । भ्वा० सेट् प० । धुर्वी हिंसार्थाः १.६५४ ॥

धू । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । धूञ् कम्पने १०.३७२ ॥

धू । स्वा० अनिट् उ० । धूञ् [कम्पने] इत्येके ५.१० ॥

धू । तु० सेट् प० । धू (धु) विधूनने ६.१३३ ॥

धू । क्र्या० सेट् उ० । धूञ् कम्पने ९.२० ॥

धूप् । भ्वा० सेट् प० । धूप सन्तापे १.४६२ ॥

धूप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । धूप- (धुप-) [भाषार्थः] १०.३०३ ॥

धूर् । दि० सेट् आ० । धूरी- [हिंसागत्योः] ४.४८ ॥

धूश् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । धूश [कान्तिकरणे] इत्यपरे १०.१४१ ॥

धूष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । धूष [कान्तिकरणे] इत्येके १०.१४० ॥

धूस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । धूस कान्तिकरणे १०.१३९ ॥

धृ । भ्वा० अनिट् आ० । धृङ् अवध्वंसने १.१११५ ॥

धृ । भ्वा० अनिट् उ० । धृञ् धारणे १.१०४७ ॥

धृ । तु० अनिट् आ० । धृङ् अवस्थाने ६.१४८ ॥

धृज् । भ्वा० सेट् प० । धृज- [गतौ] १.२४९ ॥

धृञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । धृजि- [गतौ] १.२५० ॥

धृष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । धृष प्रसहने १०.३८८ ॥

धृष् । स्वा० सेट् प० । ञिधृषा प्रागल्भ्ये ५.२५ ॥

धॄ । क्र्या० सेट् प० । धॄ [वयोहानौ] इत्यन्ये ९.२९ ॥

धे । भ्वा० अनिट् प० । धेट् पाने १.१०५० ॥

धेप् । भ्वा० सेट् आ० । धेपृ च [गतौ] १.४३३ ॥

धोर् । भ्वा० सेट् प० । धोरृ गतिचातुर्ये १.६३४ ॥

ध्मा । भ्वा० अनिट् प० । ध्मा शब्दाग्निसंयोगयोः १.१०७६ ॥

ध्माङ्क्ष् । भ्वा० सेट् प० । ध्माक्षि [[काङ्क्षायाम्] घोरवासिते च] इत्येके १.७६६ ॥

ध्यै । भ्वा० अनिट् प० । ध्यै चिन्तायाम् १.१०५६ ॥

ध्रज् । भ्वा० सेट् प० । ध्रज- [गतौ] १.२४५ ॥

ध्रञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । ध्रजि- [गतौ] १.२४६ ॥

ध्रण् । भ्वा० सेट् प० । ध्रण- शब्दे १.५२९ ॥

ध्रस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । उध्रस [उघ्रस] उञ्छे १०.२७० ॥

ध्रस् । क्र्या० सेट् प० । उध्रस उञ्छे ९.६० ॥

ध्राख् । भ्वा० सेट् प० । ध्राखृ शोषणालमर्थ्योः १.१३३ ॥

ध्राङ्क्ष् । भ्वा० सेट् प० । ध्राक्षि- [[काङ्क्षायाम्] घोरवासिते च] १.७६४ ॥

ध्राड् । भ्वा० सेट् आ० । ध्राडृ विशरेणे १.३२३ ॥

ध्रिज् । भ्वा० सेट् प० । (ध्रिज [गतौ] च) १.२५३ ॥

ध्रु । भ्वा० अनिट् प० । ध्रु स्थैर्ये १.१०९३ ॥

ध्रु । तु० अनिट् प० । ध्रु गतिस्थैर्ययोः । ध्रुव इत्येके ६.१३५ ॥

ध्रेक् । भ्वा० सेट् आ० । ध्रेकृ शब्दोत्साःअयोः १.८४ ॥

ध्रै । भ्वा० अनिट् प० । ध्रै तृप्तौ १.१०५५ ॥

ध्वंस् । भ्वा० सेट् आ० । ध्वंसु- [अवस्रंसने] । ध्वंसु गतौ च १.८५८ ॥

ध्वज् । भ्वा० सेट् प० । ध्वज- [गतौ] १.२५१ ॥

ध्वञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । ध्वजि गतौ १.२५२ ॥

ध्वण् । भ्वा० सेट् प० । ध्वण शब्दार्थाः १.५२१ ॥

ध्वन (ध्वन्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ध्वन शब्दे १०.४३१ ॥

ध्वन् । भ्वा० सेट् प० । ध्वन शब्दे [मित्] १.९२८ ॥

ध्वन् । भ्वा० सेट् प० । ध्वन शब्दे १.९६२ ॥

ध्वन् । भ्वा० सेट् प० । ध्वनि- [मित्] [इति भोजः] १.९३३ ॥

ध्वाङ्क्ष् । भ्वा० सेट् प० । ध्वाक्षि [ध्माक्षि] [काङ्क्षायाम्] घोरवासिते च १.७६५ ॥

ध्वृ । भ्वा० अनिट् प० । ध्वृ हूर्छने १.१०८९ ॥

नक्क् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । नक्क- [नाशने] १०.८२ ॥

नक्ष् । भ्वा० सेट् प० । णक्ष गतौ १.७५२ ॥

नख् । भ्वा० सेट् प० । णख- [गत्यर्थः] १.१४२ ॥

नङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । णखि- [गत्यर्थः] १.१४३ ॥

नट् । भ्वा० सेट् प० । णट (नट) नृतौ १.३४७ ॥

नट् । भ्वा० सेट् प० । णट(म्) नृत्तौ । नतावित्येके । गतावित्यन्ये १.८९० ॥

नट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । नट अवस्यन्दने १०.१८ ॥

नट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । नट- [[भाषार्थः] च] १०.३२२ ॥

नड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । णड- [भाषार्थः] १०.३०९ ॥

नद् । भ्वा० सेट् प० । णद अव्यक्ते शब्दे १.५६ ॥

नन्द् । भ्वा० सेट् प० । टुनदि समृद्धौ १.७० ॥

नभ् । भ्वा० सेट् आ० । णभ- हिंसायाम् [अभावे-पि] १.८५५ ॥

नभ् । दि० सेट् प० । णभ- [हिंसायाम्] ४.१५५ ॥

नभ् । क्र्या० सेट् प० । णभ- [हिंसायाम्] ९.५६ ॥

नम् । -नमामनुपसर्गाद्वा [मित्] १.९४४ ॥

नम् । भ्वा० अनिट् प० । णम प्रह्वत्वे शब्दे च १.११३६ ॥

नय् । भ्वा० सेट् आ० । णय गतौ । णय रक्षणे च १.५५२ ॥

नर्द् । भ्वा० सेट् प० । नर्द- [शब्दे] १.५८ ॥

नल् । भ्वा० सेट् प० । णल गन्धे । बन्धन इत्येके १.९७२ ॥

नल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । नल  [भाषार्थः] च १०.३३३ ॥

नश् । दि० अनिट् वेट् (७.२.४५ । रधादि०) प० । णश अदर्शने ४.९१ ॥

नस् । भ्वा० सेट् आ० । णस कौटिल्ये १.७१४ ॥

नह् । दि० अनिट् उ० । णःअ बन्धने ४.६२ ॥

नाथ् । भ्वा० सेट् आ० । नाथृ याच्ञोपतापैश्वर्याशीष्षु १.७ ॥

नाध् । भ्वा० सेट् आ० । नाधृ- [याच्ञोपतापैश्वर्याशीष्षु] १.६ ॥

नास् । भ्वा० सेट् आ० । णासृ- [शब्दे] १.७१२ ॥

निंस् । अ० सेट् आ० । णिसि चुम्बने २.१७ ॥

निक्ष् । भ्वा० सेट् प० । णिक्ष चुम्बने १.७४७ ॥

निज् । जु० अनिट् उ० । णिजिर् शौचपोषणयोः ३.१२ ॥

निञ्ज् । अ० सेट् आ० । णिजि शुद्धौ २.१८ ॥

निद् । भ्वा० सेट् उ० । णिदृ- [कुत्सासन्निकर्षयोः] १.१०१२ ॥

निन्द् । भ्वा० सेट् प० । णिदि कुत्सायाम् १.६९ ॥

निन्व् । भ्वा० सेट् प० । णिवि सेचने । सेचने चेत्येके १.६७३ ॥

निल् । तु० सेट् प० । णिल गहने ६.८७ ॥

निवास (निवास्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । निवास आच्छादने १०.४२७ ॥

निश् । भ्वा० सेट् प० । णिश समाधौ १.८२३ ॥

निष् । भ्वा० सेट् प० । णिषु सेचने १.७९६ ॥

निष्क् । चु० सेट् आ० । निष्क परिमाणे १०.२०९ ॥

नी । भ्वा० अनिट् उ० । णीञ् प्रापणे १.१०४९ ॥

नील् । भ्वा० सेट् प० । णील वर्णे १.६०० ॥

नीव् । भ्वा० सेट् प० । णीव स्थौल्ये १.६४७ ॥

नु । अ० सेट् प० । णु स्तुतौ २.३० ॥

नु । तु० सेट् प० । णू (णु) स्तुतौ ६.१३२ ॥

नुद् । तु० अनिट् उ० । णुद प्रेरणे ६.२ ॥

नुद् । तु० अनिट् प० । णुद प्रेरणे ६.१६२ ॥

नू । तु० सेट् प० । णू (णु) स्तुतौ ६.१३२ ॥

नृत् । दि० सेट् प० । नृती गात्रविक्षेपे ४.१० ॥

नॄ । भ्वा० सेट् प० । नॄ(म्) नये १.९२१ ॥

नॄ । क्र्या० सेट् प० । नॄ नये ९.३० ॥

नेद् । भ्वा० सेट् उ० । णेदृ कुत्सासन्निकर्षयोः १.१०१३ ॥

नेष् । भ्वा० सेट् आ० । णेषृ- [गतौ] १.७०४ ॥

पंश् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पसि [नाशने] इत्येके १०.१०८ ॥

पंस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पसि नाशने १०.१०७ ॥

पक्ष् । भ्वा० सेट् प० । पक्ष परिग्रःअ इत्येके १.७५७ ॥

पक्ष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पक्ष परिग्रःए १०.२४ ॥

पच् । भ्वा० अनिट् उ० । डुपचष् पाके १.११५१ ॥

पञ्च् । भ्वा० सेट् आ० । पचि व्यक्तीकरणे १.१९८ ॥

पञ्च् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पचि विस्तारवचने १०.१५३ ॥

पट (पट्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पट- [ग्रन्थे] १०.३९४ ॥

पट् । भ्वा० सेट् प० । पट गतौ १.३३३ ॥

पट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पट- [भाषार्थः] १०.२८२ ॥

पठ् । भ्वा० सेट् प० । पठ व्यक्तायां वाचि १.३८१ ॥

पण् । भ्वा० सेट् आ० । पण व्यवहारे स्तुतौ च १.५०७ ॥

पण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । पडि गतौ १.३१५ ॥

पण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पडि- [नाशने] १०.१०६ ॥

पत (पत्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पत [देवशब्दे]
                    गतौ (वा) । वादन्त इत्येके १०.४०० ॥

पत् । भ्वा० सेट् प० । पतॢ गतौ १.९७९ ॥

पथ् । भ्वा० सेट् प० । पथे गतौ १.९८२ ॥

पथ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पथ [प्रक्षेपे] इत्येके १०.२९ ॥

पद (पद्) । चु० सेट् आ० । पद गतौ १०.४४० ॥

पद्  । दि० अनिट् आ० । पद गतौ ४.६५ ॥

पन् । भ्वा० सेट् आ० । पन च [व्यवहारे स्तुतौ च] १.५०८ ॥

पन्थ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पथि गतौ १०.६० ॥

पय् । भ्वा० सेट् आ० । पय- [गतौ] १.५४८ ॥

पर्ण (पर्ण्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पर्ण हरितभावे १०.४८५ ॥

पर्द् । भ्वा० सेट् आ० । पर्द कुत्सिते शब्दे १.२९ ॥

पर्प् । भ्वा० सेट् प० । पर्प- [गतौ] १.४७८ ॥

पर्ब् । भ्वा० सेट् प० । पर्ब- [गतौ] १.४८२ ॥

पर्व् । भ्वा० सेट् प० । पर्व- [पूरणे] १.६५८ ॥

पल् । भ्वा० सेट् प० । पल गतौ १.९७३ ॥

पल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पल [रक्षणे] इत्येके १०.९९ ॥

पल्यूल (पल्यूल्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पल्यूल लवनपवनयोः १०.४२३ ॥

पल्ल् । भ्वा० सेट् प० । पेलृ- (पल्ल-) [गतौ] १.६२१ ॥

पश् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पश बन्धने १०.२४४ ॥

पष (पष्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पष अनुपसर्गात् (गतौ) १०.४०१ ॥

पा । भ्वा० अनिट् प० । पा पाने १.१०७४ ॥

पा । अ० अनिट् प० । पा रक्षणे २.५१ ॥

पार (पार्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पार- [कर्मसमाप्तौ] १०.४५३ ॥

पाल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पाल रक्षणे १०.९८ ॥

पिंस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पिसि- [भाषार्थः] १०.२९३ ॥

पि । तु० अनिट् प० । पि गतौ ६.१४१ ॥

पिछ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पिछ कुट्टने १०.६१ ॥

पिज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पिज- [हिंसाबलादाननिकेतनेषु] १०.४६ ॥

पिञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पिजि- [भाषार्थः] १०.२८७ ॥

पिञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पिजि- [हिंसाबलादाननिकेतनेषु] १०.४७ ॥

पिञ्ज् । अ० सेट् आ० । पिजि वर्णे । सम्पर्चन इत्येके । उभयन्नेत्यन्ये ।
                    अवयव इत्यपरे । अव्यक्ते शब्द इतीतरे २.२० ॥

पिट् । भ्वा० सेट् प० । पिट शब्दसङ्घातयोः १.३४८ ॥

पिठ् । भ्वा० सेट् प० । पिठ हिंसासङ्क्लेशनयोः १.३९३ ॥

पिण्ठ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पिठि [सङ्घाते] इत्येके १०.१८६ ॥

पिण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । पिडि सङ्घाते १.३०७ ॥

पिण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पिडि सङ्घाते १०.१८५ ॥

पिन्व् । भ्वा० सेट् प० । पिवि- [सेचने । सेचने चेत्येके] १.६७१ ॥

पिश् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पिश [नाशने] १०.१०५ ॥

पिश् । तु० सेट् प० । पिश अवयवे । अयं दीपनायामपि ६.१७३ ॥

पिष् । रु० अनिट् प० । पिषॢ सञ्चूर्णने ७.१५ ॥

पिस् । भ्वा० सेट् प० । पिसृ- [गतौ] १.८१६ ॥

पिस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पिस गतौ १०.५० ॥

पी । दि० अनिट् आ० । पीङ् पाने ४.३६ ॥

पीड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पीड अवगाहने १०.१७ ॥

पील् । भ्वा० सेट् प० । पील प्रतिष्टम्भे १.५९९ ॥

पीव् । भ्वा० सेट् प० । पीव- [स्थौल्ये] १.६४४ ॥

पुंस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पुंस अभिवर्धणे १०.१३४ ॥

पुट (पुट्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पुट संसर्गे १०.४५५ ॥

पुट् । भ्वा० सेट् प० । पुट [मर्दने (प्रमर्दने)] इत्येके १.३६७ ॥

पुट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पुट- [भाषार्थः] १०.२८३ ॥

पुट् । तु० सेट् प० । पुट संश्लेषणे ६.९४ ॥

पुट्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पुट्ट- [अल्पीभावे] १०.३५ ॥

पुड् । भ्वा० सेट् प० । पुड [पुट] मर्दने (प्रमर्दने) १.३६५ ॥

पुड् । तु० सेट् प० । पुड उत्सर्गे ६.११४ ॥

पुण् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पुण [सङ्घाते] इत्यन्ये १०.१३३ ॥

पुण् । तु० सेट् प० । पुण कर्मणि शुभे ६.५९ ॥

पुण्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पुटि- [[भाषार्थः] च] १०.३२३ ॥

पुण्ड् । भ्वा० सेट् प० । पुडि [खण्डने] चेत्येके १.३७० ॥

पुथ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पुथ- [भाषार्थः] १०.३०६ ॥

पुथ् । दि० सेट् प० । पुथ हिंसायाम् ४.१३ ॥

पुन्थ् । भ्वा० सेट् प० । पुथि- [हिंसासङ्क्लेशनयोः] १.४६ ॥

पुर् । तु० सेट् प० । पुर अग्रगमने ६.७२ ॥

पुर्व् । भ्वा० सेट् प० । पुर्व- (पूर्व-) [पूरणे] १.६५७ ॥

पुल् । भ्वा० सेट् प० । पुल महत्त्वे १.९७५ ॥

पुल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पुल महत्त्वे १०.९० ॥

पुष् । भ्वा० सेट् प० । पुष पुष्टौ १.७९७ ॥

पुष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पुष धारणे १०.२८० ॥

पुष् । दि० अनिट् प० । पुष पुष्टौ ४.७९ ॥

पुष् । दि० सेट् प० । पुष [विभागे] च [इति केचित्] ४.१२१ ॥

पुष् । क्र्या० सेट् प० । पुष पुष्टौ ९.६५ ॥

पुष्प् । दि० सेट् प० । पुष्प विकसने ४.१६ ॥

पुस्त् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पुस्त- [आदरानादरयोः] १०.७९ ॥

पू । भ्वा० सेट् आ० । पूङ् पवने १.११२१ ॥

पू । क्र्या० सेट् उ० । पूञ् पवने ९.१४ ॥

पूज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पूज पूजायाम् १०.१४४ ॥

पूय् । भ्वा० सेट् आ० । पूयी विशरणे दुर्गन्धे च १.५५७ ॥

पूर् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पूरी आप्यायने १०.३३४ ॥

पूर् । दि० सेट् आ० । पूरी आप्यायने ४.४६ ॥

पूर्ण् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पूर्ण [सङ्घाते] इत्येके १०.१३२ ॥

पूर्व् । भ्वा० सेट् प० । पुर्व- (पूर्व-) [पूरणे] १.६५७ ॥

पूर्व् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पूर्व निकेतने इत्यन्ये १०.१८१ ॥

पूल् । भ्वा० सेट् प० । पूल सङ्घाते १.६०६ ॥

पूल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पूल सङ्घाते १०.१३१ ॥

पूष् । भ्वा० सेट् प० । पूष वृद्धौ १.७६९ ॥

पृ । जु० सेट् प० । पृ [पालनपूरणयोः] इत्येके ३.५ ॥

पृ । स्वा० अनिट् प० । पृ प्रीतौ ५.१३ ॥

पृ । तु० अनिट् आ० । पृङ् व्यायामे ६.१३८ ॥

पृच् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पृच संयमने १०.३३९ ॥

पृच् । अ० सेट् आ० । पृची सम्पर्चने (सम्पर्के) २.२४ ॥

पृच् । रु० सेट् प० । पृची सम्पर्के ७.२५ ॥

पृञ्ज् । अ० सेट् आ० । पृजि [वर्णे । सम्पर्चन इत्येके । उभयन्नेत्यन्ये ।
               अवयव इत्यपरे । अव्यक्ते शब्द इतीतरे] इत्येके २.२१ ॥

पृड् । तु० सेट् प० । पृड [सुखने] च ६.५४ ॥

पृण् । तु० सेट् प० । पृण प्रीणने ६.५५ ॥

पृथ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पृथ प्रक्षेपे १०.२८ ॥

पृष् । भ्वा० सेट् प० । पृषु- [सेचने हिंसासङ्क्लेशनयोश्च] १.८०२ ॥

पॄ । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । पॄ पूरणे १०.२२ ॥

पॄ । जु० सेट् प० । पॄ पालनपूरणयोः ३.४ ॥

पॄ । क्र्या० सेट् प० । पॄ पालनपूरणयोः९.२२ ॥

पेल् । भ्वा० सेट् प० । पेलृ- (पल्ल-) [गतौ] १.६२१ ॥

पेव् । भ्वा० सेट् आ० । पेवृ- [सेवने] १.५७७ ॥

पेष् । भ्वा० सेट् आ० । पेषृ प्रयत्ने १.७०० ॥

पेस् । भ्वा० सेट् प० । पेसृ- [गतौ] १.८१७ ॥

पै । भ्वा० अनिट् प० । पै- [शोषणे] १.१०६९ ॥

पैण् । भ्वा० सेट् प० । पैणृ गतिप्रेरणश्लेषणेषु १.५२७ ॥

प्याय् । भ्वा० सेट् आ० । ओप्यायी वृद्धौ १.५६१ ॥

प्युष् । दि० सेट् प० । प्युष- [विभागे] [इति केचित्] ४.११९ ॥

प्युस् । दि० सेट् प० । प्युस- [विभागे] [इति केचित्] ४.१२० ॥

प्यै । भ्वा० अनिट् आ० । प्यैङ् वृद्धौ १.१११९ ॥

प्रछ् । तु० अनिट् प० । प्रछ ज्ञीप्सायाम् ६.१४९ ॥

प्रथ् । भ्वा० सेट् आ० । प्रथ(म्) प्रख्याने १.८६९ ॥

प्रथ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । प्रथ प्रख्याने १०.२७ ॥

प्रस् । भ्वा० सेट् आ० । प्रस(म्) विस्तारे १.८७० ॥

प्रा । अ० अनिट् प० । प्रा पूरणे २.५६ ॥

प्री । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । प्रीञ् तर्पने १०.३७३ ॥

प्री । दि० अनिट् आ० । प्रीङ् प्रीतौ (प्रीणने) ४.३९ ॥

प्री । क्र्या० अनिट् उ० । प्रीञ् तर्पने कान्तौ च ९.२ ॥

प्रु । भ्वा० अनिट् आ० । प्रुङ्- [गतौ] १.११११ ॥

प्रुष् । भ्वा० सेट् प० । प्रुषु- [दाःए] १.८०० ॥

प्रुष् । क्र्या० सेट् प० । प्रुष- [स्नेहनसेवनपूरणेषु] ९.६३ ॥

प्रेष् । भ्वा० सेट् आ० । प्रेषृ गतौ १.७०६ ॥

प्रैण् । भ्वा० सेट् प० । प्रैणृ इत्यपि [गतिप्रेरणश्लेषणेषु] १.५२८ ॥

प्रोथ् । भ्वा० सेट् उ० । प्रोथृ पर्याप्तौ १.१००५ ॥

प्लक्ष् । भ्वा० सेट् उ० । प्लक्ष च [अदने] १.१०४० ॥

प्लिह् । भ्वा० सेट् आ० । प्लिह गतौ १.७२९ ॥

प्ली । क्र्या० अनिट् प० । प्ली गतौ ९.३९ ॥

प्लु । भ्वा० अनिट् आ० । प्लुङ् गतौ १.१११२ ॥

प्लुष् । भ्वा० सेट् प० । प्लुषु दाःए १.८०१ ॥

प्लुष् । दि० सेट् प० । प्लुष च [दाःए] ४.९ ॥

प्लुष् । दि० सेट् प० । प्लुष दाःए ४.१२२ ॥

प्लुष् । क्र्या० सेट् प० । प्लुष स्नेहनसेवनपूरणेषु ९.६४ ॥

प्लेव् । भ्वा० सेट् आ० । प्लेवृ- [[सेवने] इत्यप्येके] १.५८२ ॥

प्सा । अ० अनिट् प० । प्सा भक्षणे २.५० ॥

फक्क् । भ्वा० सेट् प० । फक्क निचैर्गतौ १.१२३ ॥

फण् । भ्वा० सेट् प० । फण(म्) गतौ (गतिदीप्त्योः) १.९५५ ॥

फल् । भ्वा० सेट् प० । ञिफला विशरणे १.५९४ ॥

फल् । भ्वा० सेट् प० । फल निष्पत्तौ १.६०८ ॥

फुल्ल् । भ्वा० सेट् प० । फुल्ल विकसने १.६१० ॥

फेल् । भ्वा० सेट् प० । फेलृ- [गतौ] १.६२२ ॥

बंह् । भ्वा० सेट् आ० । बहि- [वृद्धौ] १.७२० ॥

बठ् । भ्वा० सेट् प० । बठ [स्थौल्ये] इत्येके १.३८३ ॥

बण् । भ्वा० सेट् प० । बण [शब्दे] इत्यपि केचित् १.५३० ॥

बण्ट् । भ्वा० सेट् प० । बटि- [विभाजने] इत्येके १.३७८ ॥

बद् । भ्वा० सेट् प० । बद स्थैर्ये १.५३ ॥

बध् । भ्वा० सेट् आ० । बध बन्धने १.११२८ ॥

बध् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बध संयमने १०.२० ॥

बन्ध् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बन्ध [संयमने] इति चान्द्राः १०.२१ ॥

बन्ध् । क्र्या० अनिट् प० । बन्ध बन्धने ९.४४ ॥

बभ्र् । भ्वा० सेट् प० । वभ्र- (बभ्र-) [गत्यर्थः] १.६३८ ॥

बर्ब् । भ्वा० सेट् प० । बर्ब- [गतौ] १.४८४ ॥

बर्ह् । भ्वा० सेट् आ० । बर्ह- [प्राधान्ये] १.७२५ ॥

बर्ह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बर्ह हिंसायाम् १०.१७३ ॥

बर्ह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बर्ह- (वर्ह-) [भाषार्थः] १०.३०० ॥

बल् । भ्वा० सेट् प० । बल प्राणने धान्यावरोधे च (धान्यावरोधने च) १.९७४ ॥

बल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बल(म्) प्राणने १०.१२३ ॥

बल्ह् । भ्वा० सेट् आ० । बल्ह प्राधान्ये १.७२६ ॥

बल्ह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बल्ह- (वल्ह-) [भाषार्थः] १०.३०१ ॥

बष्क (बष्क्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बष्क दर्शने १०.४५८ ॥

बस् । दि० सेट् प० । बसु [स्तम्भे] इत्येके ४.११२ ॥

बस्त् । चु० सेट् आ० । बस्त- [अर्दने] १०.२०३ ॥

बाड् । भ्वा० सेट् आ० । बाडृ आप्लाव्ये १.३२० ॥

बाध् । भ्वा० सेट् आ० । बाधृ लोडने (विलोडने) १.५ ॥

बाह् । भ्वा० सेट् आ० । बाहृ- (वाहृ) प्रयत्ने १.७३२ ॥

बिट् । भ्वा० सेट् प० । बिट आक्रोशे १.३५५ ॥

बिन्द् । भ्वा० सेट् प० । बिदि अवयवे १.६६ ॥

बिल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बिल भेदने १०.९५ ॥

बिल् । तु० सेट् प० । बिल भेदने ६.८६ ॥

बिस् । भ्वा० सेट् प० । बिस- [गतौ] १.८२० ॥

बिस् । दि० सेट् प० । विस प्रेरणे ४.१२३ ॥

बीभ् । भ्वा० सेट् आ० । बीभृ- [[कत्थने] च] १.४४५ ॥

बुक्क् । भ्वा० सेट् प० । बुक्क भषणे १.१२६ ॥

बुक्क् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बुक्क भाषणे १०.२३८ ॥

बुङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । बुगि वर्जने १.१७७ ॥

बुध् । भ्वा० सेट् उ० । बुधिर् बोधने १.१०१६ ॥

बुध् । भ्वा० सेट् प० । बुध अवगमने १.९९४ ॥

बुध् । दि० अनिट् आ० । बुध अवगमने ४.६८ ॥

बुन्द् । भ्वा० सेट् उ० । उबुन्दिर् निशामने १.१०१७ ॥

बुस् । दि० सेट् प० । बुस [विभागे] इत्यपरे ४.११७ ॥

बुस् । दि० सेट् प० । बुस उत्सर्गे ४.१२९ ॥

बुस्त् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बुस्त आदरानादरयोः १०.८० ॥

बृंह् । भ्वा० सेट् प० । बृहि (वृहि) वृद्धौ । बृहि (वृहि) शब्दे च १.८३७ ॥

बृंह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बृहि- (वृहि-) [भाषार्थः] १०.२९९ ॥

बृह् । भ्वा० सेट् प० । बृह- (वृह-) [वृद्धौ] ।
           बृहिर् (वृहिर्) [वृद्धौ [शब्दे च]]
           इत्येके १.८३६ ॥

बृह् । तु० सेट् प० । बृहू [उद्यमने] इत्येके ६.७४ ॥

बेस् । भ्वा० सेट् प० । बेस गतौ १.८२१ ॥

बेह् । भ्वा० सेट् आ० । वेहृ- (बेहृ-) [प्रयत्ने] १.७३० ॥

ब्युस् । दि० सेट् प० । ब्युस [विभागे] इत्यन्ये ४.११६ ॥

ब्रण् । भ्वा० सेट् प० । व्रण- (ब्रण-) [शब्दार्थः] १.५१९ ॥

ब्रू । अ० सेट् (अनिट्) उ० । ब्रूञ् (ब्रूञ्) व्यक्तायां वाचि २.३९ ॥

ब्रूस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ब्रूस- [हिंसायाम्] १०.१७२ ॥

ब्ली । क्र्या० अनिट् प० । ब्ली [वरणे] इत्येके ९.३८ ॥

भक्ष् । भ्वा० सेट् उ० । भक्ष [अदने] इति मैत्रेयः १.१०३९ ॥

भक्ष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । भक्ष अदने १०.३३ ॥

भज् । भ्वा० अनिट् उ० । भज सेवायाम् १.११५३ ॥

भज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । भज विश्राणने १०.२५९ ॥

भञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । भजि- [भाषार्थः] १०.२९० ॥

भञ्ज् । रु० अनिट् प० । भञ्जो आमर्दने ७.१६ ॥

भट् । भ्वा० सेट् प० । भट भृतौ १.३४४ ॥

भट् । भ्वा० सेट् प० । भट(म्) परिभाषणे १.८८९ ॥

भण् । भ्वा० सेट् प० । भण- [शब्दार्थः] १.५१५ ॥

भण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । भडि परिभाषणे १.३०६ ॥

भण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । भडि कल्याणे १०.७७ ॥

भन्द् । भ्वा० सेट् आ० । भदि कल्याणे सुखे च १.१२ ॥

भर्त्स् । चु० सेट् आ० । भर्त्स सन्तर्जने (तर्जने) १०.२०२ ॥

भर्ब् । भ्वा० सेट् प० । भर्ब [हिंसायाम्] इत्येके १.६६२ ॥

भर्भ् । भ्वा० सेट् प० । भर्भ [हिंसायाम्] इत्यन्ये १.६६३ ॥

भर्व् । भ्वा० सेट् प० । भर्व हिंसायाम् १.६६१ ॥

भल् । भ्वा० सेट् आ० । भल- (बल-) [परिभाषणहिंसादानेषु] १.५६८ ॥

भल् । चु० सेट् आ० । भल आभण्डने १०.२२४ ॥

भल्ल् । भ्वा० सेट् आ० । भल्ल परिभाषणहिंसादानेषु १.५६९ ॥

भष् । भ्वा० सेट् प० । भष भर्त्सने १.७९१ ॥

भस् । जु० सेट् प० । भस भर्त्सनदीप्त्योः ३.१९ ॥

भस् । दि० सेट् प० । भसु [स्तम्भे] इति केचित् ४.११३ ॥

भा । अ० अनिट् प० । भा दीप्तौ २.४६ ॥

भाज (भाज्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । भाज पृथक्कर्मणि १०.४२८ ॥

भाम (भाम्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । भाम क्रोधे १०.४११ ॥

भाम् । भ्वा० सेट् आ० । भाम क्रोधे १.५०९ ॥

भाष् । भ्वा० सेट् आ० । भाष व्यक्तायां वाचि १.६९६ ॥

भास् । भ्वा० सेट् आ० । भासृ दीप्तौ १.७११ ॥

भिक्ष् । भ्वा० सेट् आ० । भिक्ष भिक्षायामलाभे लाभे च १.६९० ॥

भिद् । भ्वा० सेट् आ० । ञिमिदा स्नेहने १.८४४ ॥

भिद् । रु० अनिट् उ० । भिदिर् विदारणे ७.२ ॥

भिन्द् । भ्वा० सेट् प० । भिदि [अवयवे] इत्येके १.६७ ॥

भी । जु० अनिट् प० । ञिभी भये ३.२ ॥

भुज् । तु० अनिट् प० । भुजो कौटिल्ये ६.१५३ ॥

भुज् । रु० अनिट् प० । भुज पालनाभ्यवहारयोः ७.१७ ॥

भू । भ्वा० सेट् प० । भू सत्तायाम् १.१ ॥

भू । चु० सेट् उ० (१.३.७४) (आ०) । भू प्राप्तौ १०.३८२ ॥

भू । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । भुवो-वकल्कने ।
                    मिश्रीकरण इत्येके । चिन्तन इत्यन्ये १०.२७७ ॥

भूष् । भ्वा० सेट् प० । भूष- [अलङ्कारे] १.७७७ ॥

भूष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । भूष अलङ्कारे १०.२५५ ॥

भृंश् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । भृशि- [[भाषार्थः] च] १०.३१८ ॥

भृंश् । दि० सेट् प० । भृंशु- [अधःपतने] ४.१३७ ॥

भृ । भ्वा० अनिट् उ० । भृञ् भरणे १.१०४५ ॥

भृ । जु० अनिट् उ० । डुभृञ् धारणपोषणयोः ३.६ ॥

भृज् । भ्वा० सेट् आ० । भृजी भर्जने १.२०२ ॥

भृड् । तु० सेट् प० । भृड निमज्जने इत्येके ६.१२९ ॥

भृश् । दि० सेट् प० । भृशु- [अधःपतने] ४.१३६ ॥

भॄ । क्र्या० सेट् प० । भॄ भर्त्सने । भरने-प्येके ९.२४ ॥

भेष् । भ्वा० सेट् उ० । भेषृ भये । गतावित्येके १.१०२६ ॥

भ्यस् । भ्वा० सेट् आ० । भ्यस भये १.७१५ ॥

भ्रंश् । भ्वा० सेट् आ० । भ्रंशु [अवस्रंसने] इत्यपि केचित् १.८६० ॥

भ्रंश् । दि० सेट् प० । भ्रंशु अधःपतने ४.१३८ ॥

भ्रंस् । भ्वा० सेट् आ० । भ्रंसु अवस्रंसने १.८५९ ॥

भ्रक्ष् । भ्वा० सेट् उ० । भ्रक्ष- [अदने] १.१०३७ ॥

भ्रज्ज् । तु० अनिट् उ० । भ्रस्ज पाके ६.४ ॥

भ्रण् । भ्वा० सेट् प० । भ्रण- [शब्दार्थः] १.५२० ॥

भ्रम् । भ्वा० सेट् प० । भ्रमु चलने १.९८५ ॥

भ्रम् । दि० सेट् प० । भ्रमु अनवस्थाने ४.१०२ ॥

भ्रस्ज् । तु० अनिट् उ० । भ्रस्ज पाके ६.४ ॥

भ्राज् । भ्वा० सेट् आ० । टुभ्राजृ- [दीप्तौ] १.९५७ ॥

भ्राज् । भ्वा० सेट् आ० । भ्राजृ दीप्तौ १.२०५ ॥

भ्राश् । भ्वा० सेट् आ० । टुभ्राशृ- [दीप्तौ] १.९५८ ॥

भ्री । क्र्या० अनिट् प० । भ्री भये । भरण इत्येके ९.४१ ॥

भ्रूण् । चु० सेट् आ० । भ्रूण आशाविशङ्कयोः (आशायाम्) १०.२१३ ॥

भ्रेज् । भ्वा० सेट् आ० । भ्रेजृ- [दीप्तौ] १.२०४ ॥

भ्रेष् । भ्वा० सेट् उ० । भ्रेषृ- [गतौ] १.१०२७ ॥

भ्लक्ष् । भ्वा० सेट् उ० । भ्लक्ष अदने १.१०३८ ॥

भ्लाश् । भ्वा० सेट् आ० । टुभ्लाशृ दीप्तौ १.९५९ ॥

भ्लेष् । भ्वा० सेट् उ० । भ्लेषृ गतौ १.१०२८ ॥

मंह् । भ्वा० सेट् आ० । महि वृद्धौ १.७२१ ॥

मंह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । महि [भाषार्थः] च १०.३३० ॥

मख् । भ्वा० सेट् प० । मख- [गत्यर्थः] १.१४० ॥

मङ्क् । भ्वा० सेट् आ० । मकि मण्डने १.९४ ॥

मङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । मखि- [गत्यर्थः] १.१४१ ॥

मङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । मगि- [गत्यर्थः] १.१५७ ॥

मङ्घ् । भ्वा० सेट् आ० । मघि गत्याक्षेपे । गतौ गत्यारम्भे चेत्यपरे । मघि कैतवे च १.११७ ॥

मङ्घ् । भ्वा० सेट् प० । मघि मण्डने १.१८३ ॥

मच् । भ्वा० सेट् आ० । मच- [कल्कने । कथन इत्यन्ये] १.१९५ ॥

मज्ज् । तु० अनिट् प० । टुमस्जो शुद्धौ ६.१५१ ॥

मञ्च् । भ्वा० सेट् आ० । मचि धारणोच्छ्रायपूजनेषु १.१९७ ॥

मठ् । भ्वा० सेट् प० । मठ मदनिवासयोः १.३८४ ॥

मण् । भ्वा० सेट् प० । मण- [शब्दार्थः] १.५१६ ॥

मण्ठ् । भ्वा० सेट् आ० । मठि- [शोके] १.२९६ ॥

मण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । मडि च [विभाजने] १.३०५ ॥

मण्ड् । भ्वा० सेट् प० । मडि भूषायाम् १.३६१ ॥

मण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मडि भूषायां हर्षे च १०.७६ ॥

मथ् । भ्वा० सेट् प० । मथे विलोडने १.९८३ ॥

मद् । चु० सेट् आ० । मद तृप्तियोगे १०.२२९ ॥

मद् । दि० सेट् प० । मदी हर्षे ४.१०५ ॥

मद् । मदी हर्षग्लेपनयोः [मित्] १.९२७ ॥

मन् । चु० सेट् आ० । मान स्तम्भे १०.२३३ ॥

मन् । दि० अनिट् आ० । मन ज्ञाने ४.७३ ॥

मन् । त० सेट् आ० । मनु अवबोधने ८.९ ॥

मन्त्र् । चु० सेट् आ० । मत्रि गुप्तपरिभाषणे १०.१९९ ॥

मन्थ् । भ्वा० सेट् प० । मथि हिंसासङ्क्लेशनयोः १.४८ ॥

मन्थ् । भ्वा० सेट् प० । मन्थ विलोडने १.४४ ॥

मन्थ् । क्र्या० सेट् प० । मन्थ विलोडने ९.४७ ॥

मन्द् । भ्वा० सेट् आ० । मदि स्तुतिमोदमदस्वप्नकान्तिगतिषु १.१३ ॥

मभ्र् । भ्वा० सेट् प० । मभ्र-  [गत्यर्थः] १.६३९ ॥

मय् । भ्वा० सेट् आ० । मय- [गतौ] १.५४९ ॥

मर्च् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मर्च [शब्दार्थः] च १०.१५१ ॥

मर्ब् । भ्वा० सेट् प० । मर्ब- [गतौ] १.४८५ ॥

मर्व् । भ्वा० सेट् प० । मर्व पूरणे १.६५९ ॥

मल् । भ्वा० सेट् आ० । मल- [धारणे] १.५६६ ॥

मल्ल् । भ्वा० सेट् आ० । मल्ल धारणे १.५६७ ॥

मव् । भ्वा० सेट् प० । मव बन्धने १.६८३ ॥

मव्य् । भ्वा० सेट् प० । मव्य बन्धने १.५८५ ॥

मश् । भ्वा० सेट् प० । मश शब्दे १.८२५ ॥

मष् । भ्वा० सेट् प० । मष- [हिंसार्थः] १.७८८ ॥

मष्क् । भ्वा० सेट् आ० । मस्क- (मष्क) [गत्यर्थः] १.१०७ ॥

मस् । दि० सेट् प० । मसी परिमाने ४.१३१ ॥

मस्क् । भ्वा० सेट् आ० । मस्क- (मष्क) [गत्यर्थः] १.१०७ ॥

मस्ज् । तु० अनिट् प० । टुमस्जो शुद्धौ ६.१५१ ॥

मह (मह्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मह पूजायाम् १०.४०६ ॥

मह् । भ्वा० सेट् प० । मह पूजायाम् १.८३१ ॥

मा । अ० अनिट् प० । मा माने २.५७ ॥

मा । जु० अनिट् आ० । माङ् माने शब्दे च ३.७ ॥

मा । दि० अनिट् आ० । माङ् माने ४.३७ ॥

माङ्क्ष् । भ्वा० सेट् प० । माक्षि काङ्क्षायाम् १.७६२ ॥

मान् । भ्वा० सेट् आ० । मान पूजायाम् १.११२७ ॥

मान् । चु० सेट् आ० । मन [स्तम्भे] इत्येके १०.२३४ ॥

मान् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मान पूजायाम् १०.३८१ ॥

मार्ग् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मार्ग अन्वेषणे १०.३८४ ॥

मार्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मार्ज शब्दार्थौ १०.१५० ॥

माह् । भ्वा० सेट् उ० । माहृ माने १.१०४२ ॥

मि । स्वा० अनिट् उ० । डुमिञ् प्रक्षेपने ५.४ ॥

मिछ् । तु० सेट् प० । मिछ उत्क्लेशे ६.१७ ॥

मिञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मिजि- [भाषार्थः] १०.२८६ ॥

मिथ् । भ्वा० सेट् उ० । मिथृ- [[मेधाहिंसनयोः] इत्येके] १.१००८ ॥

मिद् । भ्वा० सेट् उ० । मिदृ- [मेधाहिंसनयोः] १.१००६ ॥

मिद् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मिद [स्नेहने] इत्येके १०.१२ ॥

मिद् । दि० सेट् प० । ञिमिदा स्नेहने ४.१५८ ॥

मिध् । भ्वा० सेट् उ० । मिधृ [मेधाहिंसनयोः] इत्यन्ये १.१०१० ॥

मिन्द् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मिदि स्नेहने १०.११ ॥

मिन्व् । भ्वा० सेट् प० । मिवि- [सेचने । सेचने चेत्येके] १.६७२ ॥

मिल् । तु० सेट् उ० । मिल सङ्गमे (सङ्गमने) ६.१६५ ॥

मिल् । तु० सेट् प० । मिल श्लेषणे ६.९१ ॥

मिश् । भ्वा० सेट् प० । मिश- [शब्दे] १.८२४ ॥

मिश्र (मिश्र्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मिश्र सम्पर्के १०.४६६ ॥

मिष् । भ्वा० सेट् प० । मिषु- [सेचने] १.७९५ ॥

मिष् । तु० सेट् प० । मिष स्पर्धायाम् ६.७९ ॥

मिह् । भ्वा० अनिट् प० । मिःअ सेचने १.११४७ ॥

मी । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मी गतौ १०.३६१ ॥

मी । दि० अनिट् आ० । (ओ)मीङ् हिंसायाम् ४.३२ ॥

मी । क्र्या० अनिट् उ० । मीञ् हिंसायाम् (बन्धने) (माने) ९.४ ॥

मीम् । भ्वा० सेट् प० । मीमृ गतौ । मीमृ शब्दे च १.५३९ ॥

मील् । भ्वा० सेट् प० । मील- [निमेषणे] १.५९५ ॥

मीव् । भ्वा० सेट् प० । मीव- [स्थौल्ये] १.६४५ ॥

मुङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । (मुखि-) [गत्यर्थः [इत्यपि केचित्]] १.१६६ ॥

मुच् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मुच प्रमोचने मोदने च
            (प्रमोचनमोदनयोः) १०.२७२ ॥

मुच् । तु० अनिट् उ० । मुचॢ मोक्षणे (मोचने) ६.१६६ ॥

मुज् । भ्वा० सेट् प० । मुज- [शब्दार्थः] १.२८३ ॥

मुञ्च् । भ्वा० सेट् आ० । मुचि कल्कने । कथन इत्यन्ये १.१९६ ॥

मुञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । मुजि शब्दार्थाः १.२८४ ॥

मुट् । भ्वा० सेट् प० । मुट- [मर्दने (प्रमर्दने)] इत्येके १.३६६ ॥

मुट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मुट सञ्चूर्णने १०.१०४ ॥

मुट् । तु० सेट् प० । मुट आक्षेपप्रमर्दनयोः ६.१०१ ॥

मुड् । भ्वा० सेट् प० । मुड- [मुट-] [मर्दने (प्रमर्दने)] १.३६४ ॥

मुण् । तु० सेट् प० । मुण प्रतिज्ञाने ६.६० ॥

मुण्ठ् । भ्वा० सेट् आ० । मुठि पालने १.२९८ ॥

मुण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । मुडि मार्जने १.३०८ ॥

मुण्ड् । भ्वा० सेट् प० । मुडि खण्डने १.३६९ ॥

मुद् । भ्वा० सेट् आ० । मुद हर्षे १.१६ ॥

मुद् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मुद संसर्गे १०.२६८ ॥

मुर् । तु० सेट् प० । मुर संवेष्टने (सञ्चेष्टने) ६.६९ ॥

मुर्छ् । भ्वा० सेट् प० । मुर्छा मोहनसमुच्छ्राययोः १.२४० ॥

मुर्व् । भ्वा० सेट् प० । मुर्वी बन्धने १.६५६ ॥

मुष् । क्र्या० सेट् प० । मुष स्तेये ९.६६ ॥

मुस् । दि० सेट् प० । मुस खण्डने ४.१३० ॥

मुस्त् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मुस्त सङ्घाते १०.१२६ ॥

मुह् । दि० अनिट् वेट् (७.२.४५ । रधादि०) प० । मुःअ वैचित्त्ये ४.९५ ॥

मू । भ्वा० सेट् आ० । मूङ् बन्धने १.११२२ ॥

मू । क्र्या० सेट् उ० । मूञ् बन्धने ९.१५ ॥

मूत्र (मूत्र्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मूत्र प्रस्रवणे १०.४५१ ॥

मूल् । भ्वा० सेट् प० । मूल प्रतिष्ठायाम् १.६०७ ॥

मूल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मूल रोहने १०.९२ ॥

मूष् । भ्वा० सेट् प० । मूष स्तेये १.७७० ॥

मृ । तु० अनिट् आ० । मृङ् प्राणत्यागे ६.१३९ ॥

मृक्ष् । भ्वा० सेट् प० । मृक्ष सङ्घाते १.७५४ ॥

मृग (मृग्) । चु० सेट् आ० । मृग अन्वेषणे १०.४४२ ॥

मृज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मृजू शौचालङ्कारयोः १०.३८६ ॥

मृज् । अ० सेट् प० । मृजू [मृजूष्] शुद्धौ २.६१ ॥

मृड् । तु० सेट् प० । मृड सुखने ६.५३ ॥

मृड् । क्र्या० सेट् प० । मृड (क्षोदे) सुखे च ९.५२ ॥

मृण् । तु० सेट् प० । मृण हिंसायाम् ६.५७ ॥

मृण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । (मृडि- [प्रेरणे]) १०.१६५ ॥

मृद् । क्र्या० सेट् प० । मृद क्षोदे ९.५१ ॥

मृध् । भ्वा० सेट् उ० । मृधु उन्दने १.१०१५ ॥

मृश् । तु० अनिट् प० । मृश आमर्शणे ६.१६१ ॥

मृष् । भ्वा० सेट् प० । मृषु सेचने । मृषु सहने च १.८०४ ॥

मृष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) (आ०) । मृष (मृष) तितिक्षायाम् १०.३८७ ॥

मृष् । दि० सेट् उ० । मृष तितिक्षायाम् ४.६० ॥

मॄ । क्र्या० सेट् प० । मॄ हिंसायाम् ९.२५ ॥

मे । भ्वा० अनिट् आ० । मेङ् प्रणिदाने १.१११६ ॥

मेथ् । भ्वा० सेट् उ० । मेथृ [मेधाहिंसनयोः] इत्येके १.१००९ ॥

मेद् । भ्वा० सेट् उ० । मेदृ मेधाहिंसनयोः १.१००७ ॥

मेध् । भ्वा० सेट् उ० । मेधृ [मेधाहिंसनयोः] इत्यन्ये । मेधृ सङ्गमे च १.१०११ ॥

मेप् । भ्वा० सेट् आ० । मेपृ- [गतौ] १.४२९ ॥

मेव् । भ्वा० सेट् आ० । मेवृ- [सेवने] १.५७८ ॥

मोक्ष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । मोक्ष आसने (असने) १०.२५६ ॥

म्ना । भ्वा० अनिट् प० । म्ना अभ्यासे १.१०७८ ॥

म्रक्ष् । भ्वा० सेट् प० । म्रक्ष [सङ्घाते] इत्येके १.७५५ ॥

म्रक्ष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । म्रक्ष छेदने १०.१७१ ॥

म्रक्ष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । म्रक्ष म्लेच्छने १०.१६८ ॥

म्रछ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । म्रछ [म्लेच्छने] इत्येके १०.१६९ ॥

म्रद् । भ्वा० सेट् आ० । म्रद(म्) मर्दने १.८७१ ॥

म्रुच् । भ्वा० सेट् प० । म्रुचु- [गत्यर्थः] १.२२२ ॥

म्रुञ्च् । भ्वा० सेट् प० । म्रुञ्चु- [गत्यर्थः] १.२२० ॥

म्रेट् । भ्वा० सेट् प० । म्रेटृ- [उन्मादे] १.३२७ ॥

म्रेड् । भ्वा० सेट् प० । म्रेडृ उन्मादे १.३२८ ॥

म्लुच् । भ्वा० सेट् प० । म्लुचु गत्यर्थाः १.२२३ ॥

म्लुञ्च् । भ्वा० सेट् प० । म्लुञ्चु- [गत्यर्थः] १.२२१ ॥ 
म्लेछ् । भ्वा० सेट् प० । म्लेछ अव्यक्ते शब्दे १.२३३ ॥

म्लेछ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । म्लेछ- [छेदने] । म्लेछ अव्यक्तायां वाचि १०.१७० ॥

म्लेट् । भ्वा० सेट् प० । म्लेटृ [उन्मादे] इत्येके १.३२९ ॥

म्लेव् । भ्वा० सेट् आ० । म्लेवृ सेवने १.५७९ ॥

म्लै । भ्वा० अनिट् प० । म्लै हर्षक्षये १.१०५२ ॥

यक्ष् । चु० सेट् आ० । यक्ष पूजायाम् १०.२१५ ॥

यज् । भ्वा० अनिट् उ० । यज देवपूजासङ्गतिकरणदानेषु १.११५७ ॥

यत् । भ्वा० सेट् आ० । यती प्रयत्ने १.३० ॥

यत् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । यत निकारोपस्कारयोः १०.२६१ ॥

यन्त्र् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । यत्रि सङ्कोचने १०.३ ॥

यभ् । भ्वा० अनिट् प० । यभ मैथुने (विपरीतमैथुने) १.११३५ ॥

यम् । भ्वा० अनिट् प० । यम उपरमे १.११३९ ॥

यम् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । यम(म्) [यम] च परिवेषणे । चान्मित् १०.११९ ॥

यम् । यमो-परिवेषणे [मित्] १.९५३ ॥

यस् । दि० सेट् प० । यसु प्रयत्ने ४.१०७ ॥

या । अ० अनिट् प० । या प्रापणे २.४४ ॥

याच् । भ्वा० सेट् उ० । टुयाचृ याच्ञायाम् १.१००१ ॥

यु । चु० सेट् आ० । यु जुगुप्सायाम् १०.२३५ ॥

यु । अ० सेट् प० । यु मिश्रेणे-भिश्रणे च २.२७ ॥

यु । क्र्या० अनिट् उ० । युञ् बन्धने ९.११ ॥

युङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । युगि- [वर्जने] १.१७५ ॥

युछ् । भ्वा० सेट् प० । युछ प्रमादे १.२४२ ॥

युज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । युज- [संयमने] १०.३३८ ॥

युज् । दि० अनिट् आ० । युज समाधौ ४.७४ ॥

युज् । रु० अनिट् उ० । युजिर् योगे ७.७ ॥

युत् । भ्वा० सेट् आ० । युतृ- [भासणे] १.३१ ॥

युध् । दि० अनिट् आ० । युध सम्प्रहारे ४.६९ ॥

युप् । दि० सेट् प० । युप- [विमोहने] ४.१४८ ॥

यूष् । भ्वा० सेट् प० । यूष हिंसायाम् १.७७५ ॥

येष् । भ्वा० सेट् आ० । येषृ [प्रयत्ने] इत्यन्ये १.७०२ ॥

यौट् । भ्वा० सेट् प० । यौटृ बन्धे १.३२६ ॥

रंह् । भ्वा० सेट् प० । रहि गतौ १.८३३ ॥

रंह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रहि- [[भाषार्थः] च] १०.३२९ ॥

रक् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रक- [आस्वादने] १०.२६२ ॥

रक्ष् । भ्वा० सेट् प० । रक्ष पालने १.७४६ ॥

रख् । भ्वा० सेट् प० । रख- [गत्यर्थः] १.१४४ ॥

रग् । भ्वा० सेट् प० । रगे(म्) शङ्कायाम् १.८९४ ॥

रग् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रग [आस्वादने] इत्यन्ये १०.२६५ ॥

रघ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रघ [आस्वादने] इत्येके १०.२६४ ॥

रङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । रखि- [गत्यर्थः] १.१४५ ॥

रङ्ग (रङ्ग्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रङ्ग गतौ १०.३९७ ॥

रङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । रगि- [गत्यर्थः] १.१५३ ॥

रङ्घ् । भ्वा० सेट् आ० । रघि- [गत्यर्थः] १.११२ ॥

रङ्घ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रघि- [[भाषार्थः] च] १०.३२६ ॥

रच (रच्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रच प्रतियत्ने १०.४०३ ॥

रञ्ज् । -रञ्जो-मन्ताश्च [मित्] १.९४० ॥

रञ्ज् । भ्वा० अनिट् उ० । रञ्ज रागे १.११५४ ॥

रञ्ज् । दि० अनिट् उ० । रञ्ज रागे ४.६३ ॥

रट (रट्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रट परिभाषणे १०.४६२ ॥

रट् । भ्वा० सेट् प० । रट [परिभाषणे] इत्येके १.३८७ ॥

रट् । भ्वा० सेट् प० । रट परिभाषणे १.३३४ ॥

रठ् । भ्वा० सेट् प० । रठ परिभाषणे १.३८६ ॥

रण् । भ्वा० सेट् प० । रण(म्) गतौ १.९०४ ॥

रण् । भ्वा० सेट् प० । रण- [शब्दार्थः] १.५१३ ॥

रण् । भ्वा० सेट् प० । रणि- [मित्] [इति भोजः] १.९३२ ॥

रण्व् । भ्वा० सेट् प० । रवि- [गत्यर्थः] १.६८० ॥

रद् । भ्वा० सेट् प० । रद विलेखने १.५५ ॥

रध् । दि० अनिट् वेट् (७.२.४५ । रधादि०) प० । रध हिंसासंराद्ध्योः ४.९० ॥

रप् । भ्वा० सेट् प० । रप- [व्यक्तायां वाचि] १.४६७ ॥

रफ् । भ्वा० सेट् प० । रफ- [गतौ] १.४७९ ॥

रभ् । भ्वा० अनिट् आ० । रभ राभस्ये १.११२९ ॥

रम् । भ्वा० अनिट् आ० । रमु क्रीडायाम् । रम इति माधवः १.९८९ ॥

रम्फ् । भ्वा० सेट् प० । रफि- [गतौ] १.४८० ॥

रम्ब् । भ्वा० सेट् आ० । रबि- [शब्दे] १.४३६ ॥

रम्भ् । भ्वा० सेट् आ० । रभि [शब्दे] क्वचित्पठ्यते (इत्येके) १.४४९ ॥

रय् । भ्वा० सेट् आ० । रय गतौ १.५५४ ॥

रस (रस्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रस आस्वादनस्नेहनयोः १०.४७७ ॥

रस् । भ्वा० सेट् प० । रस शब्दे १.८१० ॥

रह (रह्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रह त्यागे १०.३९६ ॥

रह् । भ्वा० सेट् प० । रह त्यागे १.८३२ ॥

रह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रह(म्) त्यागे १०.१२२ ॥

रा । अ० अनिट् प० । रा दाने २.५२ ॥

राख् । भ्वा० सेट् प० । राखृ- [शोषणालमर्थ्योः] १.१३० ॥

राघ् । भ्वा० सेट् आ० । राघृ- [सामर्थ्ये] १.११८ ॥

राज् । भ्वा० सेट् उ० । राजृ दीप्तौ १.९५६ ॥

राध् । दि० अनिट् प० । राधो-कर्मकाद्वृद्धावेव ४.७७ ॥

राध् । स्वा० अनिट् प० । राध- [संसिद्धौ] ५.१८ ॥

रास् । भ्वा० सेट् आ० । रासृ शब्दे १.७१३ ॥

रि । स्वा० सेट् प० । रि- [ऋ-] [हिंसायाम्] ५.३२ ॥

रि । तु० अनिट् प० । रि- [गतौ] ६.१४० ॥

रिख् । भ्वा० सेट् प० । रिख- [गत्यर्थः [इत्यपि केचित्]] १.१६८ ॥

रिङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । रिखि- [गत्यर्थः [इत्यपि केचित्]] १.१६९ ॥

रिङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । रिगि- [गत्यर्थः] १.१६४ ॥

रिच् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रिच वियोजनसम्पर्चनयोः १०.३४८ ॥

रिच् । रु० अनिट् उ० । रिचिर् विरेचने ७.४ ॥

रिण्व् । भ्वा० सेट् प० । रिवि- [गत्यर्थः] १.६७९ ॥

रिफ् । तु० सेट् प० । रिफ कत्थनयुद्धनिन्दाहिंसादानेषु ६.२६ ॥

रिश् । तु० अनिट् प० । रिश हिंसायाम् ६.१५६ ॥

रिष् । भ्वा० सेट् प० । रिष हिंसार्थाः १.७९० ॥

रिष् । दि० सेट् प० । रिष हिंसायाम् ४.१४४ ॥

रिह् । तु० सेट् प० । रिह [कत्थनयुद्धनिन्दाहिंसादानेषु] इत्येके ६.२७ ॥

री । दि० अनिट् आ० । (ओ)रीङ् श्रवणे ४.३३ ॥

री । क्र्या० अनिट् प० । री गतिरेषणयोः ९.३५ ॥

रुंश् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रुशि- [[भाषार्थः] च] १०.३१९ ॥

रुंस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रुसि- [[भाषार्थः] च] १०.३२१ ॥

रु । भ्वा० अनिट् आ० । रुङ् गतिरोषणयोः १.१११४ ॥

रु । अ० सेट् प० । रु शब्दे २.२८ ॥

रुच् । भ्वा० सेट् आ० । रुच दीप्तावभिप्रीतौ च १.८४७ ॥

रुज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रुज हिंसायाम् १०.३३५ ॥

रुज् । तु० अनिट् प० । रुजो भङ्गे ६.१५२ ॥

रुट् । भ्वा० सेट् आ० । रुट- [उपघाते (प्रतिघाते)] १.८४९ ॥

रुट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रुट [रोषे] इत्येके १०.१८८ ॥

रुट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रुट- [[भाषार्थः] च] १०.३१४ ॥

रुठ् । भ्वा० सेट् प० । रुठ- [उपघाते] १.३८९ ॥

रुण्ट् । भ्वा० सेट् प० । रुटि- [स्तेये] १.३७१ ॥

रुण्ठ् । भ्वा० सेट् प० । रुठि [गतौ] १.४०० ॥

रुण्ठ् । भ्वा० सेट् प० । रुठि- [[स्तेये] इत्येके] १.३७३ ॥

रुण्ड् । भ्वा० सेट् प० । रुडि- [[स्तेये] इत्यपरे] १.३७५ ॥

रुद् । अ० सेट् प० । रुदिर् अश्रुविमोचने २.६२ ॥

रुध् । रु० अनिट् उ० । रुधिर् आवरणे ७.१ ॥

रुप् । दि० सेट् प० । रुप- [विमोहने] ४.१४९ ॥

रुश् । तु० अनिट् प० । रुश- [हिंसायाम्] ६.१५५ ॥

रुष् । भ्वा० सेट् प० । रुष- [हिंसार्थः] १.७८९ ॥

रुष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रुष रोषे १०.१८७ ॥

रुष् । दि० सेट् प० । रुष [हिंसायाम्] (रोषे) ४.१४३ ॥

रुह् । भ्वा० अनिट् प० । रुःअ बीजजन्मनि प्रादुर्भावे च १.९९५ ॥

रूक्ष (रूक्ष्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रूक्ष पारुष्ये १०.४५२ ॥

रूप (रूप्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । रूप रूपक्रियायाम् १०.४७९ ॥

रूष् । भ्वा० सेट् प० । रूष भूषायाम् १.७७२ ॥

रेक् । भ्वा० सेट् आ० । रेकृ शङ्कायाम् १.८५ ॥

रेज् । भ्वा० सेट् आ० । (रेजृ दीप्तौ) १.२०६ ॥

रेट् । भ्वा० सेट् उ० । रेटृ परिभाषणे १.१००२ ॥

रेप् । भ्वा० सेट् आ० । रेपृ- [गतौ] १.४३० ॥

रेभ् । भ्वा० सेट् आ० । रेभृ शब्दे १.४४७ ॥

रेव् । भ्वा० सेट् आ० । रेवृ प्लवगतौ १.५८४ ॥

रेष् । भ्वा० सेट् आ० । रेषृ- [अव्यक्ते शब्दे] १.७०७ ॥

रै । भ्वा० अनिट् प० । रै शब्दे १.१०५७ ॥

रोड् । भ्वा० सेट् प० । रोडृ- [उन्मादे] १.४१२ ॥

रौड् । भ्वा० सेट् प० । रौडृ अनादरे १.४११ ॥

लक्ष् । चु० सेट् आ० । लक्ष आलोचने १०.२१९ ॥

लक्ष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लक्ष दर्शनाङ्कनयोः १०.६ ॥

लख् । भ्वा० सेट् प० । लख- [गत्यर्थः] १.१४६ ॥

लग् । भ्वा० सेट् प० । लगे(म्) सङ्गे १.८९५ ॥

लग् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लग आस्वादने १०.२६३ ॥

लङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । लखि- [गत्यर्थः] १.१४७ ॥

लङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । लगि- [गत्यर्थः] १.१५४ ॥

लङ्घ् । भ्वा० सेट् आ० । लघि गत्यर्थः । लघि भोजननिवृत्तावपि १.११३ ॥

लङ्घ् । भ्वा० सेट् प० । लघि शोषणे (भाषायां दीप्तौ सीमातिक्रमे च) १.१८२ ॥

लङ्घ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लघि- [[भाषार्थः] च] १०.३२७ ॥

लङ्घ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लघि- [भाषार्थः] १०.२९१ ॥

लछ् । भ्वा० सेट् प० । लछ- [लक्षणे] १.२३४ ॥

लज (लज्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लज प्रकाशने १०.४६३ ॥

लज् । भ्वा० सेट् प० । लज- [भर्जने] १.२७१ ॥

लज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लज [अपवारणे] इत्येके १०.१६ ॥

लज् । तु० सेट् आ० । ओलजी- [व्रीडायाम् (व्रीडे)] ६.१० ॥

लज्ज् । तु० सेट् आ० । ओलस्जी व्रीडायाम् (व्रीडे) ६.११ ॥

लञ्ज् (लञ्ज्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लजि [प्रकाशने] इत्येके १०.४६५ ॥

लञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । लजि भर्जने १.२७२ ॥

लञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लजि- [[भाषार्थः] च] १०.३१५ ॥

लञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लजि- [हिंसाबलादाननिकेतनेषु] १०.४८ ॥

लट् । भ्वा० सेट् प० । लट बाल्ये १.३३५ ॥

लड् । भ्वा० सेट् प० । लड विलासे १.४१५ ॥

लड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लड उपसेवायाम् १०.१० ॥

लड् । जिह्वोन्मथने लडिः [मित्] १.९२६ ॥

लण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ओलडि [ओलडि] उत्क्षेपने । उलडि इत्यन्ये १०.१३ ॥

लण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लडि- [[भाषार्थः] च] १०.३३१ ॥

लप् । भ्वा० सेट् प० । लप व्यक्तायां वाचि १.४६८ ॥

लभ् । भ्वा० अनिट् आ० । डुलभष् प्राप्तौ १.११३० ॥

लम्ब् । भ्वा० सेट् आ० । लबि [शब्दे] अवस्रंसने (च) १.४३९ ॥

लम्ब् । भ्वा० सेट् आ० । लबि- [शब्दे] १.४३७ ॥

लम्भ् । भ्वा० सेट् आ० । लभि च [[शब्दे] क्वचित्पठ्यते] १.४५० ॥

लय् । भ्वा० सेट् आ० । लय च [गतौ] १.५५५ ॥

लर्ब् । भ्वा० सेट् प० । लर्ब- [गतौ] १.४८३ ॥

लल् । भ्वा० सेट् प० । लल [विलासे] इत्येके (ईप्सायाम्) १.४१६ ॥

लल् । चु० सेट् आ० । लल ईप्सायाम् १०.२१० ॥

लष् । भ्वा० सेट् उ० । लष कान्तौ १.१०३३ ॥

लस् । भ्वा० सेट् प० । लस [शब्दे] श्लेषणक्रीडनयोः (च) १.८११ ॥

लस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लस शिल्पयोगे १०.२५३ ॥

लस्ज् । तु० सेट् आ० । ओलस्जी व्रीडायाम् (व्रीडे) ६.११ ॥

ला । अ० अनिट् प० । ला आदाने (दाने) २.५३ ॥

लाख् । भ्वा० सेट् प० । लाखृ- [शोषणालमर्थ्योः] १.१३१ ॥

लाघ् । भ्वा० सेट् आ० । लाघृ- [सामर्थ्ये] १.११९ ॥

लाज् । भ्वा० सेट् प० । लाज- [[भर्जने] भर्त्सने च] १.२७३ ॥

लाञ्छ् । भ्वा० सेट् प० । लाछि लक्षणे १.२३५ ॥

लाञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । लाजि [भर्जने] भर्त्सने च १.२७४ ॥

लाभ (लाभ्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लाभ प्रेरणे १०.४८२ ॥

लिख् । भ्वा० सेट् प० । लिख- [गत्यर्थः [इत्यपि केचित्]] १.१७० ॥

लिख् । तु० सेट् प० । लिख अक्षरविन्यासे ६.९२ ॥

लिङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । लिखि- [गत्यर्थः [इत्यपि केचित्]] १.१७१ ॥

लिङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । लिगि गत्यर्थाः १.१६५ ॥

लिङ्ग् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लिगि चित्रीकरणे १०.२६७ ॥

लिञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लिजि- [भाषार्थः] १०.२८८ ॥

लिप् । तु० अनिट् उ० । लिप उपदेःए ६.१६९ ॥

लिश् । दि० अनिट् आ० । लिश अल्पीभावे ४.७६ ॥

लिश् । तु० अनिट् प० । लिश गतौ ६.१५७ ॥

लिह् । अ० अनिट् उ० । लिःअ आस्वादने २.६ ॥

ली । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ली द्रवीकरणे १०.३४३ ॥

ली । दि० अनिट् आ० । (ओ)लीङ् श्लेषणे ४.३४ ॥

ली । क्र्या० अनिट् प० । ली श्लेषणे ९.३६ ॥

लुञ्च् । भ्वा० सेट् प० । लुञ्च अपनयने १.२१४ ॥

लुञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लुजि हिंसाबलादाननिकेतनेषु १०.४९ ॥

लुञ्ज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लुजि- [भाषार्थः] १०.२८९ ॥

लुट् । भ्वा० सेट् आ० । लुट- [उपघाते (प्रतिघाते)] १.८५० ॥

लुट् । भ्वा० सेट् प० । लुट विलोडने १.३५१ ॥

लुट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लुट- [भाषार्थः] १०.२८४ ॥

लुट् । दि० सेट् प० । लुट विलोडने ४.१३३ ॥

लुट् । तु० सेट् प० । लुट संश्लेषणे ६.१०९ ॥

लुठ् । भ्वा० सेट् आ० । लुठ [उपघाते (प्रतिघाते)] १.८५१ ॥

लुठ् । भ्वा० सेट् प० । लुठ- [उपघाते] १.३९० ॥

लुठ् । दि० सेट् प० । लुठ [विलोडने] इत्येके ४.१३४ ॥

लुठ् । तु० सेट् प० । लुठ [संश्लेषणे] इत्येके ६.११० ॥

लुड् । भ्वा० सेट् प० । लुड [विलोडने] इत्येके १.३५२ ॥

लुड् । तु० सेट् प० । लुड [संश्लेषणे] इत्यन्ये ६.१११ ॥

लुण्ट् । भ्वा० सेट् प० । लुटि स्तेये १.३७२ ॥

लुण्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लुण्ट स्तेये १०.३९ ॥

लुण्ठ् । भ्वा० सेट् प० । लुठि [स्तेये] इत्येके १.३७४ ॥

लुण्ठ् । भ्वा० सेट् प० । लुठि आलस्ये प्रतिघाते च १.३९८ ॥

लुण्ठ् । भ्वा० सेट् प० । लुठि गतौ १.४०१ ॥

लुण्ठ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लुण्ठ [स्तेये] इति केचित् १०.४० ॥

लुण्ड् । भ्वा० सेट् प० । लुडि [स्तेये] इत्यपरे १.३७६ ॥

लुन्थ् । भ्वा० सेट् प० । लुथि- [हिंसासङ्क्लेशनयोः] १.४७ ॥

लुप् । दि० सेट् प० । लुप विमोहने ४.१५० ॥

लुप् । तु० अनिट् उ० । लुपॢ छेदने ६.१६७ ॥

लुभ् । दि० सेट् प० । लुभ गार्द्ध्ये (गार्ध्न्ये) ४.१५३ ॥

लुभ् । तु० सेट् प० । लुभ विमोहने ६.२५ ॥

लुम्ब् । भ्वा० सेट् प० । लुबि- [अर्दने] १.४९३ ॥

लुम्ब् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लुबि- [अदर्शने । अर्दन इत्येके] १०.१५९ ॥

लू । क्र्या० सेट् उ० । लूञ् छेदने ९.१६ ॥

लूष् । भ्वा० सेट् प० । लूष- [भूषायाम्] १.७७१ ॥

लूष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लूष हिंसायाम् १०.१०० ॥

लेप् । भ्वा० सेट् आ० । लेपृ गतौ १.४३१ ॥

लोक् । भ्वा० सेट् आ० । लोकृ दर्शने १.८० ॥

लोक् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लोकृ- [भाषार्थः] १०.३०७ ॥

लोच् । भ्वा० सेट् आ० । लोचृ दर्शने १.१८८ ॥

लोच् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । लोचृ- [भाषार्थः] १०.३०८ ॥

लोड् । भ्वा० सेट् प० । लोडृ उन्मादे १.४१३ ॥

लोष्ट् । भ्वा० सेट् आ० । लोष्ट सङ्घाते १.२९१ ॥

वक्ष् । भ्वा० सेट् प० । वक्ष रोषे । सङ्घात इत्येके १.७५३ ॥

वख् । भ्वा० सेट् प० । वख- [गत्यर्थः] १.१३८ ॥

वङ्क् । भ्वा० सेट् आ० । वकि कौटिल्ये १.९३ ॥

वङ्क् । भ्वा० सेट् आ० । वकि- [गत्यर्थः] १.१०० ॥

वङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । वखि- [गत्यर्थः] १.१३९ ॥

वङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । वगि- [गत्यर्थः] १.१५६ ॥

वङ्घ् । भ्वा० सेट् आ० । वघि- [गत्याक्षेपे । गतौ गत्यारम्भे चेत्यपरे] १.११६ ॥

वच् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वच परिभाषणे १०.३८० ॥

वच् । अ० अनिट् प० । वच परिभाषणे २.५८ ॥

वज् । भ्वा० सेट् प० । वज- [गतौ] १.२८५ ॥

वञ्च् । भ्वा० सेट् प० । वञ्चु- [गत्यर्थः] १.२१६ ॥

वञ्च् । चु० सेट् आ० । वञ्चु प्रलम्भने १०.२२७ ॥

वट (वट्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वट ग्रन्थे १०.३९५ ॥

वट (वट्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वट विभाजने १०.४६१ ॥

वट् । भ्वा० सेट् प० । वट वेष्टने १.३३७ ॥

वट् । भ्वा० सेट् प० । वट(म्)- [परिभाषणे] १.८८८ ॥

वठ् । भ्वा० सेट् प० । वठ स्थौल्ये १.३८२ ॥

वण् । भ्वा० सेट् प० । वण- [शब्दार्थः] १.५१४ ॥

वण्ट् (वण्ट्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) ।
            वटि- [[प्रकाशने] इत्येके] १०.४६४ ॥

वण्ट् । भ्वा० सेट् प० । वटि- विभाजने १.३७७ ॥

वण्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वटि विभाजने १०.७३ ॥

वण्ठ् । भ्वा० सेट् आ० । वठि एकचर्यायाम् १.२९५ ॥

वण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । वडि विभाजने १.३०४ ॥

वण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वडि [विभाजने] इत्येके १०.७४ ॥

वद् । भ्वा० सेट् प० । वद व्यक्तायां वाचि १.११६४ ॥

वद् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) (आ०) । वद (वद) सन्देशवचने १०.३७९ ॥

वन् । भ्वा० सेट् प० । वन शब्दे १.५३३ ॥

वन् । भ्वा० सेट् प० । वन- [सम्भक्तौ] १.५३४ ॥

वन् । भ्वा० सेट् प० । वनु(म्) च नोच्यते (नोपलभ्यते) १.९१५ ॥

वन् । त० सेट् आ० (प०) । वनु (वनु) याचने ८.८ ॥

वन् । वनु- [[अनुपसर्गाद्वा] च] [मित्] १.९४७ ॥

वन्द् । भ्वा० सेट् आ० । वदि अभिवादनस्तुत्योः १.११ ॥

वप् । भ्वा० अनिट् उ० । डुवप (टुवप) बीजसन्ताने । छेदने-पि १.११५८ ॥

वभ्र् । भ्वा० सेट् प० । वभ्र- (बभ्र-) [गत्यर्थः] १.६३८ ॥

वम् । -वमां [अनुपसर्गाद्वा] च [मित्] १.९४८ ॥

वम् । भ्वा० सेट् प० । टुवम उद्गिरणे १.९८४ ॥

वय् । भ्वा० सेट् आ० । वय- [गतौ] १.५४७ ॥

वर (वर्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वर ईप्सायाम् १०.३९० ॥

वर्च् । भ्वा० सेट् आ० । वर्च दीप्तौ १.१८६ ॥

वर्ण (वर्ण्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वर्ण वर्णक्रियाविस्तारगुणवचनेषु ।
            बहुलमेतन्निदर्शनम् (इत्येके) १०.४८४ ॥

वर्ण् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वर्ण- [प्रेरणे] । वर्ण वर्णन इत्येके १०.२५ ॥

वर्ध् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वर्ध छेदनपूरनयोः १०.१५६ ॥

वर्ष् । भ्वा० सेट् आ० । वर्ष स्नेहने १.६९७ ॥

वर्ह् । भ्वा० सेट् आ० । वर्ह- [परिभाषणहिंसाच्छादनेषु] १.७२७ ॥

वर्ह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बर्ह- (वर्ह-) [भाषार्थः] १०.३०० ॥

वर्ह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वर्ह [हिंसायाम्] इत्येके १०.१७५ ॥

वल् । भ्वा० सेट् आ० । वल- (बल-) [संवरणे सञ्चलने च] १.५६४ ॥

वल् । भ्वा० सेट् प० । वलि- [मित्] [इति भोजः] १.९३० ॥

वल्क् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वल्क परिभाषणे १०.५४ ॥

वल्ग् । भ्वा० सेट् प० । वल्ग- [गत्यर्थः] १.१५२ ॥

वल्भ् । भ्वा० सेट् आ० । वल्भ भोजने १.४५६ ॥

वल्ल् । भ्वा० सेट् आ० । वल्ल संवरणे सञ्चलने च १.५६५ ॥

वल्ह् । भ्वा० सेट् आ० । वल्ह परिभाषणहिंसाच्छादनेषु १.७२८ ॥

वल्ह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बल्ह- (वल्ह-) [भाषार्थः] १०.३०१ ॥

वश् । अ० सेट् प० । वश कान्तौ २.७५ ॥

वष् । भ्वा० सेट् प० । वष- [हिंसार्थः] १.७८७ ॥

वष्क् । भ्वा० सेट् आ० । वस्क- (वष्क-) [गत्यर्थः] १.१०६ ॥

वस (वस्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वस निवासे १०.४८८ ॥

वस् । भ्वा० अनिट् प० । वस निवासे १.११६० ॥

वस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वस स्नेहच्छेदापहरणेषु १०.२७३ ॥

वस् । अ० सेट् आ० । वस आच्छादने २.१३ ॥

वस् । दि० सेट् प० । वसु स्तम्भे ४.१११ ॥

वस्क् । भ्वा० सेट् आ० । वस्क- (वष्क-) [गत्यर्थः] १.१०६ ॥

वस्त् । चु० सेट् आ० । वस्त [अर्दने] इत्येके १०.२०५ ॥

वह् । भ्वा० अनिट् उ० । वःअ प्रापणे १.११५९ ॥

वा । अ० अनिट् प० । वा गतिगन्धनयोः २.४५ ॥

वाङ्क्ष् । भ्वा० सेट् प० । वाक्षि- [काङ्क्षायाम्] १.७६१ ॥

वाञ्छ् । भ्वा० सेट् प० । वाछि इच्छायाम् १.२३६ ॥

वाड् । भ्वा० सेट् आ० । वाडृ [आप्लाव्ये] इत्येके १.३२१ ॥

वात (वात्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वात सुखसेवनयोः १०.४२४ ॥

वावृत् । दि० सेट् आ० । वावृतु [वरणे (वर्तने)] इति केचित् ४.५६ ॥

वाश् । दि० सेट् आ० । वाशृ शब्दे ४.५९ ॥

वास (वास्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वास उपसेवायाम् १०.४२६ ॥

वाह् । भ्वा० सेट् आ० । बाहृ- (वाहृ) प्रयत्ने १.७३२ ॥

विच् । रु० अनिट् उ० । विचिर् पृथग्भावे ७.५ ॥

विछ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । विछ- [भाषार्थः] १०.३०४ ॥

विछ् । तु० सेट् प० । विछ गतौ ६.१५९ ॥

विज् । जु० अनिट् उ० । विजिर् पृथग्भावे ३.१३ ॥

विज् । तु० सेट् आ० । ओविजी भयचलनयोः ६.९ ॥

विज् । रु० सेट् प० । ओविजी भयचलनयोः ७.२३ ॥

विट् । भ्वा० सेट् प० । विट शब्दे १.३५४ ॥

विथ् । भ्वा० सेट् आ० । विथृ- [याचने] १.३३ ॥

विद् । चु० सेट् आ० । विद चेतनाख्याननिवासेषु १०.२३२ ॥

विद् । अ० सेट् प० । विद ज्ञाने २.५९ ॥

विद् । दि० अनिट् आ० । विद सत्तायाम् ४.६७ ॥

विद् । तु० सेट् उ० । विदॢ लाभे ६.१६८ ॥

विद् । रु० अनिट् आ० । विद विचारणे ७.१३ ॥

विध् । तु० सेट् प० । विध विधाने ६.५० ॥

विप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । विप- [क्षेपे] चेत्येके १०.१३८ ॥

विल् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । विल क्षेपे १०.९४ ॥

विल् । तु० सेट् प० । विल संवरणे ६.८५ ॥

विश् । तु० अनिट् प० । विश प्रवेशने ६.१६० ॥

विष् । भ्वा० सेट् प० । विषु- [सेचने] १.७९४ ॥

विष् । जु० अनिट् उ० । विषॢ व्याप्तौ ३.१४ ॥

विष् । क्र्या० अनिट् प० । विष विप्रयोगे ९.६२ ॥

विष्क (विष्क्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । विष्क दर्शने १०.४८६ ॥

विष्क् । चु० सेट् आ० । विष्क हिंसायाम् १०.२०७ ॥

विस् । भ्वा० सेट् प० । विस- [गतौ] १.८१८ ॥

विस् । दि० सेट् प० । बिस [प्रेरणे] इत्येके ४.१२४ ॥

वी । अ० अनिट् प० । वी गतिप्रजनकान्त्यसनखादनेषु २.४३ ॥

वीज् । भ्वा० सेट् आ० । (वीज गतौ) १.२०९ ॥

वीर (वीर्) । चु० सेट् आ० । वीर विक्रान्तौ १०.४४५ ॥

वुङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । वुगि [वर्जने] इत्येके १.१७८ ॥

वुस् । दि० सेट् प० । वुस [विभागे] इति केचित् ४.११८ ॥

वृंह् । भ्वा० सेट् प० । बृहि (वृहि) वृद्धौ । बृहि (वृहि) शब्दे च १.८३७ ॥

वृंह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । बृहि- (वृहि-) [भाषार्थः] १०.२९९ ॥

वृ । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वृञ् आवरणे १०.३४५ ॥

वृ । स्वा० सेट् उ० । वृञ् वरणे ५.८ ॥

वृ । क्र्या० सेट् आ० । वृङ् सम्भक्तौ ९.४५ ॥

वृक् । भ्वा० सेट् आ० । वृक आदाने १.९७ ॥

वृक्ष् । भ्वा० सेट् आ० । वृक्ष वरणे १.६८८ ॥

वृज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वृजी वर्जने १०.३४४ ॥

वृज् । अ० सेट् आ० । वृजी वर्जने २.२२ ॥

वृज् । रु० सेट् प० । वृजी वर्जने ७.२४ ॥

वृञ्ज् । अ० सेट् आ० । वृजि [वर्जने] इत्येके २.२३ ॥

वृण् । तु० सेट् प० । वृण च [प्रीणने] ६.५६ ॥

वृत् । भ्वा० सेट् आ० । वृतु वर्तने १.८६२ ॥

वृत् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वृतु- [भाषार्थः] १०.३१२ ॥

वृत् । दि० सेट् आ० । वृतु वरणे (वर्तने) ४.५५ ॥

वृध् । भ्वा० सेट् आ० । वृधु वृधौ १.८६३ ॥

वृध् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वृधु भाषार्थाः १०.३१३ ॥

वृश् । दि० सेट् प० । वृश वरणे ४.१३९ ॥

वृष् । भ्वा० सेट् प० । वृषु- [सेचने हिंसासङ्क्लेशनयोश्च] १.८०३ ॥

वृष् । चु० सेट् आ० । वृष शक्तिबन्धने १०.२२८ ॥

वृह् । भ्वा० सेट् प० । बृह- (वृह-) [वृद्धौ] । बृहिर्
        (वृहिर्) [वृद्धौ [शब्दे च]]  इत्येके १.८३६ ॥

वृह् । तु० सेट् प० । वृहू उद्यमने ६.७३ ॥

वॄ । क्र्या० सेट् उ० । वॄञ् वरणे ९.१९ ॥

वॄ । क्र्या० सेट् प० । वॄ वरणे । भरण इत्येके ९.२३ ॥

वे । भ्वा० अनिट् उ० । वेञ् तन्तुसन्ताने १.११६१ ॥

वेण् । भ्वा० सेट् उ० । वेणृ गतिज्ञानचिन्तानिशामनवादित्रग्रहणेषु १.१०१८ ॥

वेथ् । भ्वा० सेट् आ० । वेथृ याचने १.३४ ॥

वेन् । भ्वा० सेट् उ० । वेनृ [गतिज्ञानचिन्तानिशामनवादित्रग्रहणेषु] इत्येके १.१०१९ ॥

वेप् । भ्वा० सेट् आ० । टुवेपृ कम्पने १.४२५ ॥

वेल (वेल्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । वेल कालोपदेशे १०.४२१ ॥

वेल् । भ्वा० सेट् प० । वेलृ- [चलने] १.६१४ ॥

वेल्ल् । भ्वा० सेट् प० । वेल्ल (वेह्ल) चलने १.६१९ ॥

वेवी । अ० सेट् आ० । वेवीङ् वेतिना तुल्ये २.७२ ॥

वेष्ट् । भ्वा० सेट् आ० । वेष्ट वेष्टने १.२८८ ॥

वेस् । भ्वा० सेट् प० । वेस- [गतौ] १.८१९ ॥

वेह् । भ्वा० सेट् आ० । वेहृ- (बेहृ-) [प्रयत्ने] १.७३० ॥

वेह्ल् । भ्वा० सेट् प० । वेल्ल (वेह्ल) चलने १.६२० ॥

वै । भ्वा० अनिट् प० । ओवै शोषणे १.१०७० ॥

व्यच् । तु० सेट् प० । व्यच व्याजीकरणे ६.१३ ॥

व्यथ् । भ्वा० सेट् आ० । व्यथ(म्) भयसञ्चलनयोः १.८६८ ॥

व्यध् । दि० अनिट् प० । व्यध ताडने ४.७८ ॥

व्यप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । व्यप क्षेपे १०.१३६ ॥

व्यय (व्यय्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । व्यय वित्तसमुत्सर्गे १०.४७८ ॥

व्यय् । भ्वा० सेट् उ० । व्यय गतौ १.१०२४ ॥

व्यय् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । व्यय- [क्षेपे [चत्येके]] १०.१३७ ॥

व्युष् । दि० सेट् प० । व्युष दाःए ४.८ ॥

व्युष् । दि० सेट् प० । व्युष विभागे ४.११४ ॥

व्युस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । व्युस [हसने । सहने चेत्येके] इत्येके १०.२७६ ॥

व्युस् । दि० सेट् प० । व्युस [विभागे] इत्येके ४.११५ ॥

व्ये । भ्वा० अनिट् उ० । व्येञ् संवरणे १.११६२ ॥

व्रज् । भ्वा० सेट् प० । (व्रज-) [गतौ] १.२४७ ॥

व्रज् । भ्वा० सेट् प० । व्रज गतौ १.२८६ ॥

व्रज् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । व्रज मार्गसंस्कारगत्योः १०.१०९ ॥

व्रञ्ज् । भ्वा० सेट् प० । (व्रजि-) [गतौ] १.२४८ ॥

व्रण (व्रण्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । व्रण गात्रविचूर्णने १०.४८३ ॥

व्रण् । भ्वा० सेट् प० । व्रण- (ब्रण-) [शब्दार्थः] १.५१९ ॥

व्रश्च् । तु० सेट् प० । ओव्रश्चू छेदने ६.१२ ॥

व्री । दि० अनिट् आ० । (ओ)व्रीङ् वृणोत्यर्थे ४.३५ ॥

व्री । क्र्या० अनिट् प० । व्री वरणे ९.४० ॥

व्रीड् । दि० सेट् प० । व्रीड चोदने लज्जायां च ४.२१ ॥

व्रुड् । तु० सेट् प० । व्रुड संवरणे ६.१२७ ॥

व्रूष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । व्रूष [हिंसायाम्] इत्यन्ये १०.१७६ ॥

व्रूस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । व्रूस- [[हिंसायाम्] इत्येके] १०.१७४ ॥

व्ली । क्र्या० अनिट् प० । व्ली वरणे ९.३७ ॥

शंस् । भ्वा० सेट् प० । शंसु स्तुतौ । दुर्गतावपीत्येके (इति दुर्गः) १.८२९ ॥

शक् । दि० अनिट् उ० । शक विभाषितो मर्षणे ४.८४ ॥

शक् । स्वा० अनिट् प० । शकॢ शक्तौ ५.१७ ॥

शङ्क् । भ्वा० सेट् आ० । शकि शङ्कायाम् १.९१ ॥

शच् । भ्वा० सेट् आ० । शच व्यक्तायां वाचि १.१८९ ॥

शट् । भ्वा० सेट् प० । शट रुजाविशरणगत्यवसादनेषु १.३३६ ॥

शठ (शठ्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शठ- [सम्यगवभाषणे] १०.३९२ ॥

शठ् । भ्वा० सेट् प० । शठ [हिंसासङ्क्लेशनयोः] कैतवे च १.३९४ ॥

शठ् । चु० सेट् आ० । शठ श्लाघायाम् १०.२१४ ॥

शठ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शठ- [असंस्कारगत्योः] १०.४१ ॥

शण् । भ्वा० सेट् प० । शण(म्)- [[गतौ] दाने च] ।
                  शण गतावित्यन्ये १.९०६ ॥

शण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । शडि रुजायां सङ्घाते च १.३१३ ॥

शद् । भ्वा० अनिट् प० । शदॢ शातने १.९९१ ॥

शद् । तु० अनिट् प० । शदॢ शातने ६.१६४ ॥

शप् । भ्वा० अनिट् उ० । शप आक्रोशे १.११५५ ॥

शप् । दि० अनिट् उ० । शप आक्रोशे ४.६४ ॥

शब्द् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शब्द [भाषणे]
                  (शब्दक्रियायाम् ।) उपसर्गादाविष्कारे च १०.२३९ ॥

शम् । चु० सेट् आ० । शम- [आलोचने] १०.२१८ ॥

शम् । दि० सेट् प० । शमु उपशमे ४.९८ ॥

शम् । शमो दर्शने [मित्] १.९५२ ॥

शम्ब् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शम्ब [सम्बन्धने] च १०.३१ ॥

शर्ब् । भ्वा० सेट् प० । शर्ब- [गतौ] १.४८९ ॥

शर्व् । भ्वा० सेट् प० । शर्व- [हिंसायाम्] १.६६८ ॥

शल् । भ्वा० सेट् आ० । शल चलनसंवरणयोः १.५६३ ॥

शल् । भ्वा० सेट् प० । शल- [गतौ] १.९७७ ॥

शल्भ् । भ्वा० सेट् आ० । शल्भ कत्थने १.४५५ ॥

शव् । भ्वा० सेट् प० । शव गतौ १.८२६ ॥

शश् । भ्वा० सेट् प० । शश प्लुतगतौ १.८२७ ॥

शष् । भ्वा० सेट् प० । शष- [हिंसार्थः] १.७८६ ॥

शस् । भ्वा० सेट् प० । शसु हिंसायाम् १.८२८ ॥

शाख् । भ्वा० सेट् प० । शाखृ- [व्याप्तौ] १.१३४ ॥

शाड् । भ्वा० सेट् आ० । शाडृ श्लाघायाम् १.३२४ ॥

शान् । भ्वा० सेट् उ० । शान तेजने (अवतेजने) १.११५० ॥

शान्त्व् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शान्त्व [सामप्रयोगे] इत्येके १०.५२ ॥

शास् । अ० सेट् प० । शासु अनुशिष्टौ २.७० ॥

शि । स्वा० अनिट् उ० । शिञ् निशाने ५.३ ॥

शिक्ष् । भ्वा० सेट् आ० । शिक्ष विद्योपादाने १.६८९ ॥

शिङ्ख् । भ्वा० सेट् प० । शिखि [गत्यर्थः] इत्यपि केचित् १.१७४ ॥

शिङ्घ् । भ्वा० सेट् प० । शिघि आघ्राणे १.१८४ ॥

शिञ्ज् । अ० सेट् आ० । शिजि अव्यक्ते शब्दे २.१९ ॥

शिट् । भ्वा० सेट् प० । शिट- [अनादरे] १.३४० ॥

शिल् । तु० सेट् प० । शिल- [उञ्छे] ६.८९ ॥

शिष् । भ्वा० सेट् प० । शिष- [हिंसार्थः] १.७८३ ॥

शिष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शिष असर्वोपयोगे १०.३४९ ॥

शिष् । रु० अनिट् प० । शिषॢ विशेषणे ७.१४ ॥

शी । अ० सेट् आ० । शीङ् स्वप्ने २.२६ ॥

शीक् । भ्वा० सेट् आ० । शीकृ सेचने १.७८ ॥

शीक् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शीक आमर्षणे १०.३६३ ॥

शीक् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शीक- [[भाषार्थः] च] १०.३२० ॥

शीभ् । भ्वा० सेट् आ० । शीभृ [[कत्थने] च] १.४४४ ॥

शील (शील्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शील उपधारणे १०.४१९ ॥

शील् । भ्वा० सेट् प० । शील समाधौ १.६०१ ॥

शुक् । भ्वा० सेट् प० । शुक गतौ १.१२७ ॥

शुच् । भ्वा० सेट् प० । शुच शोके १.२१० ॥

शुच् । दि० सेट् उ० । ईशुचिर् पूतीभावे ४.६१ ॥

शुच्य् । भ्वा० सेट् प० । शुच्य अभिषवे १.५९० ॥

शुठ् । भ्वा० सेट् प० । शुठ गतिप्रतिघाते (प्रतिघाते) १.३९५ ॥

शुठ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शुठ आलस्ये १०.१४६ ॥

शुण्ठ् । भ्वा० सेट् प० । शुठि [गतिप्रतिघाते (प्रतिघाते)] इत्येके १.३९६ ॥

शुण्ठ् । भ्वा० सेट् प० । शुठि शोषणे १.३९९ ॥

शुण्ठ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शुठि शोषणे १०.१४७ ॥

शुध् । दि० अनिट् प० । शुध शौचे ४.८८ ॥

शुन् । तु० सेट् प० । शुन गतौ ६.६२ ॥

शुन्ध् । भ्वा० सेट् प० । शुन्ध शुद्धौ १.७७ ॥

शुन्ध् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शुन्ध शौचकर्मणि १०.३६९ ॥

शुभ् । भ्वा० सेट् आ० । शुभ दीप्तौ १.८५३ ॥

शुभ् । भ्वा० सेट् प० । शुभ- [भाषने । भासन इत्येके । हिंसायामित्यन्ये] १.५०० ॥

शुभ् । तु० सेट् प० । शुभ- [शोभार्थे] ६.४६ ॥

शुम्भ् । भ्वा० सेट् प० । शुम्भ भाषने । भासन इत्येके । हिंसायामित्यन्ये १.५०१ ॥

शुम्भ् । तु० सेट् प० । शुम्भ शोभार्थे ६.४७ ॥

शुल्क् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शुल्क अतिसर्जने (अतिस्पर्शने) १०.११० ॥

शुल्ब् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शुल्ब माने १०.१०१ ॥

शुष् । दि० अनिट् प० । शुष शोषणे ४.८० ॥

शूर (शूर्) । चु० सेट् आ० । शूर- [विक्रान्तौ] १०.४४४ ॥

शूर् । दि० सेट् आ० । शूरी हिंसास्तम्भनयोः (हिंसस्तम्भयोः) ४.५२ ॥

शूर्प् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शूर्प च [माने] १०.१०२ ॥

शूल् । भ्वा० सेट् प० । शूल रुजायां सङ्घाते च १.६०४ ॥

शूष् । भ्वा० सेट् प० । शूष प्रसवे १.७७३ ॥

शृध् । भ्वा० सेट् आ० । शृधु शब्दकुत्सायाम् १.८६४ ॥

शृध् । भ्वा० सेट् उ० । शृधु- [उन्दने] १.१०१४ ॥

शृध् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । शृधु प्रसहने १०.२६० ॥

शॄ । क्र्या० सेट् प० । शॄ हिंसायाम् ९.२१ ॥

शेल् । भ्वा० सेट् प० । शेलृ गतौ १.६२३ ॥

शेव् । भ्वा० सेट् आ० । शेवृ- [[सेवने] इत्यप्येके] १.५८० ॥

शै । भ्वा० अनिट् प० । शै- [पाके] १.१०६६ ॥

शो । दि० अनिट् प० । शो तनूकरणे ४.४० ॥

शोण् । भ्वा० सेट् प० । शोणृ वर्णगत्योः १.५२४ ॥

शौट् । भ्वा० सेट् प० । शौटृ गर्वे १.३२५ ॥

श्चुत् । भ्वा० सेट् प० । श्चुतिर् [आसेचने] इत्येके १.४१ ॥

श्च्युत् । भ्वा० सेट् प० । श्च्युतिर् क्षरणे १.४२ ॥

श्नथ् । भ्वा० सेट् प० । श्नथ(म्)- [हिंसार्थः] १.९०९ ॥

श्मील् । भ्वा० सेट् प० । श्मील- [निमेषणे] १.५९६ ॥

श्यन्द् । भ्वा० सेट् आ० । स्यन्दू प्रस्रवणे १.८६५ ॥

श्यु । भ्वा० अनिट् आ० । च्युङ्- [गतौ] १.११०८ ॥

श्यै । भ्वा० अनिट् आ० । श्यैङ् गतौ १.१११८ ॥

श्रंश् । भ्वा० सेट् आ० । स्रंसु- (श्रंसु- श्रंशु-) [अवस्रंसने] १.८५७ ॥

श्रंस् । भ्वा० सेट् आ० । स्रंसु- (श्रंसु- श्रंशु-) [अवस्रंसने] १.८५७ ॥

श्रङ्क् । भ्वा० सेट् आ० । श्रकि- [गतौ] १.८९ ॥

श्रङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । श्रगि- (श्वगि- ष्वगि-) [गत्यर्थः] १.१६१ ॥

श्रण् । भ्वा० सेट् प० । श्रण(म्) [गतौ] दाने च १.९०७ ॥

श्रण् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । श्रण दाने १०.६३ ॥

श्रथ (श्रथ्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । श्रथ दौर्बल्ये १०.४०९ ॥

श्रथ् । भ्वा० सेट् प० । श्रथ(म्)- [हिंसार्थः] १.९०८ ॥

श्रथ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । श्रथ प्रयत्ने । प्रस्थान इत्येके १०.१९ ॥

श्रथ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । श्रथ मोक्षणे । हिंसायामित्येके १०.३६० ॥

श्रन्थ् । भ्वा० सेट् आ० । श्रथि शैथिल्ये १.३५ ॥

श्रन्थ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । श्रन्थ- [सन्दर्भे] १०.३७४ ॥

श्रन्थ् । क्र्या० सेट् प० । श्रन्थ विमोचनप्रतिहर्षयोः ९.४६ ॥

श्रन्थ् । क्र्या० सेट् प० । श्रन्थ- [सन्दर्भे] ९.४८ ॥

श्रम् । दि० सेट् प० । श्रमु तपसि खेदे च ४.१०१ ॥

श्रम्भ् । भ्वा० सेट् आ० । श्रम्भु प्रमादे १.४५८ ॥

श्रा । भ्वा० सेट् प० । श्रा(म्) पाके १.९२२ ॥

श्रा । अ० अनिट् प० । श्रा पाके २.४८ ॥

श्रि । भ्वा० सेट् उ० । श्रिञ् सेवायाम् १.१०४४ ॥

श्रिष् । भ्वा० सेट् प० । श्रिषु- [दाःए] १.७९८ ॥

श्री । क्र्या० अनिट् उ० । श्रीञ् पाके ९.३ ॥

श्रु । भ्वा० अनिट् प० । श्रु श्रवणे १.१०९२ ॥

श्रै । भ्वा० अनिट् प० । श्रै पाके १.१०६७ ॥

श्रोण् । भ्वा० सेट् प० । श्रोणृ सङ्घाते १.५२५ ॥

श्लङ्क् । भ्वा० सेट् आ० । श्लकि गतौ (गत्यर्थः) १.९० ॥

श्लङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । श्लगि- [गत्यर्थः] १.१६२ ॥

श्लथ् । भ्वा० सेट् प० । श्लथ(म्)- [हिंसार्थः] १.९१० ॥

श्लाख् । भ्वा० सेट् प० । श्लाखृ व्याप्तौ १.१३५ ॥

श्लाघ् । भ्वा० सेट् आ० । श्लाघृ कत्थने १.१२२ ॥

श्लिष् । भ्वा० सेट् प० । श्लिषु- [दाःए] १.७९९ ॥

श्लिष् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । श्लिष श्लेषणे १०.५९ ॥

श्लिष् । दि० अनिट् प० । श्लिष आलिङ्गने ४.८३ ॥

श्लोक् । भ्वा० सेट् आ० । श्लोकृ सङ्घाते १.८१ ॥

श्लोण् । भ्वा० सेट् प० । श्लोणृ च [सङ्घाते] १.५२६ ॥

श्वङ्क् । भ्वा० सेट् आ० । श्वकि- [गत्यर्थः] १.१०१ ॥

श्वङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । श्रगि- (श्वगि- ष्वगि-) [गत्यर्थः] १.१६१ ॥

श्वच् । भ्वा० सेट् आ० । श्वच- [गतौ] १.१९० ॥

श्वञ्च् । भ्वा० सेट् आ० । श्वचि गतौ १.१९१ ॥

श्वठ (श्वठ्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । श्वठ सम्यगवभाषणे १०.३९३ ॥

श्वठ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । श्वठ असंस्कारगत्योः १०.४२ ॥

श्वण्ठ् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । श्वठि [असंस्कारगत्योः] इत्येके १०.४३ ॥

श्वभ्र् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । श्वभ्र [गत्याम्] च १०.११७ ॥

श्वर्त् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । श्वर्त गत्याम् १०.११५ ॥

श्वल् । भ्वा० सेट् प० । श्वल- [आशुगमने] १.६३० ॥

श्वल्क् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । श्वल्क- [परिभाषणे] १०.५३ ॥

श्वल्ल् । भ्वा० सेट् प० । श्वल्ल आशुगमने १.६३१ ॥

श्वस् । अ० सेट् प० । श्वस प्राणने २.६४ ॥

श्वि । भ्वा० सेट् प० । ट्वोश्वि गतिवृद्ध्योः १.११६५ ॥

श्वित् । भ्वा० सेट् आ० । श्विता वर्णे १.८४३ ॥

श्विन्द् । भ्वा० सेट् आ० । श्विदि श्वैत्ये १.१० ॥

ष्ट्यै । भ्वा० अनिट् प० । ष्ट्यै शब्दसङ्घातयोः १.१०५९ ॥

ष्ठिव् । भ्वा० सेट् प० । ष्ठिवु निरसने १.६४१ ॥

ष्ठिव् । दि० सेट् प० । ष्ठिवु निरसने । केचिदिःएमं न पठन्ति ४.४ ॥

ष्वष्क् । भ्वा० सेट् आ० । ष्वस्क- (ष्वष्क-) [गत्यर्थः] १.१०५ ॥

ष्वस्क् । भ्वा० सेट् आ० । ष्वस्क- (ष्वष्क-) [गत्यर्थः] १.१०५ ॥

संस्त् । अ० सेट् प० । षस्ति (सस्ति) स्वप्ने २.७४ ॥

सग् । भ्वा० सेट् प० । षगे(म्)- [संवरणे] १.८९८ ॥

सङ्केत (सङ्केत्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । सङ्केत- [आमन्त्रणे] १०.४३३ ॥

सङ्ग्राम (सङ्ग्राम्) । चु० सेट् आ० (उ०) । सङ्ग्राम युद्धे । अयमनुदात्तेत् १०.४६७ ॥

सच् । भ्वा० सेट् आ० । षच सेचने सेवने च १.१८७ ॥

सच् । भ्वा० सेट् उ० । षच समवाये १.११५२ ॥

सज्ज् । भ्वा० सेट् प० आ० । षस्ज (षस्ज) गतौ १.२२९ ॥

सञ्ज् । भ्वा० अनिट् प० । षञ्ज सङ्गे १.११४२ ॥

सट् । भ्वा० सेट् प० । षट अवयवे १.३५० ॥

सट्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । षट्ट- [हिंसायाम्] १०.१२८ ॥

सत्त्र (सत्त्र्) । चु० सेट् आ० । सत्र (सत्त्र) सन्तानक्रियायाम् १०.४४८ ॥

सत्र (सत्र्) । चु० सेट् आ० । सत्र (सत्त्र) सन्तानक्रियायाम् १०.४४८ ॥

सद् । भ्वा० अनिट् प० । षदॢ विशरणगत्यवसादनेषु १.९९० ॥

सद् । तु० अनिट् प० । षदॢ विशरणगत्यवसादनेषु ६.१६३ ॥

सध् । स्वा० सेट् प० । षघ हिंसायाम् ५.२४ ॥

सन् । भ्वा० सेट् प० । षन सम्भक्तौ १.५३५ ॥

सन् । त० सेट् उ० । षनु दाने ८.२ ॥

सप् । भ्वा० सेट् प० । षप समवाये १.४६६ ॥

समाज (समाज्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । सभाज
                  प्रीतिदर्शनयोः । प्रीतिसेवनयोरित्येके १०.४२९ ॥

सम् । भ्वा० सेट् प० । षम- [अवैकल्ये (वैकल्ये) १.९६३ ॥

सम् । दि० सेट् प० । समी [परिमाने] इत्येके ४.१३२ ॥

सम्ब् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । षम्ब सम्बन्धने १०.३० ॥

सर (सर्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) ।
                  सार- (सर-) [दौर्बल्ये] १०.४०७ ॥

सर्क्ष् । भ्वा० सेट् प० । षर्क्ष [आदरे] इति केचित् १.७५९ ॥

सर्ज् । भ्वा० सेट् प० । षर्ज अर्जने १.२५७ ॥

सर्ब् । भ्वा० सेट् प० । षर्ब- [गतौ] १.४९० ॥

सर्व् । भ्वा० सेट् प० । षर्व हिंसायाम् १.६६९ ॥

सल् । भ्वा० सेट् प० । षल गतौ १.६२८ ॥

सस् । अ० सेट् प० । षस- [स्वप्ने] २.७३ ॥

सस्ज् । भ्वा० सेट् प० आ० । षस्ज (षस्ज) गतौ १.२२९ ॥

सह् । भ्वा० सेट् आ० । षह मर्षणे १.९८८ ॥

सह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । षह मर्षणे १०.३४१ ॥

सह् । दि० सेट् प० । षह- [चक्यर्थे] ४.२३ ॥

साध् । स्वा० अनिट् प० । साध संसिद्धौ ५.१९ ॥

सान्त्व् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । षान्त्व सामप्रयोगे १०.५१ ॥

साम (साम्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । साम सान्त्वप्रयोगे १०.४२० ॥

साम्ब् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । साम्ब [सम्बन्धने] इत्येके १०.३२ ॥

सार (सार्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । सार- (सर-)
                  [दौर्बल्ये] १०.४०७ ॥

सि । स्वा० अनिट् उ० । षिञ् बन्धने ५.२ ॥

सि । क्र्या० अनिट् उ० । षिञ् बन्धने ९.५ ॥

सिच् । तु० अनिट् उ० । षिच क्षरणे ६.१७० ॥

सिट् । भ्वा० सेट् प० । षिट अनादरे १.३४१ ॥

सिध् । भ्वा० सेट् प० । षिध गत्याम् १.४९ ॥

सिध् । भ्वा० सेट् प० । षिधू शास्त्रे माङ्गल्ये च १.५० ॥

सिध् । दि० अनिट् प० । षिधु संराद्धौ ४.८९ ॥

सिन्व् । भ्वा० सेट् प० । षिवि [सेचने] इत्येके । सेवन इति तरङ्गिण्याम् १.६७४ ॥

सिभ् । भ्वा० सेट् प० । षिभु- [[हिंसार्थः] इत्येके] १.४९८ ॥

सिम्भ् । भ्वा० सेट् प० । षिम्भु [हिंसार्थः] इत्येके १.४९९ ॥

सिल् । तु० सेट् प० । षिल उञ्छे ६.९० ॥

सिव् । दि० सेट् प० । षिवु तन्तुसन्ताने ४.२ ॥

सीक् । भ्वा० सेट् आ० । सीकृ [सेचने] इत्येके १.७९ ॥

सु । भ्वा० अनिट् प० । षु प्रसवसैश्वर्ययोः १.१०९१ ॥

सु । अ० अनिट् प० । षु प्रसवैश्वर्ययोः २.३६ ॥

सु । स्वा० अनिट् उ० । षुञ् अभिषवे ५.१ ॥

सुख (सुख्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । सुख- [तत्क्रियायाम्] १०.४७५ ॥

सुट्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । षुट्ट अनादरे १०.३८ ॥

सुर् । तु० सेट् प० । षुर ऐश्वर्यदीप्त्योः ६.६६ ॥

सुह् । दि० सेट् प० । षुह चक्यर्थे ४.२४ ॥

सू । अ० सेट् आ० । षूङ् प्राणिगर्भविमोचने २.२५ ॥

सू । दि० सेट् आ० । (ओ)षूङ् प्राणिप्रसवे ४.२७ ॥

सू । तु० सेट् प० । षू प्रेरणे ६.१४४ ॥

सूच (सूच्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । सूच पैशुन्ये १०.४१२ ॥

सूत्र (सूत्र्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । सूत्र वेष्टने । विमोचन इत्यन्ये १०.४५० ॥

सूद् । भ्वा० सेट् आ० । षूद क्षरणे १.२५ ॥

सूद् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । षूद क्षरणे १०.२४२ ॥

सूर्क्ष् । भ्वा० सेट् प० । सूर्क्ष आदरे १.७५८ ॥

सूर्क्ष्य् । भ्वा० सेट् प० । षूर्क्ष्य- (सूर्क्ष्य-) [ईर्ष्यार्थः] १.५८६ ॥

सूष् । भ्वा० सेट् प० । सूष [प्रसवे] इत्येके १.७७४ ॥

सृ । भ्वा० अनिट् प० । सृ गतौ १.१०८५ ॥

सृ । जु० अनिट् प० । सृ गतौ ३.१८ ॥

सृज् । दि० अनिट् आ० । सृज विसर्गे ४.७५ ॥

सृज् । तु० अनिट् प० । सृज विसर्गे ६.१५० ॥

सृप् । भ्वा० अनिट् प० । सृपॢ गतौ १.११३८ ॥

सृभ् । भ्वा० सेट् प० । षृभु- [हिंसार्थः] १.४९६ ॥

सृम्भ् । भ्वा० सेट् प० । षृम्भु हिंसार्थौ १.४९७ ॥

सेक् । भ्वा० सेट् आ० । सेकृ- [गतौ] १.८६ ॥

सेल् । भ्वा० सेट् प० । षेलृ [गतौ] इत्येके १.६२४ ॥

सेव् । भ्वा० सेट् आ० । षेवृ- [सेवने] १.५७४ ॥

सै । भ्वा० अनिट् प० । षै क्षये १.१०६३ ॥

सो । दि० अनिट् प० । षो अन्तकर्मणि ४.४२ ॥

स्कन्द् । भ्वा० अनिट् प० । स्कन्दिर् गतिशोषणयोः १.११३४ ॥

स्कम्भ् । भ्वा० सेट् आ० । स्कभि प्रतिबन्धे १.४५२ ॥

स्कम्भ् । क्र्या० अनिट् प० । स्कम्भु- [रोधन इत्येके । स्तम्भ इति माधवः]  ९.९ ॥

स्कु । क्र्या० अनिट् उ० । स्कुञ् आप्रवने ९.६ ॥

स्कुन्द् । भ्वा० सेट् आ० । स्कुदि आप्रवणे १.९ ॥

स्कुम्भ् । क्र्या० अनिट् प० । स्कुम्भु रोधन इत्येके । धारण इत्यन्ये ९.१० ॥

स्खद् । भ्वा० सेट् आ० । स्खद(म्) स्खदने १.८७२ ॥

स्खद् । स्खदिर् अवपरिभ्यां च [मित्] १.९५४ ॥

स्खल् । भ्वा० सेट् प० । स्खल सञ्चलने १.६२५ ॥

स्खल् । भ्वा० सेट् प० । स्खलि- [मित्] [इति भोजः] १.९३१ ॥

स्तक् । भ्वा० सेट् प० । ष्टक(म्) प्रतिघाते (प्रतीघाते) १.८९१ ॥

स्तन (स्तन्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्तन- [देवशब्दे] १०.३९८ ॥

स्तन् । भ्वा० सेट् प० । ष्टन- [शब्दे] १.५३२ ॥

स्तम् । भ्वा० सेट् प० । ष्टम अवैकल्ये (वैकल्ये) १.९६४ ॥

स्तम्भ् । भ्वा० सेट् आ० । ष्टभि- [प्रतिबन्धे] १.४५१ ॥

स्तम्भ् । क्र्या० अनिट् प० । स्तम्भु- [रोधन इत्येके । स्तम्भ इति माधवः] ९.७ ॥

स्तल् । भ्वा० सेट् प० । ष्ठल स्थाने १.९७० ॥

स्तिघ् । स्वा० सेट् आ० । ष्टिघ आस्कन्दने ५.२१ ॥

स्तिप् । भ्वा० सेट् आ० । ष्टिपृ- [क्षरणार्थः] १.४२२ ॥

स्तिम् । दि० सेट् प० । ष्टिम- [आर्द्रीभावे] ४.१९ ॥

स्तीन् । दि० सेट् प० । ष्टीम आर्द्रीभावे ४.२० ॥

स्तु । अ० अनिट् उ० । ष्टुञ् स्तुतौ २.३८ ॥

स्तुच् । भ्वा० सेट् आ० । ष्टुच प्रसादे १.१९९ ॥

स्तुप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ष्टुप [ष्टूप] समुच्छ्राये १०.१९० ॥

स्तुप् । दि० सेट् प० । ष्टुप समुच्छ्राये ४.१५१ ॥

स्तुभ् । भ्वा० सेट् आ० । ष्टुभु स्तम्भे १.४६० ॥

स्तुम्भ् । क्र्या० अनिट् प० । स्तुम्भु- [रोधन इत्येके । निष्कोषणे इत्यन्ये] ९.८ ॥

स्तूप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ष्टूप [समुच्छ्राये] इत्येके १०.१९१ ॥

स्तूप् । दि० सेट् प० । ष्टूप [समुच्छ्राये] इत्येके ४.१५२ ॥

स्तृ । स्वा० अनिट् उ० । स्तृञ् आच्छादने ५.६ ॥

स्तृक्ष् । भ्वा० सेट् प० । ष्टृक्ष- [गतौ] १.७५१ ॥ 
स्तृह् । तु० सेट् प० । स्तृहू- [हिंसार्थः] ६.७६ ॥

स्तॄ । क्र्या० सेट् उ० । स्तॄञ् आच्छादने ९.१७ ॥

स्तेन (स्तेन्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्तेन चौर्ये १०.४३९ ॥

स्तेप् । भ्वा० सेट् आ० । ष्टेपृ क्षरणार्थः १.४२३ ॥

स्तै । भ्वा० अनिट् प० । ष्टै- [वेष्टने । शोभायां चेत्येके] १.१०७१ ॥

स्तोम (स्तोम्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्तोम श्लाघायाम् १०.४६८ ॥

स्त्यै । भ्वा० अनिट् प० । स्त्यै- [शब्दसङ्घातयोः] १.१०५८ ॥

स्त्रक्ष् । भ्वा० सेट् प० । ष्ट्रक्ष- [गतौ] १.७४९ ॥

स्थग् । भ्वा० सेट् प० । ष्ठगे(म्) संवरणे १.८९९ ॥

स्था । भ्वा० अनिट् प० । ष्ठा गतिनिवृत्तौ १.१०७७ ॥

स्थुड् । तु० सेट् प० । स्थुड संवरणे ६.११८ ॥

स्थूल (स्थूल्) । चु० सेट् आ० । स्थूल परिबृंहणे १०.४४६ ॥

स्नस् । दि० सेट् प० । ष्णसु निरसने ४.६ ॥

स्ना । अ० अनिट् प० । ष्णा शौचे २.४७ ॥

स्ना । स्ना- [[अनुपसर्गाद्वा] च] [मित्] १.९४६ ॥

स्निह् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ष्णिह स्नेहने १०.५५ ॥

स्निह् । दि० अनिट् वेट् (७.२.४५ । रधादि०) प० । ष्णिःअ प्रीतौ ४.९७ ॥

स्नु । अ० सेट् प० । ष्णु प्रस्रवणे २.३३ ॥

स्नुस् । दि० सेट् प० । ष्णुसु अदने । आदान इत्येके । अदर्शन इत्यपरे ४.५ ॥

स्नुह् । दि० अनिट् वेट् (७.२.४५ । रधादि०) प० । ष्णुःअ उद्गिरणे ४.९६ ॥

स्नै । भ्वा० अनिट् प० । ष्णै वेष्टने । शोभायां चेत्येके १.१०७२ ॥

स्पन्द् । भ्वा० सेट् आ० । स्पदि किञ्चिच्चलने १.१४ ॥

स्पर्ध् । भ्वा० सेट् आ० । स्पर्ध सङ्घर्षे १.३ ॥

स्पश् । भ्वा० सेट् उ० । स्पश बाधनस्पर्शनयोः १.१०३२ ॥

स्पश् । चु० सेट् आ० । स्पश ग्रहणसंश्लेषणयोः १०.२०० ॥

स्पृ । स्वा० अनिट् प० । स्पृ प्रीतिपालनयोः । प्रीतिचलनयोरित्यन्ये ५.१४ ॥

स्पृश् । तु० अनिट् प० । स्पृश संस्पर्शने ६.१५८ ॥

स्पृह (स्पृह्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्पृह ईप्सायाम् १०.४१० ॥

स्फर् । तु० सेट् प० । स्फर- [[सञ्चलने] इत्यन्ये] ६.१२३ ॥

स्फल् । तु० सेट् प० । स्फल [सञ्चलने] इत्यन्ये ६.१२४ ॥

स्फाय् । भ्वा० सेट् आ० । स्फायी- [वृद्धौ] १.५६० ॥

स्फिट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्फिट [स्नेहने] इत्येके १०.५६ ॥

स्फिट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्फिट्ट- [हिंसायाम्] १०.१२९ ॥

स्फुट् । भ्वा० सेट् आ० । स्फुट विकसने १.२९३ ॥

स्फुट् । भ्वा० सेट् प० । स्फुटिर् विशरणे १.३७९ ॥

स्फुट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्फुट भेदने १०.२४७ ॥

स्फुट् । तु० सेट् प० । स्फुट विकसने ६.१०० ॥

स्फुड् । तु० सेट् प० । स्फुड- [संवरणे] ६.१२५ ॥

स्फुण्ट् । भ्वा० सेट् प० । स्फुटि [विशरणे] इत्यपि केचित् १.३८० ॥

स्फुण्ट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्फुटि इत्यपि [परिहासे] १०.५ ॥

स्फुण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । (स्फुडि विकसने) १.३११ ॥

स्फुण्ड् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्फुडि परिहासे १०.४ ॥

स्फुर् । तु० सेट् प० । स्फुर- [सञ्चलने] । स्फुर स्फुरण इत्येके ६.१२१ ॥

स्फुर्छ् । भ्वा० सेट् प० । स्फुर्छा विस्तृतौ १.२४१ ॥

स्फुल् । तु० सेट् प० । स्फुल सञ्चलने ६.१२२ ॥

स्फूर्ज् । भ्वा० सेट् प० । ट्वोस्फूर्जा वज्रनिर्घोषे १.२६८ ॥

स्मि । भ्वा० अनिट् आ० । ष्मिङ् ईषद्धसने १.१०९९ ॥

स्मि । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ष्मिङ् [अनादरे] इत्येके १०.५८ ॥

स्मिट् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्मिट अनादरे १०.५७ ॥

स्मील् । भ्वा० सेट् प० । स्मील- [निमेषणे] १.५९७ ॥

स्मृ । भ्वा० अनिट् प० । स्मृ चिन्तायाम् १.१०८२ ॥

स्मृ । भ्वा० सेट् प० । स्मृ(म्) आध्याने १.९१९ ॥

स्मृ । स्वा० अनिट् प० । स्मृ [प्रीतिपालनयोः । प्रीतिचलनयोरित्यन्ये] इत्येके ५.१५ ॥

स्यम् । भ्वा० सेट् प० । स्यमु- [शब्दे] १.९६० ॥

स्यम् । चु० सेट् आ० । स्यम वितर्के १०.२१६ ॥

स्रंस् । भ्वा० सेट् आ० । स्रंसु- (श्रंसु- श्रंशु-) [अवस्रंसने] १.८५७ ॥

स्रङ्क् । भ्वा० सेट् आ० । स्रकि- [गतौ] १.८८ ॥

स्रम्भ् । भ्वा० सेट् आ० । स्रम्भु [प्रमादे] इत्येके १.४५९ ॥

स्रम्भ् । भ्वा० सेट् आ० । स्रम्भु विश्वासे १.८६१ ॥

स्रिव् । दि० सेट् प० । स्रिवु गतिशोषणयोः ४.३ ॥

स्रु । भ्वा० अनिट् प० । स्रु गतौ १.१०९० ॥

स्रेक् । भ्वा० सेट् आ० । स्रेकृ- [गतौ] १.८७ ॥

स्रै । भ्वा० अनिट् प० । स्रै [पाके] इति केषुचित्पाठः १.१०६८ ॥

स्रोक् । भ्वा० सेट् आ० । स्रोकृ [सङ्घाते] इति पाठान्तरम् १.८२ ॥

स्वङ्क् । भ्वा० सेट् आ० । [ष्वकि [गत्यर्थः] इत्येके] १.११४ ॥

स्वङ्ग् । भ्वा० सेट् प० । श्रगि- (श्वगि- ष्वगि-) [गत्यर्थः] १.१६१ ॥

स्वञ्ज् । भ्वा० अनिट् आ० । ष्वञ्ज परिष्वङ्गे १.११३१ ॥

स्वद् । भ्वा० सेट् आ० । ष्वद- [आस्वादने] १.१८ ॥

स्वद् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ष्वद आस्वादने १०.३३६ ॥

स्वन् । भ्वा० सेट् प० । स्वन अवतंसने [मित्] १.९३६ ॥

स्वन् । भ्वा० सेट् प० । स्वन- [शब्दे] १.९६१ ॥

स्वप् । अ० अनिट् प० । ञिष्वप शये २.६३ ॥

स्वर (स्वर्) । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्वर आक्षेपे १०.४०२ ॥

स्वर्त् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्वर्त [गत्याम्] इत्येके १०.११६ ॥

स्वर्द् । भ्वा० सेट् आ० । स्वर्द आस्वादने १.१९ ॥

स्वष्क् । भ्वा० सेट् आ० । ष्वस्क- (ष्वष्क-) [गत्यर्थः] १.१०५ ॥

स्वस्क् । भ्वा० सेट् आ० । ष्वस्क- (ष्वष्क-) [गत्यर्थः] १.१०५ ॥

स्वाद् । भ्वा० सेट् आ० । स्वाद आस्वादने १.२८ ॥

स्वाद् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । स्वाद [आस्वादने] इत्येके १०.३३७ ॥

स्विद् । भ्वा० सेट् आ० । ञिष्विदा स्नेहनमोचनयोः (गात्रप्रस्रवणे) ।
                  स्नेहनमोहनयोरित्येके १.८४५ ॥

स्विद् । दि० अनिट् प० । ष्विदा गात्रप्रक्षरणे । ञिष्विदा इत्येके ४.८५ ॥

स्वृ । भ्वा० अनिट् प० । स्वृ शब्दोपतापयोः १.१०८१ ॥

हट् । भ्वा० सेट् प० । हट [शब्दसङ्घातयोः] दीप्तौ (च) १.३४९ ॥

हठ् । भ्वा० सेट् प० । हठ प्लुतिशठत्वयोः । बलात्कार इत्यन्ये १.३८८ ॥

हद् । भ्वा० अनिट् आ० (प०) । हद (हद) पुरीषोत्सर्गे १.११३२ ॥

हन् । अ० अनिट् प० । हन हिंसागत्योः २.२ ॥

हम्म् । भ्वा० सेट् प० । हम्म- [गतौ] १.५३८ ॥

हय् । भ्वा० सेट् प० । हय गतौ १.५८९ ॥

हय् । भ्वा० सेट् प० । हर्य गतिकान्त्योः १.५९२ ॥

हल् । भ्वा० सेट् प० । हल विलेखने १.९७१ ॥

हस् । भ्वा० सेट् प० । हसे हसने १.८२२ ॥

हस्त् । चु० सेट् आ० । हस्त [अर्दने] इत्यन्ये १०.२०६ ॥

हा । जु० अनिट् आ० । ओहाङ् गतौ ३.८ ॥

हा । जु० अनिट् प० । ओहाक् त्यागे ३.९ ॥

हिंस् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । हिसि हिंसायाम् १०.३६६ ॥

हिंस् । रु० सेट् प० । हिसि हिंसायाम् ७.१९ ॥

हि । स्वा० अनिट् प० । हि गतौ वृद्धौ च ५.१२ ॥

हिक्क् । भ्वा० सेट् उ० । हिक्क अव्यक्ते शब्दे १.९९७ ॥

हिट् । भ्वा० सेट् प० । हिट [आक्रोशे] इत्येके १.३५६ ॥

हिण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । हिडि गत्यनादरयोः १.३०१ ॥

हिन्व् । भ्वा० सेट् प० । हिवि- [प्रीणनार्थः] १.६७५ ॥

हिल् । तु० सेट् प० । हिल भावकरणे ६.८८ ॥

हिष्क् । चु० सेट् आ० । हिष्क [हिंसायाम्] इत्येके १०.२०८ ॥

हु । जु० अनिट् प० । हु दानादनयोः । आदाने चेत्येके । प्रीणने-पीति भाष्यम् ३.१ ॥

हुड् । भ्वा० सेट् प० । हुडृ- [गतौ] १.४०८ ॥

हुड् । तु० सेट् प० । (हुड सङ्घाते) ६.१३० ॥

हुण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । हुडि वरणे । हरण इत्येके १.३१० ॥

हुण्ड् । भ्वा० सेट् आ० । हुडि सङ्घाते १.३०२ ॥

हुर्छ् । भ्वा० सेट् प० । हुर्छा कौटिल्ये १.२३९ ॥

हुल् । भ्वा० सेट् प० । हुल हिंसासंवरणयोश्च (हिंसायां संवरणे च) १.९८० ॥

हुल् । भ्वा० सेट् प० । हुल- [गतौ] १.९७८ ॥

हूड् । भ्वा० सेट् प० । हूडृ- [गतौ] १.४०९ ॥

हृ । भ्वा० अनिट् उ० । हृञ् हरणे १.१०४६ ॥

हृ । जु० अनिट् प० । हृ प्रसह्यकरणे ३.१६ ॥

हृष् । भ्वा० सेट् प० । हृषु अलीके १.८०६ ॥

हृष् । दि० सेट् प० । हृष तुष्टौ ४.१४२ ॥

हृस् । भ्वा० सेट् प० । ह्रस- (हृस-) [शब्दे] १.८०८ ॥

हेठ् । भ्वा० सेट् आ० । हेठ विबाधायाम् १.२९९ ॥

हेठ् । भ्वा० सेट् प० । (हेठ विबाधायाम्) १.३६० ॥

हेठ् । क्र्या० सेट् प० । हेठ [हेढ] च [भूतप्रादुर्भावे] ९.६९ ॥

हेड् । भ्वा० सेट् आ० । हेडृ- [अनादरे] १.३१८ ॥

हेड् । भ्वा० सेट् प० । हेड(म्) वेष्टने १.८८७ ॥

हेढ् । क्र्या० सेट् प० । हेढ [च] [भूतप्रादुर्भावे] इत्येके ९.७० ॥

हेप् । भ्वा० सेट् आ० । हेपृ- च [गतौ] १.४३२ ॥

हेष् । भ्वा० सेट् आ० । हेषृ- [अव्यक्ते शब्दे] १.७०८ ॥

होड् । भ्वा० सेट् आ० । होडृ अनादरे १.३१९ ॥

होड् । भ्वा० सेट् प० । होडृ गतौ १.४१० ॥

ह्नु । अ० अनिट् आ० । ह्नुङ् अपनयने २.७६ ॥

ह्मल् । भ्वा० सेट् प० । ह्मल(म्) सञ्चलने (चलने) १.९१८ ॥

ह्मल् । ह्मल- [अनुपसर्गाद्वा] [मित्] १.९४३ ॥

ह्रग् । भ्वा० सेट् प० । ह्रगे(म्)- [संवरणे] १.८९६ ॥

ह्रप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ह्रप [व्यक्तायां वाचि] इत्यन्ये १०.१६३ ॥

ह्रस् । भ्वा० सेट् प० । ह्रस- (हृस-) [शब्दे] १.८०८ ॥

ह्राद् । भ्वा० सेट् आ० । ह्राद अव्यक्ते शब्दे १.२६ ॥

ह्री । जु० अनिट् प० । ह्री लज्जायाम् ३.३ ॥

ह्रीछ् । भ्वा० सेट् प० । ह्रीछ लज्जायाम् १.२३८ ॥

ह्रेष् । भ्वा० सेट् आ० । ह्रेषृ अव्यक्ते शब्दे १.७०९ ॥

ह्लग् । भ्वा० सेट् प० । ह्लगे(म्)- [संवरणे] १.८९७ ॥

ह्लप् । चु० सेट् उ० (१.३.७४) । ह्लप व्यक्तायां वाचि १०.१६१ ॥

ह्लस् । भ्वा० सेट् प० । ह्लस- [शब्दे] १.८०९ ॥

ह्लाद् । भ्वा० सेट् आ० । ह्लादी [अव्यक्ते शब्दे] सुखे च १.२७ ॥

ह्वल् । भ्वा० सेट् प० । ह्वल(म्)- [सञ्चलने (चलने)] १.९१७ ॥

ह्वल् । ह्वल- [अनुपसर्गाद्वा] [मित्] १.९४२ ॥

ह्वृ । भ्वा० अनिट् प० । ह्वृ [संवरणे (वरणे)] इत्येके १.१०८४ ॥

ह्वृ । भ्वा० अनिट् प० । ह्वृ कौटिल्ये १.१०८० ॥

ह्वे । भ्वा० अनिट् उ० । ह्वेञ् स्पर्धायां शब्दे च १.११६३ ॥


Sanskrit words used in Ramayana of Valmiki [PART 1]

PART -1

PART 2[CLICK]

च ca तु tu न na स sa ते te इव iva हि hi मे me तस्य tasya तं taṃ तदा tadā ततः tataḥ ततो tato त्वं tvaṃ तद् tad दृष्ट्वा dṛṣṭvā मम mama वा vā तत्र tatra तथा tathā यथा yathā श्रुत्वा śrutvā एव eva अपि api अब्रवीत् abravīt मया mayā सह saha चैव caiva इति iti सर्वे sarve किं kiṃ इदं idaṃ सा sā एवम् evam मां māṃ राजा rājā तव tava आस āsa तम् tam तां tāṃ उवाच uvāca त्वया tvayā अहं ahaṃ चापि cāpi वाक्यं vākyaṃ नाम nāma रामो rāmo ततस् tatas रामं rāmaṃ एवं evaṃ तेन tena राम rāma तत् tat ह्य् hy रामस्य rāmasya त्व् tv रामः rāmaḥ यदि yadi त्वां tvāṃ ह ha अथ atha वाक्यम् vākyam पुनः punaḥ वचनं vacanaṃ वै vai एष eṣa कृत्वा kṛtvā राघवः rāghavaḥ पुनर् punar चित् cit वचः vacaḥ ददर्श dadarśa यद् yad तान् tān इत्य् ity सो so चिद् cid तौ tau त्वम् tvam कथं kathaṃ उक्त्वा uktvā सीता sītā अद्य adya सर्वं sarvaṃ अहम् aham माम् mām राघव rāghava अर्हसि arhasi तेषां teṣāṃ ऽपि ‘pi महात्मनः mahātmanaḥ

रणे raṇe ये ye सीतां sītāṃ तस्मिन् tasmin भविष्यति bhaviṣyati यत्र yatra इदम् idam यत् yat वने vane रामेण rāmeṇa तच् tac गत्वा gatvā ऽहं ‘haṃ रावणः rāvaṇaḥ धर्मात्मा dharmātmā महातेजा mahātejā स्म sma राजन् rājan यो yo महाबलः mahābalaḥ जगाम jagāma एतद् etad रावणं rāvaṇaṃ सर्वान् sarvān बभूव babhūva इह iha पुरा purā श्रीमान् śrīmān वचनम् vacanam वीर vīra के ke रावणो rāvaṇo लक्ष्मणं lakṣmaṇaṃ रावणस्य rāvaṇasya कर्म karma ऽयं ‘yaṃ नः naḥ प्रति prati ताम् tām भूमौ bhūmau येन yena आसाद्य āsādya कश् kaś वनम् vanam वनं vanaṃ गतः gataḥ क्व kva लक्ष्मण lakṣmaṇa महत् mahat लक्ष्मणः lakṣmaṇaḥ सौम्य saumya पश्य paśya राज्यं rājyaṃ अयं ayaṃ रामम् rāmam वीर्यवान् vīryavān हनूमान् hanūmān लङ्कां laṅkāṃ महात्मना mahātmanā नित्यं nityaṃ

रक्षसां rakṣasāṃ किम् kim बलं balaṃ मा mā कृतं kṛtaṃ ऽस्मि ‘smi त्वाम् tvām अस्य asya लोके loke सहसा sahasā वानराः vānarāḥ पश्यामि paśyāmi समरे samare भवान् bhavān सर्वम् sarvam उक्तस् uktas यस्य yasya भवेत् bhavet महान् mahān पितुर् pitur शीघ्रं śīghraṃ स्वयम् svayam काले kāle युधि yudhi को ko महद् mahad पिता pitā समन्ततः samantataḥ भरतं bharataṃ प्राप्य prāpya प्रत्युवाच pratyuvāca सीतया sītayā तात tāta उभौ ubhau युद्धे yuddhe कार्यं kāryaṃ संशयः saṃśayaḥ क्षिप्रं kṣipraṃ महाबाहो mahābāho भरतः bharataḥ चकार cakāra महता mahatā नु nu वैदेहीं vaidehīṃ भद्रं bhadraṃ राक्षसाः rākṣasāḥ सुग्रीवो sugrīvo छ्रुत्वा chrutvā घोरं ghoraṃ तथैव tathaiva यः yaḥ आदाय ādāya भ्रात्रा bhrātrā राघवं rāghavaṃ वैदेही vaidehī भ्राता bhrātā भुवि bhuvi तन् tan उत्तमम् uttamam इच्छामि icchāmi मयि mayi सौमित्रे saumitre हत्वा hatvā पुरीं purīṃ पूर्वं pūrvaṃ सर्वा sarvā

देवि devi हनुमान् hanumān राघवस्य rāghavasya सुग्रीवं sugrīvaṃ विना vinā एतत् etat काकुत्स्थ kākutstha अप्य् apy अत्र atra साधु sādhu तेजसा tejasā वैदेह्या vaidehyā कुरु kuru राघवम् rāghavam राघवो rāghavo विभीषणः vibhīṣaṇaḥ या yā भ्रातरं bhrātaraṃ कृतम् kṛtam राक्षसः rākṣasaḥ राक्षसं rākṣasaṃ राक्षसानां rākṣasānāṃ एते ete लक्ष्मणो lakṣmaṇo पुत्रो putro सुग्रीवः sugrīvaḥ मध्ये madhye संयुगे saṃyuge तस्मात् tasmāt खलु khalu महायशाः mahāyaśāḥ सदा sadā वृतः vṛtaḥ चन cana ददौ dadau क्षिप्रम् kṣipram अब्रवीद् abravīd बलम् balam भरतो bharato क्रुद्धो kruddho महातेजाः mahātejāḥ नो no सार्धं sārdhaṃ वानरः vānaraḥ लक्ष्मणेन lakṣmaṇena मन्ये manye नूनं nūnaṃ आगतः āgataḥ मैथिली maithilī प्रविवेश praviveśa तानि tāni वाली vālī वानराणां vānarāṇāṃ समीक्ष्य samīkṣya सर्वतः sarvataḥ तस्माद् tasmād कर्तुम् kartum कौसल्या kausalyā ऽथ ‘tha यस् yas कस्य kasya रामस् rāmas ऽभवत् ‘bhavat दृश्यते dṛśyate जग्राह jagrāha महात्मा mahātmā शरैः śaraiḥ त्वयि tvayi भव bhava कपिः kapiḥ लङ्का laṅkā पितरं pitaraṃ रघुनन्दन raghunandana वापि vāpi ययौ yayau गमिष्यामि gamiṣyāmi

पपात papāta पुत्रं putraṃ राक्षसान् rākṣasān रथं rathaṃ सः saḥ तद्वचनं tadvacanaṃ तैर् tair विश्वामित्रो viśvāmitro अनुत्तमम् anuttamam इमं imaṃ नास्ति nāsti ताव् tāv वीरो vīro भयं bhayaṃ गच्छ gaccha वीरः vīraḥ आत्मनः ātmanaḥ चाप्य् cāpy गृहीत्वा gṛhītvā रामे rāme सर्वेषां sarveṣāṃ भूत्वा bhūtvā देवी devī रामलक्ष्मणौ rāmalakṣmaṇau सीताम् sītām वयं vayaṃ ऽयम् ‘yam असि asi भार्या bhāryā चिन् cin महाकपिः mahākapiḥ मारुतात्मजः mārutātmajaḥ प्लवंगमाः plavaṃgamāḥ राक्षसा rākṣasā तपसा tapasā वरः varaḥ भृशम् bhṛśam इच्छसि icchasi महाबलम् mahābalam सर्वशः sarvaśaḥ युद्धं yuddhaṃ आस्थाय āsthāya निशाचरः niśācaraḥ परं paraṃ रूपं rūpaṃ वानरान् vānarān यन् yan भगवान् bhagavān धीमतः dhīmataḥ यद्य् yady अस्मिन् asmin धनुर् dhanur दिव्यं divyaṃ एषा eṣā इयं iyaṃ पुरी purī राजानं rājānaṃ स्थितः sthitaḥ वेगेन vegena यदा yadā प्राञ्जलिर् prāñjalir समासाद्य samāsādya सीते sīte शृणु śṛṇu उक्तो ukto बहुभिर् bahubhir महाबलाः mahābalāḥ निशम्य niśamya परुषं paruṣaṃ प्रेक्ष्य prekṣya राक्षसाधिपः rākṣasādhipaḥ अर्हति arhati भयम् bhayam दुःखं duḥkhaṃ कच्चित् kaccit रावणेन rāvaṇena शीघ्रम् śīghram त्यक्त्वा tyaktvā युक्तं yuktaṃ भर्ता bhartā भर्तारं bhartāraṃ मैथिलीम् maithilīm प्रियं priyaṃ तेषाम् teṣām उक्ता uktā वीरौ vīrau दिशः diśaḥ गतो gato ऽहम् ‘ham लक्ष्मणस्य lakṣmaṇasya प्रभुः prabhuḥ

प्रगृह्य pragṛhya प्राप्तं prāptaṃ रामाय rāmāya ऽसि ‘si तैः taiḥ आह āha अस्त्रं astraṃ अयोध्यां ayodhyāṃ भ्रातरौ bhrātarau चास्य cāsya इमां imāṃ जीवितं jīvitaṃ ज्ञात्वा jñātvā कैकेयी kaikeyī पित्रा pitrā पुत्र putra शरैर् śarair ऽसौ ‘sau सुखम् sukham सुखं sukhaṃ स्याद् syād वयम् vayam भवेद् bhaved दृष्टा dṛṣṭā ऽद्य ‘dya हरयो harayo कदा kadā लक्ष्मणम् lakṣmaṇam महाबाहुर् mahābāhur नैव naiva राज्ञो rājño ऽस्य ‘sya दिष्ट्या diṣṭyā गते gate लङ्काम् laṅkām मैथिलीं maithilīṃ मनसा manasā निहतं nihataṃ परमं paramaṃ प्रविश्य praviśya प्रियम् priyam सहस्रशः sahasraśaḥ स्वयं svayaṃ देवाः devāḥ द्रष्टुम् draṣṭum सर्वथा sarvathā सत्यं satyaṃ शिरसा śirasā वानरा vānarā बली balī चक्रे cakre धनुः dhanuḥ धर्मेण dharmeṇa किल kila कृता kṛtā रथम् ratham संख्ये saṃkhye तावद् tāvad तया tayā अस्ति asti भृशं bhṛśaṃ दश daśa द्रष्टुं draṣṭuṃ मुहुर् muhur प्राप्तो prāpto ताः tāḥ आगतम् āgatam अथाब्रवीत् athābravīt भगवन् bhagavan धर्मं dharmaṃ दिशम् diśam दिशो diśo हा hā का kā काकुत्स्थः kākutsthaḥ कामं kāmaṃ

महामुनिः mahāmuniḥ माता mātā मुहूर्तं muhūrtaṃ मुमोच mumoca पुरस्कृत्य puraskṛtya सर्वाणि sarvāṇi स्त्रियः striyaḥ सुतः sutaḥ उपागमत् upāgamat वचो vaco विभीषणम् vibhīṣaṇam वो vo अभिवाद्य abhivādya भूयः bhūyaḥ धर्मम् dharmam गृह्य gṛhya हनूमन्तं hanūmantaṃ हतं hataṃ जनकात्मजा janakātmajā जीवितम् jīvitam कथम् katham केन kena महात्मनाम् mahātmanām पापं pāpaṃ पितुः pituḥ प्रभो prabho पुत्रः putraḥ राज्यम् rājyam राक्षसी rākṣasī शक्यं śakyaṃ सौमित्रिर् saumitrir तेजस्वी tejasvī उक्तः uktaḥ वर्तते vartate चिक्षेप cikṣepa चिन्तयाम् cintayām पथि pathi प्राणान् prāṇān ऽप्य् ‘py सैन्यं sainyaṃ सर्वैर् sarvair वः vaḥ वरम् varam आगम्य āgamya ऽब्रवीत् ‘bravīt दशरथो daśaratho एतस्मिन्न् etasminn महात्मानं mahātmānaṃ नदीम् nadīm नरश्रेष्ठ naraśreṣṭha परिष्वज्य pariṣvajya प्रतिगृह्य pratigṛhya पुरीम् purīm पूर्वम् pūrvam रघुनन्दनः raghunandanaḥ रक्षसा rakṣasā तस्याः tasyāḥ वाचा vācā विज्ञाय vijñāya भ्रातुर् bhrātur गता gatā कुशलं kuśalaṃ

मनः manaḥ राजानम् rājānam राक्षसैः rākṣasaiḥ सर्वाः sarvāḥ ऽस्तु ‘stu विशेषतः viśeṣataḥ अनेन anena बुद्धिर् buddhir चतुर्दश caturdaśa चिच्छेद ciccheda कर्तुं kartuṃ कृताञ्जलिः kṛtāñjaliḥ लोकेषु lokeṣu महाबाहुः mahābāhuḥ निपपात nipapāta पुरुषर्षभ puruṣarṣabha राक्षसेन्द्रस्य rākṣasendrasya सहस्राणि sahasrāṇi स्थितम् sthitam सुग्रीवेण sugrīveṇa उद्यम्य udyamya वरं varaṃ अद्यैव adyaiva आहवे āhave देव deva एको eko एनं enaṃ हतो hato जघान jaghāna जनकात्मजाम् janakātmajām महीतले mahītale नात्र nātra प्रतापवान् pratāpavān रक्षसः rakṣasaḥ रावणम् rāvaṇam सदृशं sadṛśaṃ शरान् śarān सर्वतो sarvato शुभम् śubham सुग्रीवस्य sugrīvasya तस्थौ tasthau तस्या tasyā विद्यते vidyate अहो aho अन्ये anye आत्मानं ātmānaṃ बाणैर् bāṇair बुद्ध्या buddhyā चेदम् cedam देशं deśaṃ जग्मुर् jagmur करिष्यामि kariṣyāmi किमर्थं kimarthaṃ कृतः kṛtaḥ लोकान् lokān ननाद nanāda राक्षसैर् rākṣasair समेत्य sametya समुद्रस्य samudrasya तासां tāsāṃ तूर्णं tūrṇaṃ वैदेहि vaidehi यच् yac अन्तरे antare बलवान् balavān ब्रूहि brūhi धर्मज्ञ dharmajña जानकी jānakī कच्चिद् kaccid क्रुद्धः kruddhaḥ कुम्भकर्णो kumbhakarṇo कुरुष्व kuruṣva मुहुः muhuḥ प्रीतो prīto रक्षसाम् rakṣasām सागरं sāgaraṃ श्रिया śriyā स्वं svaṃ

वानरैः vānaraiḥ अब्रुवन् abruvan अरिंदम ariṃdama आरुरोह āruroha अयम् ayam बहु bahu भरतस्य bharatasya भार्यां bhāryāṃ भूयो bhūyo दत्त्वा dattvā धर्मे dharme धि dhi हन्तुं hantuṃ हतः hataḥ हितं hitaṃ इतो ito कर्मणा karmaṇā कार्यम् kāryam परंतप paraṃtapa रोचते rocate शरणं śaraṇaṃ तयोर् tayor तिष्ठ tiṣṭha तिष्ठति tiṣṭhati उक्तं uktaṃ उपचक्रमे upacakrame वक्तुम् vaktum बभूवुर् babhūvur ब्रह्मन् brahman ऽब्रवीद् ‘bravīd एतच् etac गतिः gatiḥ हते hate कैकेय्या kaikeyyā राज्ये rājye साध्व् sādhv सर्व sarva तेषु teṣu त्रिषु triṣu वीर्यं vīryaṃ यानि yāni अलं alaṃ ब्रुवाणं bruvāṇaṃ चक्रुर् cakrur दशग्रीवः daśagrīvaḥ दशग्रीवो daśagrīvo दुरात्मनः durātmanaḥ एतन् etan काकुत्स्थं kākutsthaṃ लोकस्य lokasya मुहूर्तम् muhūrtam पर्वतः parvataḥ पतितं patitaṃ राक्षसेश्वरः rākṣaseśvaraḥ सागरम् sāgaram सततं satataṃ सुमहान् sumahān सुतम् sutam स्यात् syāt ता tā उपस्थितम् upasthitam वसिष्ठो vasiṣṭho विविधानि vividhāni आसीद् āsīd बभौ babhau भर्तुर् bhartur भवति bhavati दत्तं dattaṃ हृदयं hṛdayaṃ इमे ime कच्चिन् kaccin कालो kālo कृते kṛte कुले kule लक्ष्मणश् lakṣmaṇaś मूर्ध्नि mūrdhni निहत्य nihatya निशाचराः niśācarāḥ पृथिवीं pṛthivīṃ राज्ञा rājñā सहलक्ष्मणः sahalakṣmaṇaḥ ऽस्ति ‘sti सुग्रीवम् sugrīvam वर vara वत्स vatsa विद्धि viddhi यावत् yāvat भीमं bhīmaṃ देवा devā गन्तुम् gantum हृष्टा hṛṣṭā जाम्बवान् jāmbavān कर्तव्यं kartavyaṃ कौसल्यां kausalyāṃ क्रियतां kriyatāṃ महीपतिः mahīpatiḥ पादौ pādau शतं śataṃ ऽस्मिन् ‘smin

सुग्रीव sugrīva तावत् tāvat वालिनं vālinaṃ विश्वामित्रं viśvāmitraṃ विविधान् vividhān आजगाम ājagāma बहवो bahavo चरणौ caraṇau गच्छति gacchati घोरा ghorā हरीन् harīn हृता hṛtā जनः janaḥ कालेन kālena महात्मानो mahātmāno मातरं mātaraṃ परंतपः paraṃtapaḥ पुत्रम् putram राज्ञः rājñaḥ रक्षांसि rakṣāṃsi राक्षसो rākṣaso रतः rataḥ रावण rāvaṇa रुधिरं rudhiraṃ समागम्य samāgamya संक्रुद्धो saṃkruddho शुभं śubhaṃ सुमहद् sumahad सुराः surāḥ तस्यां tasyāṃ वानरैर् vānarair विवेश viveśa यं yaṃ आस्थितः āsthitaḥ बाहुभ्यां bāhubhyāṃ बुद्धिं buddhiṃ देशम् deśam दुःखम् duḥkham गतिं gatiṃ इमाम् imām कः kaḥ काकुत्स्थो kākutstho कं kaṃ खल्व् khalv महातपाः mahātapāḥ मैथिलि maithili प्रययौ prayayau राघवौ rāghavau सर्वभूतानां sarvabhūtānāṃ सौमित्रिं saumitriṃ शोकेन śokena सुता sutā तांस् tāṃs तपः tapaḥ तथेत्य् tathety वशम् vaśam व्यक्तं vyaktaṃ यशस्विनी yaśasvinī आश्रमं āśramaṃ आश्रित्य āśritya अवश्यं avaśyaṃ चान्ये cānye दिशं diśaṃ कुम्भकर्णं kumbhakarṇaṃ नदीं nadīṃ नाहं nāhaṃ फलानि phalāni प्रतिजग्राह pratijagrāha पृथिव्यां pṛthivyāṃ पुष्पकं puṣpakaṃ रामश् rāmaś रम्यं ramyaṃ रूपम् rūpam श्रूयते śrūyate शुभे śubhe शुश्राव śuśrāva स्वेन svena तस्मिंस् tasmiṃs वक्ष्यामि vakṣyāmi वनानि vanāni अङ्गदं aṅgadaṃ आपतन्तं āpatantaṃ आसीत् āsīt ब्रह्मा brahmā चिरं ciraṃ ददृशुर् dadṛśur दुःखेन duḥkhena कन्या kanyā करिष्यति kariṣyati लेभे lebhe मनो mano परम् param पुनस् punas शक्रो śakro सेना senā सीताया sītāyā स्थिताः sthitāḥ शुशुभे śuśubhe तान्य् tāny तरसा tarasā तस्मै tasmai अद्भुतम् adbhutam आश्रमम् āśramam बहून् bahūn बलेन balena भूतानि bhūtāni चात्र cātra ददृशे dadṛśe दक्षिणां dakṣiṇāṃ देवानां devānāṃ धर्मः dharmaḥ हृदि hṛdi इच्छति icchati जहि jahi कालस्य kālasya महाराज mahārāja महीं mahīṃ

मुनिपुंगवः munipuṃgavaḥ नित्यम् nityam प्रजाः prajāḥ ऋषिः ṛṣiḥ श्रूयतां śrūyatāṃ स्वस्ति svasti तयोः tayoḥ उपागम्य upāgamya उत्पपात utpapāta उत्सृज्य utsṛjya वानर vānara वसिष्ठं vasiṣṭhaṃ विपुलं vipulaṃ वीरं vīraṃ अब्रवीच् abravīc अग्रतः agrataḥ आरुह्य āruhya अतिक्रम्य atikramya अयोध्यायां ayodhyāyāṃ बहुधा bahudhā भद्रे bhadre दशरथः daśarathaḥ दातुम् dātum धर्मो dharmo धीमता dhīmatā दृश्यन्ते dṛśyante गमिष्यसि gamiṣyasi गतिर् gatir हनूमन्तम् hanūmantam हरियूथपाः hariyūthapāḥ इन्द्रजित् indrajit जानामि jānāmi जीवति jīvati कालं kālaṃ कुरुते kurute लङ्कायां laṅkāyāṃ मानुषं mānuṣaṃ मेदिनीम् medinīm नरव्याघ्र naravyāghra निहतो nihato पावकः pāvakaḥ फलं phalaṃ प्राह prāha राघवेण rāghaveṇa ऋषीणां ṛṣīṇāṃ शक्या śakyā समाहिताः samāhitāḥ सत्यम् satyam सीतायाः sītāyāḥ सुदारुणम् sudāruṇam शूरो śūro स्वम् svam तपस् tapas तत्त्वतः tattvataḥ तूर्णम् tūrṇam उत्सहे utsahe वर्षाणि varṣāṇi विश्रुतः viśrutaḥ यावद् yāvad अन्योन्यं anyonyaṃ अर्थं arthaṃ असौ asau बहुभिः bahubhiḥ भरतस् bharatas भर्तारम् bhartāram भाषितं bhāṣitaṃ भित्त्वा bhittvā चक्षुषा cakṣuṣā दशग्रीवं daśagrīvaṃ दशरथात्मजः daśarathātmajaḥ दिवं divaṃ एकं ekaṃ गमिष्यति gamiṣyati गतम् gatam गतिम् gatim गिरा girā हितम् hitam हृष्टाः hṛṣṭāḥ इदानीं idānīṃ करुणं karuṇaṃ किष्किन्धां kiṣkindhāṃ कुम्भकर्णस्य kumbhakarṇasya महाद्युतिः mahādyutiḥ महारथः mahārathaḥ नापि nāpi पाणिना pāṇinā प्रभाते prabhāte प्रदक्षिणम् pradakṣiṇam

प्रणम्य praṇamya पुरे pure रक्षो rakṣo सागरे sāgare संप्रेक्ष्य saṃprekṣya शत्रुघ्नो śatrughno सूतं sūtaṃ उवाचेदं uvācedaṃ वक्त्रं vaktraṃ विललाप vilalāpa विसृज्य visṛjya विविधैर् vividhair वृत्तं vṛttaṃ यश् yaś यथान्यायं yathānyāyaṃ अङ्गदो aṅgado बलात् balāt भवनं bhavanaṃ भविष्यसि bhaviṣyasi भ्रातुः bhrātuḥ ददृशुस् dadṛśus दशाननः daśānanaḥ धरणीतले dharaṇītale दीनो dīno इतः itaḥ जगत् jagat मधुरं madhuraṃ महाबल mahābala मही mahī नामतः nāmataḥ नाम्ना nāmnā परमर्षयः paramarṣayaḥ परित्यज्य parityajya प्रभृति prabhṛti प्रविष्टो praviṣṭo प्रीतिर् prītir पुत्रान् putrān राक्षस rākṣasa राक्षसास् rākṣasās राक्षस्यो rākṣasyo रराज rarāja सचिवैः sacivaiḥ सप्त sapta सार्धम् sārdham सर्वेषु sarveṣu सतां satāṃ सती satī सौमित्रिणा saumitriṇā तस्यास् tasyās ऊचुः ūcuḥ वधं vadhaṃ वनौकसः vanaukasaḥ वासवः vāsavaḥ वायुर् vāyur विहाय vihāya विमानं vimānaṃ वीरा vīrā विष्णुर् viṣṇur व्यसनं vyasanaṃ यथासुखम् yathāsukham आज्ञाय ājñāya आशु āśu आसुर् āsur बाढम् bāḍham भविष्यन्ति bhaviṣyanti भूतानां bhūtānāṃ चापं cāpaṃ दशरथस्य daśarathasya दीना dīnā गताः gatāḥ गृहं gṛhaṃ हृष्टो hṛṣṭo कामरूपिणः kāmarūpiṇaḥ लोकानां lokānāṃ महर्षयः maharṣayaḥ महतीं mahatīṃ मतिः matiḥ मुनिः muniḥ निशाचर niśācara निशितैः niśitaiḥ नृपः nṛpaḥ पर्वतम् parvatam रम्या ramyā रम्यां ramyāṃ शब्देन śabdena शनैः śanaiḥ स्थिता sthitā स्वां svāṃ ताभ्यां tābhyāṃ उत्तरं uttaraṃ यथाविधि yathāvidhi अस्या asyā भर्तुः bhartuḥ भवता bhavatā ददृशुः dadṛśuḥ देशे deśe दिवि divi हनुमता hanumatā हनूमतः hanūmataḥ हरिभिर् haribhir जातो jāto क्रोधाद् krodhād मन्त्रिभिः mantribhiḥ मन्त्रिणः mantriṇaḥ मुदा mudā न्यवेदयत् nyavedayat पतिता patitā फलम् phalam प्रदक्षिणं pradakṣiṇaṃ प्रसादं prasādaṃ प्रिया priyā पृष्ठतः pṛṣṭhataḥ पृष्ठतो pṛṣṭhato राघवे rāghave साक्षाद् sākṣād समाहितः samāhitaḥ श्रुतम् śrutam शूलं śūlaṃ तैस् tais तस्मिन्न् tasminn तथेति tatheti तीव्रं tīvraṃ ऽत्र ‘tra उत्थाय utthāya वानरं vānaraṃ वानरर्षभाः vānararṣabhāḥ विधिवत् vidhivat वृक्षान् vṛkṣān वृतम् vṛtam यशस्विनीम् yaśasvinīm युक्तो yukto आमन्त्र्य āmantrya आरोप्य āropya अस्माकं asmākaṃ अस्तु astu अतो ato अवेक्ष्य avekṣya भरतेन bharatena भाति bhāti भवतु bhavatu चिच् cic दीनं dīnaṃ द्वौ dvau गिरेः gireḥ

हन्तुम् hantum इमौ imau इवाम्बरम् ivāmbaram जनाः janāḥ जनस्थाने janasthāne महामुनिम् mahāmunim महायशः mahāyaśaḥ मारुतः mārutaḥ मतिं matiṃ मुहूर्तेन muhūrtena नगरीं nagarīṃ नराधिपः narādhipaḥ निपेतुर् nipetur नित्यशः nityaśaḥ पप्रच्छ papraccha प्राञ्जलिः prāñjaliḥ पूजां pūjāṃ पुत्रस् putras रक्षः rakṣaḥ राक्षसाधिपम् rākṣasādhipam राक्षसेन्द्रो rākṣasendro रथे rathe समागताः samāgatāḥ संग्रामे saṃgrāme सर्वांस् sarvāṃs शेते śete श्रोतुम् śrotum श्रुतं śrutaṃ स्थितं sthitaṃ शुभाम् śubhām शूरः śūraḥ सुसमाहितः susamāhitaḥ वासं vāsaṃ वृतो vṛto ययुः yayuḥ आगता āgatā आनय ānaya अन्योन्यम् anyonyam अर्हथ arhatha आसीन् āsīn बद्ध्वा baddhvā बहवः bahavaḥ बाहू bāhū चाहं cāhaṃ चैनं cainaṃ चित्रं citraṃ ददामि dadāmi दारुणं dāruṇaṃ ध्रुवम् dhruvam दिवम् divam दिव्यम् divyam द्रक्ष्यसि drakṣyasi दुर्धर्षो durdharṣo एकेन ekena एषां eṣāṃ एषो eṣo एतान् etān एतौ etau घोरैर् ghorair गुणैर् guṇair हनूमता hanūmatā हरीणां harīṇāṃ हित्वा hitvā इहागतः ihāgataḥ जीवितुम् jīvitum ज्येष्ठो jyeṣṭho क्रोधात् krodhāt कृत्स्नं kṛtsnaṃ क्षमं kṣamaṃ क्षितौ kṣitau महावने mahāvane मन्यसे manyase मृत्युर् mṛtyur नरः naraḥ नराः narāḥ नरशार्दूल naraśārdūla पञ्च pañca परस्परम् parasparam परवीरहा paravīrahā पतिः patiḥ पतिं patiṃ प्रजा prajā प्रकाशते prakāśate प्रतिभाति pratibhāti प्रीतिं prītiṃ पुरं puraṃ राघवाय rāghavāya राक्षसेन्द्रेण rākṣasendreṇa रात्रौ rātrau रात्रिं rātriṃ रावणिः rāvaṇiḥ ऋषिं ṛṣiṃ सहितो sahito शक्तिर् śaktir स्थातुं sthātuṃ सुमहत् sumahat स्वागतं svāgataṃ तांश् tāṃś तपस्विनी tapasvinī तपो tapo तारा tārā तास् tās ततश् tataś तत्रैव tatraiva तीक्ष्णैर् tīkṣṇair त्रीन् trīn तुमुलं tumulaṃ त्वरितं tvaritaṃ वैदेहीम् vaidehīm

वनेषु vaneṣu वशे vaśe ववर्ष vavarṣa विव्याध vivyādha युक्तः yuktaḥ यूथपः yūthapaḥ अप्रियम् apriyam अरिंदमः ariṃdamaḥ आत्मानम् ātmānam अतुलं atulaṃ अत्यर्थं atyarthaṃ बाणैः bāṇaiḥ भरते bharate भार्यया bhāryayā भाषितम् bhāṣitam बिभेद bibheda दण्डकारण्ये daṇḍakāraṇye दर्शनं darśanaṃ धर्मवित् dharmavit ध्रुवं dhruvaṃ दीप्तं dīptaṃ द्रक्ष्यामि drakṣyāmi द्रुमाः drumāḥ गङ्गां gaṅgāṃ गृहे gṛhe हरिः hariḥ हतम् hatam हृष्टः hṛṣṭaḥ ईदृशम् īdṛśam जनकस्य janakasya कदनं kadanaṃ कैकेयीं kaikeyīṃ करिष्यसि kariṣyasi क्रोधम् krodham क्रोधमूर्छितः krodhamūrchitaḥ कृतो kṛto मेने mene मुखम् mukham मुनिं muniṃ नेह neha निहते nihate नृप nṛpa न्व् nv परिघं parighaṃ पार्श्वे pārśve पश्यसि paśyasi प्राणैर् prāṇair प्रतिज्ञां pratijñāṃ प्रत्यभाषत pratyabhāṣata राक्षसस्य rākṣasasya रक्षिता rakṣitā रामेति rāmeti रम्ये ramye रूपेण rūpeṇa शैलं śailaṃ समीपं samīpaṃ समुद्रं samudraṃ समुत्पत्य samutpatya शतशो śataśo सत्यपराक्रमः satyaparākramaḥ सौमित्रिम् saumitrim स्थानं sthānaṃ स्वर्गं svargaṃ तस्मान् tasmān तेनैव tenaiva तीरे tīre ऊचुर् ūcur उत्पाट्य utpāṭya वधे vadhe वपुषा vapuṣā वसति vasati वेश्म veśma विमले vimale विश्वकर्मणा viśvakarmaṇā यशः yaśaḥ योजनानां yojanānāṃ आभरणानि ābharaṇāni अभूत् abhūt अब्रवीन् abravīn आजघान ājaghāna आलोक्य ālokya आससाद āsasāda आत्मवान् ātmavān बलाद् balād भामिनि bhāmini भीरु bhīru चाब्रवीत् cābravīt दर्शनम् darśanam दशरथं daśarathaṃ देवं devaṃ देवान् devān धनं dhanaṃ दीर्घम् dīrgham दिवाकरः divākaraḥ द्रुमान् drumān दुर्गं durgaṃ द्वे dve गवां gavāṃ घोरम् ghoram हन्ति hanti इक्ष्वाकूणां ikṣvākūṇāṃ जीवन् jīvan कालः kālaḥ काञ्चनं kāñcanaṃ कारणं kāraṇaṃ कथाः kathāḥ खरः kharaḥ कृतवान् kṛtavān कुलं kulaṃ लक्ष्मणस् lakṣmaṇas महच् mahac महास्वनम् mahāsvanam मुखं mukhaṃ नीलं nīlaṃ नीलो nīlo निरीक्ष्य nirīkṣya नृपम् nṛpam पारं pāraṃ परमप्रीतो paramaprīto परया parayā पावकम् pāvakam पितामहः pitāmahaḥ प्रहसन् prahasan प्रश्रितं praśritaṃ प्रथमं prathamaṃ

प्रेषयाम् preṣayām प्रीतः prītaḥ पुरंदरः puraṃdaraḥ पुत्रौ putrau रथेन rathena शब्दो śabdo सहिताः sahitāḥ संध्याम् saṃdhyām सन्ति santi शराः śarāḥ शरम् śaram सरितां saritāṃ सर्वभूतानि sarvabhūtāni सर्वां sarvāṃ शोभते śobhate स्थितो sthito सुग्रीवे sugrīve शूराः śūrāḥ सुरासुरैः surāsuraiḥ त्रयः trayaḥ त्रिभिर् tribhir त्रिदिवं tridivaṃ वाक्यैर् vākyair वानरर्षभः vānararṣabhaḥ यज्ञं yajñaṃ यां yāṃ यावन् yāvan युक्ता yuktā अभिदुद्राव abhidudrāva आचचक्षे ācacakṣe आगताः āgatāḥ अग्निं agniṃ अनाथवत् anāthavat अनृतं anṛtaṃ आश्रितः āśritaḥ अथो atho आवृत्य āvṛtya बाणान् bāṇān भूत् bhūt भूयस् bhūyas ब्रुवति bruvati चचार cacāra चापम् cāpam देवतानां devatānāṃ देवीं devīṃ देवो devo देव्या devyā धर्मभृतां dharmabhṛtāṃ दीप्तम् dīptam दूरम् dūram दुरात्मना durātmanā एतावद् etāvad गन्तुं gantuṃ हरयः harayaḥ हताः hatāḥ जलम् jalam ज्येष्ठं jyeṣṭhaṃ कपिकुञ्जरः kapikuñjaraḥ कपिर् kapir कर्ता kartā काश् kāś खम् kham क्रुद्धं kruddhaṃ कुर्याद् kuryād महानादं mahānādaṃ मतिम् matim मत्कृते matkṛte मातुर् mātur मायया māyayā मेदिनी medinī मुनयः munayaḥ मुनिपुंगव munipuṃgava मुनिर् munir नगरी nagarī ननु nanu नरर्षभ nararṣabha निर्जगाम nirjagāma नूनम् nūnam परिगृह्य parigṛhya पातयाम् pātayām पितामहम् pitāmaham प्रहस्तं prahastaṃ प्रहृष्टा prahṛṣṭā प्रजापतिः prajāpatiḥ प्राप्ते prāpte प्रीत्या prītyā प्रियां priyāṃ पुनश् punaś पुरुषव्याघ्र puruṣavyāghra रक्षोभिर् rakṣobhir रणमूर्धनि raṇamūrdhani

रत्नानि ratnāni रावणात्मजः rāvaṇātmajaḥ सलक्ष्मणः salakṣmaṇaḥ सलक्ष्मणम् salakṣmaṇam संहृष्टा saṃhṛṣṭā संजज्ञे saṃjajñe सन् san शरैस् śarais सरांसि sarāṃsi शरीरं śarīraṃ सर्वैः sarvaiḥ सर्वस्य sarvasya सेनां senāṃ शोकं śokaṃ श्रेष्ठो śreṣṭho श्रुतः śrutaḥ शुचिः śuciḥ शुश्रुवे śuśruve सुव्रत suvrata स्यान् syān उद्दिश्य uddiśya वक्तुं vaktuṃ वाक्यविशारदः vākyaviśāradaḥ वसिष्ठेन vasiṣṭhena विचचार vicacāra विश्वामित्रम् viśvāmitram यस्मिन् yasmin अभवत् abhavat अभिगम्य abhigamya अकरोत् akarot बाणेन bāṇena भरद्वाजो bharadvājo भरतश् bharataś भविष्यामि bhaviṣyāmi भयात् bhayāt भूमिं bhūmiṃ ऽभ्यभाषत ‘bhyabhāṣata बुद्धिमान् buddhimān चक्रुः cakruḥ दण्डकान् daṇḍakān दीनां dīnāṃ दिशश् diśaś दृष्ट्वैव dṛṣṭvaiva द्रुतम् drutam दुष्करं duṣkaraṃ द्विजः dvijaḥ द्विजाः dvijāḥ गिरौ girau गिरिम् girim हनूमांश् hanūmāṃś हरीश्वरः harīśvaraḥ हिमवान् himavān हुताशनम् hutāśanam जहार jahāra जले jale जनपदे janapade जनयाम् janayām कामम् kāmam खरस्य kharasya कृताञ्जलिर् kṛtāñjalir कुर्वन् kurvan मधुरां madhurāṃ महाभागा mahābhāgā महाहवे mahāhave महति mahati मारुतिः mārutiḥ मतिर् matir मात्रा mātrā मूलानि mūlāni निमित्तानि nimittāni निशाम् niśām पन्थानम् panthānam पापम् pāpam पार्थिव pārthiva पश्यन्ति paśyanti प्रहसन्न् prahasann प्रवर्तते pravartate पृथिवी pṛthivī पुमान् pumān पुरुषर्षभः puruṣarṣabhaḥ

राजंस् rājaṃs रमते ramate रथः rathaḥ रुदती rudatī सगन्धर्वाः sagandharvāḥ सागरः sāgaraḥ सागरस्य sāgarasya सहिता sahitā सखा sakhā शक्तिं śaktiṃ समन्तात् samantāt संचिन्त्य saṃcintya संज्ञां saṃjñāṃ संयति saṃyati शनैर् śanair शरीरे śarīre शासनम् śāsanam शासनात् śāsanāt सिद्धाश् siddhāś शिरो śiro श्रियम् śriyam शुभा śubhā सुखी sukhī सुराणां surāṇāṃ शूर्पणखा śūrpaṇakhā सुतं sutaṃ उपागतः upāgataḥ उत्तरम् uttaram वालिना vālinā वालिनम् vālinam वेगवान् vegavān विदित्वा viditvā यस्मात् yasmāt यथागतम् yathāgatam युद्धम् yuddham आददे ādade अधिकं adhikaṃ आकाशे ākāśe अन्तरं antaraṃ आसीनं āsīnaṃ अस्तं astaṃ बभञ्ज babhañja बभाषे babhāṣe बले bale ऽभवद् ‘bhavad भविता bhavitā भयाद् bhayād ब्रह्मणा brahmaṇā बुद्धिः buddhiḥ बुद्ध्वा buddhvā चचाल cacāla चतुर्भिः caturbhiḥ दैवं daivaṃ दर्शयाम् darśayām दशरथस् daśarathas दत्ता dattā धिग् dhig धीमान् dhīmān दिव्यां divyāṃ दृष्टः dṛṣṭaḥ दृष्टं dṛṣṭaṃ दृष्टो dṛṣṭo दुरासदम् durāsadam एष्यति eṣyati गदया gadayā गगनं gaganaṃ गमनं gamanaṃ गमने gamane गङ्गा gaṅgā घोरान् ghorān गृध्रं gṛdhraṃ गुणान् guṇān हरियूथपः hariyūthapaḥ हृदये hṛdaye इहैव ihaiva इतीव itīva जाम्बवन्तं jāmbavantaṃ ज्वलन्तम् jvalantam कैकेयि kaikeyi काकुत्स्थम् kākutstham कथितं kathitaṃ कुम्भकर्णः kumbhakarṇaḥ लब्ध्वा labdhvā लक्ष्यते lakṣyate लोकं lokaṃ

महाबाहुं mahābāhuṃ महाबलौ mahābalau महामुने mahāmune महार्हाणि mahārhāṇi महातेजास् mahātejās महात्मानः mahātmānaḥ मन्त्रिणो mantriṇo नादं nādaṃ नदी nadī निर्मितं nirmitaṃ न्यवेदयन् nyavedayan ओजसा ojasā पादुके pāduke पराक्रमम् parākramam पार्थिवः pārthivaḥ पश्चिमां paścimāṃ पतिम् patim प्राणांस् prāṇāṃs प्रियाम् priyām प्रोवाच provāca राघवस् rāghavas रजनीं rajanīṃ रावणस् rāvaṇas ऋते ṛte शक्रस्य śakrasya शक्यम् śakyam सलिलं salilaṃ समन्ताद् samantād समर्थो samartho समीपे samīpe संपरिष्वज्य saṃpariṣvajya शंस śaṃsa शरं śaraṃ सर्वत्र sarvatra शिरस्य् śirasy ऽस्म्य् ‘smy श्रूयताम् śrūyatām स्त्रीणां strīṇāṃ सुमित्रा sumitrā तेपे tepe त्रैलोक्यं trailokyaṃ ऊर्ध्वं ūrdhvaṃ वधार्थं vadhārthaṃ वधाय vadhāya वैरं vairaṃ वाक्येन vākyena वनौकसाम् vanaukasām वाप्य् vāpy वर्षसहस्राणि varṣasahasrāṇi वायुः vāyuḥ विदितं viditaṃ विशालाक्षि viśālākṣi वृथा vṛthā व्याहृतं vyāhṛtaṃ यस्माद् yasmād याति yāti येषां yeṣāṃ युद्धाय yuddhāya अभाषत abhāṣata अध्वानं adhvānaṃ अग्रतो agrato आख्यातं ākhyātaṃ अङ्गदः aṅgadaḥ अङ्गदस्य aṅgadasya अन्यथा anyathā अरिंदमम् ariṃdamam अस्माद् asmād अस्माकम् asmākam अशोकवनिकां aśokavanikāṃ आयान्तं āyāntaṃ आयतम् āyatam

अयोध्याम् ayodhyām बहूनि bahūni बाला bālā बलीयसा balīyasā भक्षिता bhakṣitā भामिनी bhāminī भवन्तः bhavantaḥ भीमविक्रमः bhīmavikramaḥ ब्रवीमि bravīmi चाहम् cāham चक्रिरे cakrire चतुरो caturo चेद् ced चिरम् ciram दत्तम् dattam देवैर् devair देवताः devatāḥ धरण्यां dharaṇyāṃ धर्मज्ञः dharmajñaḥ द्रक्ष्यन्ति drakṣyanti दूराद् dūrād दुष्टात्मा duṣṭātmā एनम् enam गगने gagane गतं gataṃ गात्रेषु gātreṣu गवाक्षो gavākṣo हर्षम् harṣam हर्षेण harṣeṇa हता hatā जातः jātaḥ जायते jāyate कैकेयीम् kaikeyīm कालम् kālam कर्मणः karmaṇaḥ कार्या kāryā कथां kathāṃ क्रोधेन krodhena क्रुद्धा kruddhā क्षमा kṣamā लभते labhate लोका lokā लोकांस् lokāṃs महाप्राज्ञ mahāprājña महती mahatī महेन्द्रस्य mahendrasya महोदरः mahodaraḥ मह्यं mahyaṃ ममापि mamāpi मानद mānada मासान् māsān माया māyā मुहूर्ते muhūrte मूलं mūlaṃ नगरं nagaraṃ नरा narā निक्षिप्य nikṣipya नीलः nīlaḥ निर्ययौ niryayau निवेशनम् niveśanam नृपात्मज nṛpātmaja ऽनुमते ‘numate परमा paramā परमां paramāṃ पर्वतं parvataṃ पर्यवारयन् paryavārayan पश्यन् paśyan पत्नी patnī प्लवगर्षभाः plavagarṣabhāḥ प्रददौ pradadau प्रदास्यामि pradāsyāmi प्रहर्षम् praharṣam प्रहस्तो prahasto प्रहस्य prahasya प्रतिज्ञा pratijñā प्रत्यदृश्यत pratyadṛśyata प्रविष्टा praviṣṭā प्रियः priyaḥ पृष्ट्वा pṛṣṭvā पूर्णे pūrṇe राजेन्द्र rājendra राक्षसानाम् rākṣasānām राक्षसराजस्य rākṣasarājasya राक्षसेश्वर rākṣaseśvara रणाजिरे raṇājire सहस्रं sahasraṃ सख्यं sakhyaṃ शक्यो śakyo संक्रुद्धः saṃkruddhaḥ साम्प्रतम् sāmpratam शत्रुघ्न śatrughna शेषं śeṣaṃ शिखरं śikharaṃ शितैः śitaiḥ शितैर् śitair श्रेष्ठः śreṣṭhaḥ शुभां śubhāṃ सुग्रीवस् sugrīvas सुमाली sumālī शूरा śūrā सुरैर् surair सुराणाम् surāṇām सुतो suto तरस्विनाम् tarasvinām तस्यैव tasyaiva तीरम् tīram त्वय्य् tvayy उच्यते ucyate उग्रं ugraṃ वदनं vadanaṃ वधम् vadham वधिष्यामि vadhiṣyāmi वरारोहे varārohe वरुणालयम् varuṇālayam वरुणस्य varuṇasya वसुधा vasudhā वसुंधरा vasuṃdharā वेगं vegaṃ विभीषण vibhīṣaṇa विजने vijane विमलं vimalaṃ विनेदुर् vinedur विस्मयं vismayaṃ विष्णुना viṣṇunā व्याजहार vyājahāra यमसादनम् yamasādanam यथैव yathaiva यत्नं yatnaṃ

युक्तम् yuktam अभवद् abhavad आगच्छ āgaccha आगतं āgataṃ आकाशम् ākāśam अनुस्मरन् anusmaran अपरे apare अपूजयन् apūjayan अस्मि asmi आश्रमे āśrame आत्मनश् ātmanaś आत्मनो ātmano अवस्थितम् avasthitam बहुविधं bahuvidhaṃ भवन्ति bhavanti भवन्तो bhavanto भीमकर्मणाम् bhīmakarmaṇām ऽभिवाद्य ‘bhivādya भ्रातृभिः bhrātṛbhiḥ भूमिर् bhūmir भूतं bhūtaṃ ब्राह्मणा brāhmaṇā ब्रुवन् bruvan दशरथात्मजम् daśarathātmajam देशः deśaḥ धारयन् dhārayan दीप्यमानं dīpyamānaṃ दिवसे divase दुःखार्ता duḥkhārtā दुर्मतिः durmatiḥ दुष्कृतं duṣkṛtaṃ एकम् ekam गच्छन्तं gacchantaṃ गन्धमादनः gandhamādanaḥ गताम् gatām गतौ gatau गात्राणि gātrāṇi गिरिं giriṃ गोदावरीं godāvarīṃ गुहः guhaḥ गुरुः guruḥ हयैः hayaiḥ हीना hīnā जग्मुः jagmuḥ जज्ञे jajñe जानासि jānāsi जानीषे jānīṣe जाता jātā ज्येष्ठा jyeṣṭhā कन्यां kanyāṃ करिष्ये kariṣye कार्यस्य kāryasya कस् kas कस्माद् kasmād कथयाम् kathayām केवलं kevalaṃ खरं kharaṃ क्रियताम् kriyatām कृपणं kṛpaṇaṃ कुतो kuto लक्ष्मणे lakṣmaṇe लक्ष्म्या lakṣmyā मधुवनं madhuvanaṃ महर्षिभिः maharṣibhiḥ महात्मने mahātmane महावीर्यो mahāvīryo मन्दं mandaṃ मिथ्या mithyā मुनेः muneḥ मुनिना muninā मुनिश्रेष्ठ muniśreṣṭha नरेन्द्रस्य narendrasya

नारी nārī निलयं nilayaṃ पादपाः pādapāḥ पद्भ्यां padbhyāṃ पराक्रमः parākramaḥ परपुरंजयः parapuraṃjayaḥ पार्थिवम् pārthivam पश्याम्य् paśyāmy पतितो patito पितुस् pitus प्रभावेन prabhāvena प्रतिज्ञाय pratijñāya पुत्रस्य putrasya पुत्रेण putreṇa राजानो rājāno राक्षसेन्द्रः rākṣasendraḥ राक्षसेन्द्रम् rākṣasendram रसातलम् rasātalam शब्दं śabdaṃ सदृशो sadṛśo शैलस्य śailasya सखे sakhe शक्तो śakto समं samaṃ संधाय saṃdhāya सशरं saśaraṃ शत्रुघ्नं śatrughnaṃ शत्रून् śatrūn शत्रुनिबर्हणः śatrunibarhaṇaḥ सौमित्रिः saumitriḥ शयानं śayānaṃ स्नेहाद् snehād शोभने śobhane शोकम् śokam शोणितम् śoṇitam स्थिते sthite शुभैः śubhaiḥ सुकृतं sukṛtaṃ सुमन्त्रं sumantraṃ सुमित्रां sumitrāṃ सूत sūta स्वतेजसा svatejasā ताञ् tāñ तेजो tejo तीक्ष्णैः tīkṣṇaiḥ त्रयो trayo त्वरितो tvarito त्वत्कृते tvatkṛte त्यज tyaja उक्तास् uktās उपागतम् upāgatam उत्तिष्ठ uttiṣṭha वचस् vacas वधिष्यति vadhiṣyati वैदेह्याः vaidehyāḥ वाल्मीकिर् vālmīkir वानरपुंगवाः vānarapuṃgavāḥ वाणीं vāṇīṃ वसुंधराम् vasuṃdharām ववौ vavau विभो vibho विचित्राणि vicitrāṇi विधीयताम् vidhīyatām विकृतं vikṛtaṃ विनाशाय vināśāya वीर्यम् vīryam व्यजायत vyajāyata व्यथिता vyathitā व्यवस्थितः vyavasthitaḥ यदृच्छया yadṛcchayā यम् yam यान्य् yāny यशस्विनम् yaśasvinam यस्यार्यो yasyāryo यतो yato ययुर् yayur अभ्यधावत abhyadhāvata आचक्ष्व ācakṣva अदृश्यत adṛśyata अगमत् agamat

अग्रे agre आकाशं ākāśaṃ आख्यातुम् ākhyātum आलम्ब्य ālambya अनन्तरम् anantaram अन्तःपुरं antaḥpuraṃ अरिंदमौ ariṃdamau आर्यं āryaṃ अस्मान् asmān अस्मिन्न् asminn अथोवाच athovāca आविश्य āviśya बभूवुः babhūvuḥ बाष्पं bāṣpaṃ बत bata भक्त्या bhaktyā भरत bharata भरतम् bharatam भार्याम् bhāryām भीमविक्रमाः bhīmavikramāḥ भुजाभ्यां bhujābhyāṃ भुङ्क्ष्व bhuṅkṣva भूतले bhūtale भूय bhūya बिलं bilaṃ चैनम् cainam चायं cāyaṃ छित्त्वा chittvā चिन्तां cintāṃ चोभौ cobhau दैवतं daivataṃ दक्षिणं dakṣiṇaṃ दशग्रीवस् daśagrīvas देशो deśo देवास् devās धिक् dhik दीनः dīnaḥ दिव्या divyā दीयताम् dīyatām दुःखतरं duḥkhataraṃ दुःखितः duḥkhitaḥ दूतो dūto द्वारम् dvāram एतानि etāni एतेन etena गम्यतां gamyatāṃ गन्धर्वा gandharvā गङ्गाम् gaṅgām गिरिः giriḥ गृहाण gṛhāṇa गुणाः guṇāḥ गुणैः guṇaiḥ हयान् hayān हिते hite ईदृशं īdṛśaṃ जग्मुस् jagmus जित्वा jitvā ज्ञातुम् jñātum कानने kānane कपिम् kapim कर्तव्यो kartavyo खरश् kharaś कीर्तिं kīrtiṃ कीर्तिर् kīrtir क्षमम् kṣamam कुशली kuśalī लक्ष्मणाग्रजः lakṣmaṇāgrajaḥ ललाटे lalāṭe लङ्काया laṅkāyā लोकाः lokāḥ लोमहर्षणम् lomaharṣaṇam महाभाग mahābhāga

महाप्राज्ञः mahāprājñaḥ महाराजो mahārājo महात्मानौ mahātmānau महावेगो mahāvego महीम् mahīm महीपतिम् mahīpatim माल्यानि mālyāni मार्गम् mārgam मारीचो mārīco मासं māsaṃ मतिमान् matimān नाद्य nādya नाहम् nāham नराधिपम् narādhipam नय naya नयने nayane निबोध nibodha निहता nihatā निहतः nihataḥ निपातितः nipātitaḥ निशाचरैः niśācaraiḥ निशाचरम् niśācaram निश्चित्य niścitya निष्पपात niṣpapāta परां parāṃ पार्श्वतः pārśvataḥ पतिर् patir पत्नीं patnīṃ पौरुषं pauruṣaṃ प्लवंगम plavaṃgama प्रभया prabhayā प्रजानां prajānāṃ प्रकृत्या prakṛtyā प्राप्ता prāptā प्राप्तः prāptaḥ प्राप्तकालं prāptakālaṃ प्राप्तम् prāptam प्रत्युवाचेदं pratyuvācedaṃ प्रवेक्ष्यामि pravekṣyāmi पुण्यं puṇyaṃ राजञ् rājañ रजनी rajanī राजपुत्र rājaputra

रात्र्यां rātryāṃ रावणिं rāvaṇiṃ रोमहर्षणम् romaharṣaṇam रोषात् roṣāt रुदन् rudan रुरोद ruroda शैलान् śailān शक्रः śakraḥ शक्तः śaktaḥ शक्ताः śaktāḥ समागतः samāgataḥ समास्थाय samāsthāya समाश्वास्य samāśvāsya समो samo संप्रति saṃprati समुद्रम् samudram सनातनः sanātanaḥ शरभो śarabho शर्वरी śarvarī सर्वेषाम् sarveṣām शशाक śaśāka शशंस śaśaṃsa शाश्वतम् śāśvatam शतसहस्राणि śatasahasrāṇi शतयोजनम् śatayojanam शत्रुं śatruṃ सायकैः sāyakaiḥ शयने śayane शिलाः śilāḥ शोकः śokaḥ शोको śoko श्रियं śriyaṃ श्वः śvaḥ स्वर्गे svarge ताडयाम् tāḍayām तप tapa तपश् tapaś तापसं tāpasaṃ तापसान् tāpasān ताश् tāś तत्त्वम् tattvam तवैव tavaiva तेजः tejaḥ तिष्ठन्ति tiṣṭhanti तोयदः toyadaḥ ऊचुश् ūcuś उद्धृत्य uddhṛtya उपेत्य upetya उत्पत्य utpatya उत्थाप्य utthāpya वाचः vācaḥ वधो vadho वक्ष्यति vakṣyati वानरास् vānarās वानराश् vānarāś वासः vāsaḥ वसिष्ठस्य vasiṣṭhasya विदितात्मनः viditātmanaḥ वीक्ष्य vīkṣya विप्रियं vipriyaṃ विपुलां vipulāṃ वीराः vīrāḥ व्रज vraja वृक्षैर् vṛkṣair व्यादिदेश vyādideśa य ya यज्ञस्य yajñasya यान्ति yānti यथाकामं yathākāmaṃ यौवराज्ये yauvarājye अभयं abhayaṃ अभिचक्राम abhicakrāma आहुर् āhur आख्याहि ākhyāhi अन्नम् annam अन्या anyā अन्यैश् anyaiś अपश्यन् apaśyan अपातयत् apātayat अपत्यं apatyaṃ आप्लुत्य āplutya अर्थे arthe आशां āśāṃ अतीव atīva अवतीर्य avatīrya आयम्य āyamya अयोध्या ayodhyā बहुशो bahuśo बलैः balaiḥ बलवता balavatā बालो bālo भग्ना bhagnā भान्ति bhānti भवद्भिः bhavadbhiḥ भवतां bhavatāṃ भवितुम् bhavitum भीता bhītā ब्रह्मलोकं brahmalokaṃ

ब्राह्मम् brāhmam चैष caiṣa चैतद् caitad चरितं caritaṃ चासि cāsi चात्मनः cātmanaḥ चेति ceti चिन्तयित्वा cintayitvā चिराय cirāya चित्रकूटस्य citrakūṭasya दण्डकारण्यं daṇḍakāraṇyaṃ दशाननम् daśānanam दाशरथिः dāśarathiḥ दत्तो datto धनुषा dhanuṣā धर्मज्ञो dharmajño धर्मसंहितम् dharmasaṃhitam दीनम् dīnam दृढव्रतः dṛḍhavrataḥ दृश्य dṛśya दुःखिता duḥkhitā दुःखितो duḥkhito दुर्मते durmate द्वारि dvāri द्विपः dvipaḥ द्वितीयं dvitīyaṃ एनां enāṃ गच्छन्ति gacchanti गदां gadāṃ गजो gajo घोरदर्शनाः ghoradarśanāḥ गृहम् gṛham गुहाम् guhām गुहो guho गुरोः guroḥ हनुमन् hanuman हर्षं harṣaṃ इच्छाम्य् icchāmy इदानीम् idānīm इतस् itas इवाम्बरे ivāmbare इवानलम् ivānalam जलं jalaṃ जनको janako जननी jananī जनस्थानं janasthānaṃ जटायुर् jaṭāyur जितेन्द्रियः jitendriyaḥ ज्वलन्तं jvalantaṃ कच्चिच् kaccic कैकेय्याः kaikeyyāḥ काकुत्स्थे kākutsthe कालाग्निर् kālāgnir कार्ये kārye खड्गं khaḍgaṃ खरो kharo खे khe कुलम् kulam कुलस्य kulasya कुमारौ kumārau कुर्वन्ति kurvanti लक्ष्मणाय lakṣmaṇāya महाबलैः mahābalaiḥ महागिरिम् mahāgirim महाकपिम् mahākapim महान्ति mahānti महार्णवम् mahārṇavam महावीर्यं mahāvīryaṃ माल्यवान् mālyavān मरणं maraṇaṃ मत्वा matvā मृगः mṛgaḥ मुमोह mumoha मूर्ध्ना mūrdhnā मुष्टिना muṣṭinā नगराणि nagarāṇi नैवं naivaṃ नर्मदा narmadā नव nava नेतुम् netum निधनं nidhanaṃ निशितं niśitaṃ निस्वनः nisvanaḥ निवेशने niveśane नियतो niyato न्यपतद् nyapatad पादपान् pādapān पञ्चत्वम् pañcatvam परे pare परिवार्य parivārya परिवृतो parivṛto पर्वणि parvaṇi पश्यति paśyati पतितां patitāṃ पीत्वा pītvā प्राञ्जलिं prāñjaliṃ प्राप्तौ prāptau प्रस्थितं prasthitaṃ प्रीतिम् prītim पृथिवीम् pṛthivīm पूजयाम् pūjayām पुरम् puram पुरतः purataḥ पुरुषा puruṣā पुरुषं puruṣaṃ पुष्पाणि puṣpāṇi पुत्रा putrā पुत्रक putraka पुत्रसहस्राणि putrasahasrāṇi रजनीचराः rajanīcarāḥ राजपुत्रौ rājaputrau रक्षां rakṣāṃ राक्षसपुंगवः rākṣasapuṃgavaḥ राक्षसाश् rākṣasāś राक्षसौ rākṣasau राक्षसीनां rākṣasīnāṃ रामेणाक्लिष्टकर्मणा rāmeṇākliṣṭakarmaṇā रौद्रं raudraṃ रावणश् rāvaṇaś रिपोः ripoḥ ऋषयो ṛṣayo सहलक्ष्मणम् sahalakṣmaṇam सहस्राक्षं sahasrākṣaṃ सहितौ sahitau समः samaḥ समपद्यत samapadyata संगताः saṃgatāḥ संनिधौ saṃnidhau संप्राप्तो saṃprāpto संतापं saṃtāpaṃ समुपचक्रमे samupacakrame समुत्थाय samutthāya सारथिः sārathiḥ सर्वास् sarvās ससैन्यो sasainyo ससर्ज sasarja शतक्रतुः śatakratuḥ शत्रुघ्नः śatrughnaḥ शेषे śeṣe शिरः śiraḥ स्मृतः smṛtaḥ स्नात्वा snātvā

श्रेयो śreyo श्रीमाञ् śrīmāñ स्थाप्य sthāpya सुदुःखितः suduḥkhitaḥ सुग्रीवश् sugrīvaś शुकसारणौ śukasāraṇau सुमन्त्रः sumantraḥ सूर्यो sūryo सुसंक्रुद्धो susaṃkruddho सुषेणं suṣeṇaṃ सुस्राव susrāva सुश्रोणि suśroṇi सुतान् sutān स्वयम्भूर् svayambhūr तैश् taiś तमः tamaḥ तपस्विनः tapasvinaḥ तपस्विनीम् tapasvinīm तपोधनम् tapodhanam तस्थुः tasthuḥ तथापरे tathāpare तेष्व् teṣv त्रयाणाम् trayāṇām त्रिशिरा triśirā तुभ्यं tubhyaṃ उष्य uṣya वाचं vācaṃ वक्तव्यं vaktavyaṃ वनचारिणः vanacāriṇaḥ वरारोहा varārohā वर्धते vardhate वस vasa वसन् vasan वसिष्ठः vasiṣṭhaḥ वासो vāso वसुधां vasudhāṃ ववन्दे vavande वायुना vāyunā विधवा vidhavā विजयं vijayaṃ विक्रमेण vikrameṇa विलपन् vilapan वीरैर् vīrair वीर्येण vīryeṇa विषादं viṣādaṃ वृद्धान् vṛddhān वृक्षैः vṛkṣaiḥ व्यवर्धत vyavardhata यमस्य yamasya यशश् yaśaś यथावत् yathāvat यथावृत्तं yathāvṛttaṃ योद्धुं yoddhuṃ योषितः yoṣitaḥ यूयं yūyaṃ अभ्येत्य abhyetya अब्रवील् abravīl अधर्मो adharmo आलयम् ālayam अनिन्दिता aninditā अनिन्दिताम् aninditām अनुत्तमाम् anuttamām अन्यः anyaḥ अन्यं anyaṃ आपतन्तीं āpatantīṃ आरेभे ārebhe अर्घ्यं arghyaṃ आर्य ārya अस्त्व् astv आश्वास्य āśvāsya अस्यां asyāṃ अथाब्रवीद् athābravīd आविध्य āvidhya अव्ययम् avyayam बलस्य balasya भग्नं bhagnaṃ भजस्व bhajasva भक्षयन् bhakṣayan भास्करः bhāskaraḥ ऽभवन् ‘bhavan भवत्य् bhavaty भुजौ bhujau भुक्त्वा bhuktvā बुध्यते budhyate चेदं cedaṃ चेत् cet छिन्नं chinnaṃ चिन्ता cintā दैवतैः daivataiḥ दक्षिणम् dakṣiṇam दण्डकावनम् daṇḍakāvanam दर्शय darśaya

देवः devaḥ देवानाम् devānām देवता devatā धनुषो dhanuṣo धन्वी dhanvī धर्मश् dharmaś धर्मतः dharmataḥ दीप्ततेजसं dīptatejasaṃ दोषं doṣaṃ द्रक्ष्यसे drakṣyase द्रक्ष्यथ drakṣyatha दृढं dṛḍhaṃ दुहिता duhitā दुःखाद् duḥkhād दुर्धर्षा durdharṣā दुर्धर्षं durdharṣaṃ दूता dūtā द्वाभ्यां dvābhyāṃ द्विगुणं dviguṇaṃ एकः ekaḥ एतां etāṃ गच्छन् gacchan गृहाणि gṛhāṇi गुहां guhāṃ गुरुणा guruṇā गुरुर् gurur हरिपुंगव haripuṃgava हरिपुंगवः haripuṃgavaḥ हरिर् harir हरिश्रेष्ठ hariśreṣṭha इष्ट्वा iṣṭvā इवाकाशे ivākāśe इवान्तकः ivāntakaḥ जघ्नुर् jaghnur जज्वाल jajvāla जानकीम् jānakīm जनम् janam जानाति jānāti जपतां japatāṃ जयतां jayatāṃ जीविते jīvite काकुत्स्थौ kākutsthau कामः kāmaḥ कांश् kāṃś कपिं kapiṃ कारणम् kāraṇam कारयाम् kārayām करोति karoti कथयस्व kathayasva खरस् kharas कृताः kṛtāḥ कृथाः kṛthāḥ कृत्यम् kṛtyam कृत्यं kṛtyaṃ क्रुद्धस् kruddhas क्रुद्धस्य kruddhasya क्रूरं krūraṃ क्षयं kṣayaṃ कुम्भकर्णम् kumbhakarṇam कुपितो kupito कुतः kutaḥ लघुविक्रमः laghuvikramaḥ लोन्ग् long मधूनि madhūni मधुरया madhurayā महाबलान् mahābalān महाभागं mahābhāgaṃ महाभागां mahābhāgāṃ

महामतिः mahāmatiḥ महाञ् mahāñ महापार्श्वो mahāpārśvo महारथम् mahāratham महात्मभिः mahātmabhiḥ महावीर्यः mahāvīryaḥ महोदधिम् mahodadhim मांसानि māṃsāni मनस्विनः manasvinaḥ मन्थरा mantharā मन्त्रिभिर् mantribhir मन्यते manyate मन्युर् manyur मार्गं mārgaṃ मारीचं mārīcaṃ मत्तः mattaḥ मत्तो matto मृगम् mṛgam मृगो mṛgo मृत्युं mṛtyuṃ मुखेन mukhena नैनं nainaṃ नैतद् naitad निगृह्य nigṛhya निमेषान्तरमात्रेण nimeṣāntaramātreṇa निर्बिभेद nirbibheda निर्जिता nirjitā निश्चयं niścayaṃ निशितैर् niśitair न्यवर्तत nyavartata पन्था panthā परा parā परमया paramayā परस्परं parasparaṃ परित्यक्ता parityaktā परिवारितः parivāritaḥ परो paro पर्वतोपमम् parvatopamam पश्चाद् paścād पश्चात् paścāt पश्यतु paśyatu पश्येयं paśyeyaṃ पवनात्मजः pavanātmajaḥ पितृपैतामहं pitṛpaitāmahaṃ प्लवंगमैः plavaṃgamaiḥ प्रकाशन्ते prakāśante प्राणिनां prāṇināṃ

प्रणिपत्य praṇipatya प्राप्ताः prāptāḥ प्रस्थाप्य prasthāpya प्रतिगृह्णीष्व pratigṛhṇīṣva प्रतिपूज्य pratipūjya प्रविष्टः praviṣṭaḥ प्रविष्टं praviṣṭaṃ प्रेत्य pretya पृथक् pṛthak पृथिव्याम् pṛthivyām पुरस्तात् purastāt पुरोहितम् purohitam पुरुषः puruṣaḥ पुष्पैर् puṣpair राज्ञस् rājñas राक्षसीभिर् rākṣasībhir रम्याणि ramyāṇi रथान् rathān रिपुः ripuḥ ऋषीन् ṛṣīn सभार्यः sabhāryaḥ सद्यः sadyaḥ सहस्राक्षो sahasrākṣo सकामा sakāmā शक्ष्यामि śakṣyāmi समाः samāḥ समरेष्व् samareṣv समतिक्रम्य samatikramya संदिश्य saṃdiśya संहृष्टो saṃhṛṣṭo संप्राप्तः saṃprāptaḥ संश्रुत्य saṃśrutya समुद्रे samudre समुद्यम्य samudyamya समुत्पाट्य samutpāṭya सम्यग् samyag शङ्के śaṅke शरा śarā सरः saraḥ शरः śaraḥ सारथे sārathe शरवर्षेण śaravarṣeṇa सर्वभूतहिते sarvabhūtahite सर्वरक्षसाम् sarvarakṣasām सर्वासु sarvāsu शासनं śāsanaṃ षष्टिः ṣaṣṭiḥ शत्रुघ्नम् śatrughnam शत्रुघ्नस्य śatrughnasya शत्रुर् śatrur