Names of the early Sanskrit dictionarians

सर्व्वेषां कोषाणामादि अग्निपुराणोक्ताभिधानं । तत्रादौ स्वर्गपातालादिवर्गः । ततोऽव्ययवर्गः । ततो नानार्थवर्गः । ततो भूपुराद्रिवनौषधिसिंहा- दिवर्गाः । ततो नृब्रह्मक्षत्रविट्शूद्रवर्गाः । शेषे सामान्यानि नामलिङ्गानि सन्तीति मया दृष्टं । अमरसिंहस्तु उक्ताग्निपुराणीयाभिधानस्य कस्यचित् कस्यचित् वर्गस्य व्यतिक्रमं कृत्वा तत्रोदित-सामान्य-नामलिङ्गानां विशेष्य-निघ्न-वर्गसङ्कीर्णवर्गाविति संज्ञां स्थापयित्वा अन्ते लिङ्गादिसंग्रहवर्गस्य योगं कृत्वा स्वीयकोषं रचितवान् । एवं जटाधरोऽपि अमरकोषस्यानुकरणं कृतवान् । इति विरलप्रचारः

क्रियानिघण्टु – वीरपाण्ड्यभूपाल Kriya Nighantu

श्री वीरपाण्ड्यभूपालविरचित-क्रियानिघण्टु-प्रारम्भः श्लोकेषु यथा- १. धातुप्रयोगपर्याये केचित्काव्योपयोगिनः। वीरपाण्ड्यक्षितीशेन वक्ष्यन्ते शिक्षितुं शिशून्॥ २. विद्यतेस्तिभवत्यत्र स्यादस्तुस्ताद्भवत्वपि। भूयाद्भवेत्तु भवताद्विद्यतां श्रीर्जगत्त्रये॥ ३. सम्पद्यते जायते च जजन्त्युत्पद्यते जगत्। सम्भवत्याविर्भवति प्रादुर्भवति सर्वदा॥ ४. तिष्ठत्यास्ते वर्तते च वसत्यत्र गृहे रमा। प्राणिति श्वसिति श्रेयान्यः परार्थाय जीवति॥ ५. रचयति…

पाणिनीय लिङ्गानुशासन वृत्तिः- Linganushasana Vritti

लिङ्गं ॥ अयमधिकारो वेदितव्य आशास्त्रपरिसमाप्तेः। स्त्री ॥ इदमधिकृतं वेदितव्यम्। यत्र स्त्रीलिङ्गादन्यलिङ्गं शिष्यते तत्र सूत्र एव लिङ्गं वक्ष्यते। ऋकारान्ता मातृदुहितृस्वसृयातृननन्दरः। ऋकारान्ता मात्रादयः पञ्चैव शब्दाः स्त्रीलिङ्गा भवन्ति। इयं माता। मात्रूः पश्य। इयं दुहिता। स्वसा याता ननान्दा। मात्रादिग्रहणं किम्।

श्रीमत्ताताचार्यकृत समासशिखामणिः- Samasa Sikhamani

विशेषणपूर्वपदो विशेष्यपूर्वपदो विशेषणोभयपद उपमान पूर्वपद उपमानोत्तरपद स्सम्भावनापूर्वपदोऽवधारणापूर्वपदश्चेति कृष्णश्चासौ कम्बळश्च कृष्णकम्बळ उत्तमः। द्विजश्चासौ कुञ्जरश्च द्विजकुञ्जर आगतः

माहेश्वरसूत्राणि-Maheswara sutra

माहेश्वरसूत्राणि अ इ उ ण् ॥१॥ ऋ लृ क् ॥२॥ एओङ् ॥३॥ ऐऔच् ॥४॥ हयवरट् ॥५॥ लण् ॥६॥ ञमङणनम् ॥७॥ झभञ् ॥८॥ घढधष् ॥९॥ जबगडदश् ॥१०॥ खफछठथचटतव् ॥११॥ कपय् ॥१३२॥ शषसर् ॥१३॥ हल् ॥१४॥ इति माहेश्वरसूत्राणि। अणादीसंज्ञार्थानि। तेषामन्त्या इतः।

लघुसिद्धान्तकौमुदी- Laghu Siddhanta Koumudi of Barad Raja

संज्ञाप्रकरणम् अच्सन्धिप्रकरणम् हल्सन्धिप्रकरणम् विसर्गसन्धिप्रकरणम् अजन्तपुंलिङ्गप्रकरणम् अजन्तस्त्रीलिङ्गप्रकरणम् अजन्तनपुंसकलिङ्गप्रकरणम् हलन्तपुंलिङ्गप्रकरणम् हलन्तस्त्रीलिङ्गप्रकरणम् हलन्तनपुंसकलिङ्गप्रकरणम् अव्ययप्रकरणम् भ्वादिप्रकरणम् अदादिप्रकरणम् जुहोत्यादिप्रकरणम् दिवादिप्रकरणम् स्वादिप्रकरणम् तुदादिप्रकरणम् रुधादिप्रकरणम् तनादिप्रकरणम् क्र्यादिप्रकरणम् चुरादिप्रकरणम् ण्यन्तप्रक्रिया सन्नन्तप्रक्रिया यङन्तप्रक्रिया यङ्लुगन्तप्रक्रिया नामधातवः कण्ड्वादिः आत्मनेपदप्रकिया परस्मैपदप्रकिया भावकर्मप्रकिया कर्मकर्तृप्रकिया लकारार्थप्रकिया कृत्यप्रक्रिया पूर्वकृदन्तप्रकरणम् उणादिप्रकरणम् उत्तरकृदन्तप्रकरणम् विभक्त्यर्थाः (कारकप्रकरणम्) केवलसमासः अव्ययीभावसमासः…